Armoede?

Bisschop Muskens van Breda werpt zich op voor de armen in Nederland. Ongekend fel gaat hij tekeer tegen politici, vakbeweging en werkgevers. Ze zouden te weinig aandacht hebben voor het probleem van de groeiende armoede. Heeft de kerkelijk leider gelijk?

G. Oude Engberink, hoofd sociaal-wetenschappelijk onderzoek van de Sociale Dienst in Rotterdam: 'Muskens maakt een fantastische serie opmerkingen. Hij doet wat een bisschop hoort te doen, hij durft op de lange tenen te gaan staan van mensen die denken dat ze het zelf beter weten. Armoede is in opkomst. In Rotterdam zie je dat steeds meer mensen tot de harde kern van de bijstandontvangers behoren. Ondanks ons beleid kruipen die getallen omhoog. Iedereen doet zijn best dat politiek te dempen of te verbergen. Muskens verwoordt een diep gevoel van rechtvaardigheid.

'Prachtig om te lezen dat hij de armen aan de macht wil brengen. In deze tijd schijnt de moraal uit het kabinet te moeten komen, maar ik zou het graag op de kansel krijgen. De kerk is de beste morele heraut.'

J. Sprenger, hoofd voorlichting van de FNV: 'Wij hebben de bisschoppen hoog, maar ze moeten wel eerst de stukken lezen en dan pas oordelen. Daarom heb ik Muskens vanochtend onze nieuwe grondslag gestuurd. Daaruit blijkt dat wij van dezelfde zorg zijn doortrokken als hij'

Kardinaal Simonis, geïnterviewd in CD/Actuel van 27 april: 'De Nederlandse kerkprovincie heeft meermalen uitspraken gedaan over de structurele armoede in ons land (. . .) Maar over dat alles lees je bijna nooit iets in de Nederlandse kranten. Ik constateer dat de media zich bijna alleen geïnteresseerd tonen in de katholieke kerk als het om seksualiteitsvraagstukken gaat.'

A. Westerlaken, voorzitter van de christelijke werknemersvereniging CNV: 'ln de kern heeft Muskens gelijk: het armoedevraagstuk is van belang. Maar de venvijten richting vakbeweging zijn niet helemaal correct. Aandacht voor de outsiders is voor ons belangrijk. Bepaalde voorstellen die hij doet worden in de praktijk allang gebruikt. Dus ik voel dat verwijt niet zo scherp.'

Eckart Wintzen, oprichter van automatiseringsgigant BSO en bepaald niet arm: 'Wat wij in Nederland armoede noemen is in India rijkdom. Iedereen heeft te eten, een dak boven het hoofd en redelijke toegang tot de gezondheidszorg. We leven in een maatschappij waar je recht hebt op een televisie en een koelkast. Ik ken het probleem van armoede in Nederland, in mijn vriendenkring zitten mensen die moeten leven van de bijstand. Dat is knijpen. Het verschil tussen rijk en arm is groot geworden. Daar is te weinig aandacht voor, vind ik. Maar je moet de vergelijking met andere landen niet vergeten. We hebben het hier met z'n allen toch heel goed'

De woordvoerder van minister Melkert van Sociale Zaken en Werkgelegenheid: 'Hij is in Zweden, maar ik denk dat hij wel wil reageren.'

Uit het Sociaal en Cultureel Rapport 1996: 'Het percentage arme huishoudens steeg snel tussen 1979 en 1983; hun aandeel in de totale bevolking verdubbelde in die vier jaar van 4 procent tot 8 procent. Na 1983 neemt de relatieve omvang van de huishoudens onder de armoedegrens weer langzaam af: gedurende de rest van de jaren tachtig stabiliseert het armoedepercentage zich op 7. In 1995 is het iets verder gedaald, tot 6 procent. Hoewel het percentage armen na de economische recessie aan het begin van de jaren tachtig dus licht is afgenomen, is de intensiteit van de armoede sinds 1983 gegroeid.'

De woordvoerder van Sociale Zaken: 'Minister Melkert ziet af van commentaar. Hij heeft er geen behoefte aan'

M.van Oostveen, coördinator van het Nijmeegse werklozencentrum Unitas en lid van de minimawerkgroep aldaar: 'Ik heb hier een vaste aanstelling, twintig uur per week. Maar ik woon sinds kort alleen, betaal 60 procent van mijn inkomen aan vaste lasten, krijg geen huursubsidie en hou 400 gulden per maand over om van te leven. Dat is echt onder het sociaal minimum. De oproep van Muskens is terecht, maar wat is armoede? Mensen zoals ik vormen een onderschatte groep, een vergeten categorie. Ik ken een hoop mensen met een uitkering die redelijk riant leven. Je moet het individueel bekijken.'

Pro£ dr. R Muffels, hoogleraar arbeid en sociale zekerheid aan de Katholieke Universiteit Brabant: 'In deze tijden van economische welvaart is het onderwerp armoede wat weggeschoven van de politieke agenda. Maar groei van de economie betekent niet een daling van de armoede. Dit kabinet heeft de problemen wel onderkend, in Melkerts nota De arme kant van Nederland. Maar dat is niet voldoende voor een goed armoedebeleid. Melkert gaat ervan uit dat armoede een economisch probleem is. Maar het heeft ook maatschappelijke oorzaken. Het is goed dat de kerk daarop wijst.'

Toine Heijmans