Bandbreedte, bandbreedte, bandbreedte

Wie de interviews met Eckart Wintzen erop naslaat leest dat het haardvuur in zijn werkkamer knappert. Zo ook vandaag. Vanuit zijn kamer kijkt hij de bossen van Austerlitz in. Aan de muur hangt een schilderij dat verwijst naar de Middeleeuwen en vlak onder het plafond staat een opgezette vogel. Projectinrichters hebben aan Wintzen geen grote klant; de meubels zijn van eerlijk hout en stralen eerder een huiselijke dan een zakelijke sfeer uit. Op tafel staat een koekblik met kerstkransjes; de koffie is zonder twijfel Max Havelaar-koffie.

Wie in het kantoor van de man achter de Eye Catcher een beeldtelefoon verwacht, komt bedrogen uit. Er zijn nog te weinig mensen met zo'n toestel om het vaak te kunnen gebruiken. Bij het noemen van de naam Eye Catcher word ik meteen naar een demonstratieruimte geleid. Een paar seconden later zit ik recht tegenover ene Marjolein. Indrukwekkend, vind ik het, maar Wintzen is kritisch: "Je bent niks gewend. Het beeld was niet scherp - ik denk dat je naar een halve megabitverbinding hebt gekeken. Normaal gebruiken we een megabit. Misschien stond er ergens een instelling verkeerd." Sinds de introductie van de Eye Catcher zijn er enkele tientallen in omloop. "Ik gebruik beeldtelefonie toch wel elke week: we hebben in de San Francisco Bay Area een opleidingsinstituut. Als ik met het management praat, over zaken als strategie en marketing, dan gebruik ik de beeldtelefoon."

OOGCONTACT

"Het apparaat is uit boosheid ontstaan. Die boosheid kwam voort uit wanbegrip. Ik zat in allerlei adviescommissies voor overheden en dan bleek steeds dat ik de enige was die echt uit de techniek kom. Al jaren spreken we daar over breedband - en dan bedoel ik échte breedband en niet die slappe dsl-lijntjes die je nu hebt. Er wordt gepraat en gepraat, maar er gebeurt niks. Sinds 1995 is er geen ruk gebeurd. Er is echt een gebrek aan visie, in het hele land en op alle niveaus, jammer!"

"De vraag is telkens weer: 'wat gaan we doen met al die bandbreedte?' Nou, met zo'n breedbandnetwerk maakt het natuurlijk niet meer uit waar je server staat, en je kunt always on niet iedereen verbindingen leggen. En de bandbreedte zelf gebruik je voor 'rijkere' media, zoals bewegende beelden van een goede kwaliteit met goed geluid. Dat zie je overal. Kijk naar computers, daar wordt alles, ook de icoontjes steeds fraaier, met diepte of met bewegend beeld. In dat soort toepassingen stoppen we de rekenkracht van onze computers, in rijke beelden. Als je de huidige telefoon bekijkt, dan is de beeldtelefoon, of virtuele presentie, ook een logisch vervolg. Het gaat bij breedband niet zozeer om bestaande content, nee, de inhoud ontstaat ter plekke, als je met elkaar gaat communiceren, net als bij e-mail. Maar om de een of andere reden roept het ook weerstand op. Ze zeggen 'ik hoefde ander niet te zien' of juist 'ja, maar ik wil de ander ook kunnen voelen'. Maar dat is allemaal angst voor de verandering. Je hebt het net gezien en je bent er tevreden over. Hoewel, naarmate het beter wordt, gaan kleine oneffenheden je meer storen."

SCHREEUW

"Belgacom heeft nu ook een beeldtelefoon. Maar dat is echt low-end over een enkel lijntje. En geen oogcontact. Na verloop van tijd ga je je enorm ergeren als iemand je niet echt aankijkt. En bij dat ding zie je niet eens of je wordt aangekeken door je gesprekspartner. Voor oog contact heb je een goede kwaliteit nodig. En voor kwaliteit een goed oogcontact. En daarvoor is echt breedband nodig. Dat had al lang aangelegd moeten zijn. Al tien jaar schreeuw ik erom."

Op zoek naar antwoord op de vraag wat er met breedbandige verbindingen gedaan kan worden, nam Wintzen contact op met grote laboratoria in Nederland. Maar wat blijkt: niemand is ermee bezig. Alle laboratoria proberen het laatste beetje uit de bestaande verbindingen te persen. "Toen dacht ik: Nou dan doe ik het zelf wel. In april komt de Eye Catcher voor 8.000 euro in de handel. "Dat is nog een beetje duur, maar er zit een investering in van tien miljoen. Straks, als er miljoenen stuks gemaakt worden, zal die prijs enorm dalen - hoeft hij niet meer dan, zeg, tweeduizend euro te kosten. Over 20 jaar krijg je hem gratis bij de Omo. Misschien al wel eerder.

FOOD AND SHELTER

De beeldtelefoon waaraan Wintzen nu een groot deel van zijn tijd besteedt, maakt onderdeel uit van zijn rood-groene investeringsmaatschappij. Alles wat zijn bedrijven doen, staat in het teken van een rechtvaardigere of een milieuvriendelijkere wereld. Wintzen zoekt antwoord op de vraag hoe economische groei in stand gehouden kan worden, zonder te verstikken. "Wal is welvaart? Dal zijn de extraatjes na food and skelter, dus alles wat je meer hebt dan eten en een dak boven je hoofd. In Nederland zal dat zo'n 85% van de economie zijn. Altijd en overal stromend water is een goed voorbeeld. Eén pomp in het dorp, waar je even naar toe moet lopen, is voldoende, maar we hebben het graag op acht plaatsten in huis. Dat gaat over gemak, maar welvaart gaat ook over prikkeling van zintuigen: over 'mooi' of 'lekker'. Je rijdt in een Eend of in een Jaguar, dat laatste is net wat comfortabeler, je zit beter, hoort minder. Daar gaat het om: voelen, kijken, horen. Maar wat veel erger is, alles wat onze zintuigen prikkelt, willen we dan ook meteen hèbben. We hebben hier bezitswelvaart, maar bet kan ook anders. Het zou ook kunnen zijn dat iemand voor je kookt, of het gras maait, dat iemand je koelte toewuift. Een welvaart die bestaat uit diensten."

"Spelletjes wordt hele interessante materie. Je downloadt bepaalde software en dan kan je met mensen van over de hele wereld spelen, zonder te slepen met mensen of met dingen. Dat is een nieuw soort welvaart, die minder ruineus is dan het bezit van auto's en boten."

IJS MET EEN BOODSCHAP

Zo ontmoette hij ooit Ben, van Ben a Jerry's ijs. "Wat zij deden vond ik een heel leuk concept. Ik vroeg me toen af waarom dat nog niet in Nederland was." Op dat moment was Wintzen nog niet actief met zijn venture capital bedrijf Ex'tent. Achteraf was Ben & Jerry's een van de eerste bedrijven waarin bij investeerde.

"Het grote voordeel van consumentenproducten, zoals dit ijs, maar ook de producten van bijvoorbeeld de Body Shop, is datje kunt communiceren met de klant. Ben & Jerry's mailt bijvoorbeeld naar zijn klanten. Door die boodschap selecteer je als het ware je klanten, die op hun beurt weer de boodschap uitdragen. En als in Amsterdam een bedrijf Gary's Muffins met een verzoek om geld komt, dan stellen we bijvoorbeeld de voorwaarde dat zij eerlijke koffie gaan schenken, en dat zij overstappen op biologische meelsoorten. Dat hoeft niet meteen deze week, maar het moet er wel van komen."

"Of de boodschap overkomt, dal ga ik niet meten, maar ik denk bet wel. Er is vraag naar deze producten. We hebben toch binnen vier jaar Harigen Dass verslagen. Zelfs zonder maar één keertje reclame te maken! We verkochten ijsjes met een gesprek eromheen, sociale contacten. Bij wijze van spreke verkochten we een gesprek met een ijsje toe."

NIEUWE ECONOMIE

Terug naar de Eye Catcher, terug naar de breedband. 'Want het gaat natuurlijk niet om die beeldtelefoon. Dal is maar een voorbeeldproject om te laten zien wat je kan doen met breedband. Als we nu achterover gaan leunen en ons afvragen wie er nu iets gaat doen en af en toe opmerken dat bet toch wel heel fijn zou zijn als er breedband zou zijn, dan zal liet misschien nog wel vijftien jaar duren, of twintig. Daarom ben ik bezig met mijn project; mijn rol is het om in dat proces wat vaart te brengen. Daarom schrijf ik artikelen, geef ik interviews, voer ik politieke druk uit, zit ik in commissies. We moeten in ons land leren om over te stappen op virtuele welvaart, en dar betekent voldoende bandbreedte. Het woord nieuwe economie, dat gebruikte ik al tien jaar voordat Maurice de Hond erover begon: bij mij gaat het dan om de elektronische immateriële economie."