Bron droogt op

MISSCHIEN is Source wel te mooi om waar te zijn. Een prachtig blad - groot, stevig, kleurig, bijna glossy - over de goede dingen van het leven en in het bijzonder de goede dingen van het bedrijfsleven. Dat kan geen dik blad zijn, poneert de cynicus dan.

Maar Source was wel dik. Source was al twaalf nummers lang een dik blad, vol met goed nieuws over verantwoord ondernemen. Over afval scheiden bij de bron, over het recyclen van computersystemen, over milieukeurmerken en over al dan niet investeren in Zuid-West Kirgizië.

Over allerlei aspecten dus van enerzijds financieel-economisch gezond ondernemen en anderzijds 'oog hebben voor de mens, het milieu en de omgeving waarin hij leeft'. Waarbij de redactionele formule niet het vitten op foute bedrijven behelsde, maar het 'laten zien hoe het ook kan', het ten voorbeeld stellen en het uitentreuren prijzen van de edele ridders die ondernemen zonder te land, ter zee en in de lucht een spoor van smerigheid achter te laten.

Maar Source, het goednieuwsblad, is het ondernemen zelf niet goed vergaan. Deze week werd surséance van betaling aangevraagd voor de uitgeverij, New Deal Publishing, die nog maar net twee jaar bestond. Wat moet er van de wereld terechtkomen als IHC Caland voor Birma kan werken en Souree failliet gaat?

Het antwoord is geruststellend. Het is niet waarschijnlijk dat IHC snel weer zo'n keus maakt, en Source verdwijnt helemaal niet. Tenminste als het aan de huidige directeur en hoofdredacteur Reint Gaastra ligt. Hij wil New Deal Publishing omtoveren tot sterfhuis. 'Het is misschien wat voorbarig, maar het is mijn doelstelling een nieuw blad te maken. Ik ben een van de belangrijkste gegadigden om uit de boedel de titel te kopen en dan het blad met een enigszins gewijzigde formule voort te zetten', zegt Gaastra.

Begin dit jaar werd hij als (freelance en part-time) hoofdredacteur aangetrokken. In de zomer nam hij bij de kleine uitgeverij het roer over van oprichter en 'creatief chaoot' Robert Rubinstein, die besloot door het leven te willen gaan als 'ethics consultant'. Aandeelhouders van de uitgeverij zijn een reeks bedrijven die Source steunen en financiële instellingen zoals de Algemene Spaarbank Nederland, een dochter van SNS Reaal Groep.

Gaastra: 'Rubinstein wilde toch liever adviseren dan een toko runnen. Ik ben toen op deze stoel gaan zitten, min of meer uit idealisme.' Maar bij bestudering van de financiële situatie kwam hij al snel tot de conclusie dat het 'een gelopen race' was.

Vanaf de eerste nummers heeft Souree problemen gehad met betalingen, bijvoorbeeld aan de freelance journalisten die meewerkten. Begin dit jaar besloot een deel van hen de samenwerking met Source te beëindigen, totdat er garanties over betalingen konden worden gegeven. Oorzaak van de financieële problemen is volgens Gaastra een te optimistische inschatting van de marktkansen van het blad. 'Soms is het zo dat idealisme en passie het winnen van de nuchtere kijk.' Rubinstein, de schatter van die kansen, kan daarop niet reageren, hij is op vakantie.

De verkoop van abonnementen is immer achtergebleven bij die schattingen. Op dit moment zijn er 2300 betalende abonnees, de rest van de oplage van tienduizend gaat in de losse verkoop. Maar Source pik je niet even mee voor in de trein, want er hangt een prijskaartje van 25 gulden aan. 'Tja', wikt en weegt Gaastra, 'die prijs kan bijna niet anders. In de business-to-business-markt, waar het blad voor gemaakt wordt, is 125 gulden een heel gewone jaarprijs en als je dan een nummerprijs voor de zes afleveringen moet maken, ja, dan kan dat niet een tientje zijn.'

Toch ziet Gaastra voldoende mogelijkheden voor een blad zoals Source, maar dan met een aangepaste formule, een blad dat 'wat realistischer van toon is'. 'Maar met deze onderneming kan dat niet. De schuldenlast is te groot. Dit is net een vliegtuig dat te zwaar beladen is om van de grond te komen.' Dus moet die last overboord, waarna er weer gevlogen kan worden.

De schoonheidsprijs zal Source er niet mee winnen. Sterfhuisconstructies - laat een ander mijn schulden betalen - staan niet bekend als toonbeelden van verantwoord ondernemen. Gaastra: 'Ietwat wrang, ja.'

Geert Dekker