BSO luidt in stoomgemaal informatietijdperk in

ROTTERDAM - "Het tijdperk van industriële technologie ligt na 400 jaar op sterven en het informatietijdperk wordt geboren. De tijd van de 'geordende chaos' is gekomen, zoals de wereld in wezen altijd is geweest en altijd zal zijn. Wie het nu meedoet, zal overrompeld worden."

Aan het woord geen onheilsprofeet die zijn medicatie een lag heeft overgeslagen, maar Dee Hoek, entrepreneur uit de Verenigde Staten en grondlegger van Visa, het grootste creditcard-imperium ter wereld met een jaaromzet van 750 miljard dollar. Een keurige man, maar visionair. En daarom te gast bij Eckart Wintzen, collega-visionair van BSO/Origin, Nederlands voornaamste en meest internationale softwarehuis.

We zijn bij de 'Metamorfose', 'infolutie'-dag voor duizend ondernemers in de Rotterdammer Schiecentrale. Volgens de uitnodiging 'Om een nieuwe visie op het leiderschap van morgen te vernemen.' "Het enige wat infolutie met een normaal congres gemeen heeft, is dat er ook sprekers zijn."

De voormalige elektriciteitcentrale bij de Müllerpier is omgetoverd tot een afschuwelijke industriële Charles Dickenshel vol uitbuiting en machtsmisbruik. De gasten worden afgebekt door in fascistoïde uniformen gestoken acteurs, worden als vee naar prikklokken gedreven en krijgen uitzicht op een dampige kelder vol met schreiende kindjes in gietijzeren stapelledikanten. Tenminste één voorname gast haakt al bij de ingang woedend af.

Ook de sprekers zijn van een bijzondere soort en hebben een bijzondere boodschap. "Als u ongelukkig bent met de huidige veranderingen, fasten your seatbelts, want we zitten nog niet eens in de èchte turbuléntie," zegt Dee Hoek. Hij heeft zijn Visa gebouwd op onafhankelijk opererende onderdelen zonder strikte hiërarchie. Een beetje zoals Wintzen zijn BSO uit los opererende 'cellen' heeft opgetrokken.

Hoek - aangekondigd met een exploderend vat vol bankbiljetten - draagt zijn 'chaordische'theorie uit: de mens moet niet te veel proberen te ordenen, maar zich bewegen in een hanteerbare chaos, zoals de natuur zelf ook is. De computer- en telecommunicatie gaan de mensheid toegang geven tot een onbevattelijk groot collectief geheugen, dat met een druk op de knop beschikbaar is. En dan heeft Hock het nog niet over nanotechnologie, waardoor machines op eigen houtje hun eigen 'nageslacht' kunnen construeren. "De vraag is alleen of het nieuwe tijdperk gepaard zal gaan met de massale ineenstorting van de instituties." De conclusie van Hocks Apocalyps: "De mensheid zal zich kunnen verheffen tot het hoogste niveau voor iedereen en allemaal. Ik hoop dat iedereen durft te blijven dromen."

De emeritus-hoogleraar Van Peursen (Leiden, Groningen, Amsterdam, Djokjakarta) verwacht dat de Industriële Revolutie, waar het 400 jaar lang heeft gedraaid om kracht en energie, door computer en telefoonlijn plaats kan maken voor culturele harmonie. De Japanse professor Joichi Ito is door het dolle heen van de mogelijkheden die het wereldwijde 'web' van Internet hem biedt. Als een opgewonden schooljongen laat hij zijn publiek via de telefoonlijn 'on-line' satelliétopnamen van de aarde zien -'rechtstreeks via Nasa' - en geeft een kijkje in zijn Tokiose werkkamer via een aan de computer gekoppelde camera. "Eens even zien of mijn staf aan het werk is, nu ik weg ben..., niemand."

Volgens professor B. Hölldobler (Harvard, Würzburg) hoeven we alleen maar naar de mieren te kijken om te we ten hoe we moeten overleven. Mieren beslaan in gezamenlijk gewicht een kwart van alle leven op aarde, en driekwart van de insecten. Een biologisch succesnummer. En hoe komt dat: ze leven in strak georganiseerde gemeenschappen, delen voedsel van hun darmstelsel met elkaars naaien bladernesten met äè zijde van mierenlarven en laten een paar vrouwtjes de voortplanting voor hun rekening nemen. De hoogontwikkelde mierenvolken - let op! - "kennen geen hiërarchie!"

John Evans, voormalig tijdschriftuitgever en tegenwoordig software-ontwerper, zoekt het dichter bij huis. "Dat mensen bang zijn voor computers, komt doordat de software allemaal is ontworpen door jongens die op school nooit een meisje hebben kunnen krijgen. Het waardeloze slag dat ook Internet bevolkt. Ze leven in een eigen wereld, waarin de mate van ingewikkeldheid gezag afdwingt. Er moeten ontwerpers komen die iets willen redigeren en bewerken tot het leuk is. Want ook een opwindende film als Jurassic Park is in zijn volle, ongesneden lengte van 17 uur, gelooft u mij, stróntvervelend.