De overheid moet nu eens investeren in een breedbandig communicatienetwerk

Eckart Wintzen is onlangs benoemd als lid van de nieuwe Raad voor Verkeer en Waterstaat, die minister Jorritsma en het parlement beleidsadviezen geeft. In die raad wil Wintzen hameren op het belang van de elektronische infrastructuur, in het bijzonder een breedbandig netwerk.

BART STAM

Wat moet een automatiseringsdeskundige in de Raad voor Verkeer en Waterstaat?'

'Wellicht heeft de minister mij gevraagd, omdat ik jarenlang in de Commissie van Advies Inzake Post en Telecommunicatie heb gezeten. Of misschien omdat er in elke commissie minimaal een gek of enfant terrible moet zitten. Een gek is overigens functioneel, want die zegt vaak wat anderen alleen durven te denken.'

Maar wat is uw betrokkenheid met de infrastructuur?

'Ik onderscheid de fysieke en de elektronische infrastructuur. Onder het eerste versta ik wegen, vliegvelden, waterwegen en treinen. Minstens zo belangrijk is het transport van elektronen. Ik pleit voor een kritische afweging tussen investeringen in fysieke en elektronische infrastructuur.'

Waarom?

'Omdat ik vind dat het verkeers- en vervoerbeleid is ontspoord. We geven miljarden uit aan extra wegen, treinverbindingen en vliegvelden en vragen ons niet af wáárom we steeds meer reizen. Wellicht kan een deel van dat geld beter aan elektronica worden besteed. Voor tien miljard heb je een nieuwe spoorlijn tussen twee steden of een hoogwaardig tele- en datacommunicatienetwerk voor heel Nederland. Helaas worden dergelijke afwegingen nooit gemaakt.'

Er is de laatste tien jaar toch veel geïnvesteerd in glasvezelnetwerken en ISDN-verbindingen?

'De huidige Internet- en ISDN-verbindingen zijn slechts verbeteringen van de bestaande technologie. Internet doet niet meer dan de laatste mogelijkheden uit het telefoonnet persen. Nodig zijn breedbandsystemen van enkele megabytes, honderdmaal de huidige capaciteit. Daarmee kun je grote maatschappelijke veranderingen realiseren, zoals een afname van autoritten of vliegreizen.'

Hoe stelt u zich dat voor?

'De meeste verplaatsingen geschieden omdat mensen elkaar willen zien. Een goed breedbandnetwerk maakt een beeldtelefoon van studiokwaliteit mogelijk die de schokkerige plaatjes van de huidige systemen vervangt. (Enthousiast laat Wintzen het interne netwerk bij zijn bedrijf Ex'tent zien). Dit beeld is perfect dankzij de grote bandbreedte en een slimme spiegeltechniek, waardoor oogcontact mogelijk is. Dat laatste is zeer belangrijk in de communicatie. Met een goede beeldtelefoon kunnen we veel gesprekken achter het bureau voeren, in plaats van de weg op te gaan.'

Wie moet de aanleg van zo'n breedbandnetwerk betalen?

'De overheid omdat die ook spoorwegen, telefoonverbindingen en waterwegen heeft aangelegd. Natuurlijk hoeft de overheid zo'n netwerk niet zelf aan te leggen, zo'n klus kan ze waarschijnlijk beter uitbesteden. Het gaat erom dat de overheid inziet dat er nu snel iets moet gebeuren, waarbij de communicatie behoefte van de burgers het uitgangspunt moet zijn.'

Het is toch niet zo dat de overheid helemaal niets doet?

Nee, maar men heeft de neiging zich op concrete projecten te storten. De Betuweroute is concreet maar een elektronische snelweg is abstracter, hoewel de maatschappelijke gevolgen veel groter zijn. Op de ministeries en in de politiek zijn er maar weinigen die daarover een toekomstvisie hebben.'

De hard- en software voor het breedbandnetwerk moeten nog ontwikkeld worden, maar door wie?

'Als we eerst de infrastructuur aanleggen, dan volgt de industrie vanzelf Daarbij denk ik vooral aan de zolderkamerbedrijfjes. Nederland is overigens zeer geschikt als proefgebied voor zo'n breedbandig netwerk. We zijn een compact land met geringe afstanden, een hoogwaardige elektronica-industrie en goede opleidingen.'

In de laatste troonrede stond geen letter over de elektronische infrastructuur, ditmaal wel?

'Ik vrees dat de regering niet opeens twee miljard zal uittrekken voor een proefproject. Ik heb minister Jorritsma wel eens ontmoet en volgens mij staat ze wel open voor nieuwe ideeën. Maar als zo'n idee twaalf miljard kost, dan is er veel overtuigingskracht nodig. Als ik praat over het belang van de elektronische infrastructuur, dan zien veel betrokkenen mij als een soort nar. Het voordeel van deze adviescommissie is dat je af en toe toch je stem kunt laten horen en dat zal ik ook zeker doen.'