Directeur erkent prutswerk van automatiseringsbedrijf

Bijlage bij Special nr. 9 van Besognes

BSO lijdt voor het eerst in zijn bestaan verlies

Van onze verslaggever

UTRECHT

BSO/Origin in Utrecht heeft voor het eerst in zijn bestaan verlies geleden. De buitenlandse expansie van het automatiseringsbedrijf bleek vorig jaar, evenals het jaar daarvoor, slechts verliezen op te leveren. 'De internationalisatie heeft langer geduurd dan voorzien', zei directeur E. Wintzen donderdag in een toelichting op het jaarverslag.

BSO noteerde vorig jaar een verlies van 9,3 miljoen gulden. Een jaar eerder werd er nog 14,9 miljoen gulden winst gemaakt. Volgens directeur H. Cohen is echter het herstel ingezet en zal BSO in de eerste zes maanden van dit jaar weer winst boeken. De omzet steeg vorig jaar met 15 procent naar 694 miljoen gulden. Bij het bedrijf werken 4950 mensen.

Door het verlies van vorig jaar zakte de solvabiliteit naar 21 procent van het balanstotaal en was een versterking van het garantievermogen noodzakelijk. Huisbankiers ABN Amro en Rabobank hebben samen 25 miljoen gulden op tafel gelegd voor een achtergestelde converteerbare obligatielening. Daardoor is de solvabiliteit gestegen naar 33 procent. 'Een solvabiliteitsratio van 30 procent is minimaal, noodzakelijk', aldus Cohen.

Op de Rabobank na zijn de bestaande aandeelhouders niet betrokken bij de kapitaalinjectie. 'Daar kon ik toch niet mee aankomen', aldus Cohen. 'je moet eerst betere resultaten laten zien.' De aandelen zijn in handen van Philips (41,1 procent), het management en personeel van BSO (36,6 procent), de Rabobank (13,6 procent) en de Nederlandse Participatiemaatschappij (8,7 procent).

Ondanks de verliezen wordt de buitenlandse expansie 'onverkort' voortgezet, verklaarde Cohen. 'Alles in dit bedrijf heeft te maken met het proces van internationalisatie.' Dat is noodzakelijk voor de dienstverlening aan multinationals, vindt de BSO-directie. Er zijn nu vestigingen in 19 landen.

In het buitenland werd vorig jaar een verlies geleden van ruim 19 miljoen gulden. De grootste problemen deden zich voor in Frankrijk, Engeland, Spanje, Zwitserland en Taiwan. Volgens Cohen was er spraken van een lage bezettingsgraad. te ruime aanlooptijden voor automatiseringsprojecten en hoge kosten om klanten te werven.

In sommige gevallen leed BSO onder harde concurrentie en in andere gevallen werd door BSO prutswerk afgeleverd. erkende Cohen. Hij verklaarde dat bij een aantal vestigingen het personeelsbestand met 40 procent is ingekrompen.

Volgens Cohen zijn de moeilijkheden in vier van de vijf 'probleemlanden' (Engeland. Taiwan. Spanje en Zwitserland) voor het grootste deel achter de rug en wordt daar winst geboekt.

In Nederland boekte BSO een bedrijfsresultaat van ongeveer 40 miljoen gulden. Dit is 10 procent meer dan in het voorgaande jaar. De omzet op de thuismarkt van de onderneming bedroeg 398 miljoen gulden.

Met het verlies in het buitenland en de winst in Nederland bleef het resultaat na belasting nog net positief. De rode cijfers verschenen door reorganisatiekosten van 8 miljoen gulden en een strop van ruim 2 miljoen gulden door de plotselinge ondergang van het Duitse bedrijf MCP. BSO had pas het belang in MCP uitgebreid van 30 naar 40 procent. 'Wij zagen het faillissement absoluut niet aankomen', aldus directeur J. Vunderink.

Een jaar geleden voorzag directeur Wintzen nog dat de winst in 1993 zou uitkomen op hetzelfde niveau als 1992: 14.9 miljoen gulden. Zelfs bij de halfjaarcijfers in november vorig jaar was de directie van BSO nog optimistisch en verklaarde de pas aangetreden nieuwe topman Cohen dat er enkele miljoenen guldens winst zou worden geboekt. 'Sinds we in het buitenland zitten lijkt het erop dat we niet meer maken wat we bieden. Onze verwachting voor de omzet was raak. maar de voorspelling van de winst niet', zei Wintzen gisteren.

Toch waagde Cohen zich opnieuw aan het uitspreken van een winstverwachting: 'Het omslagpunt is bereikt. Ik verwacht dat het resultaat beter zal zijn dan dat van de eerste helft van vorig jaar.' Toen draaide BSO vrijwel quitte. In de tweede helft van vorig jaar verslechterde het resultaat in het buitenland plotseling, maar Cohen verwacht dat die situatie zich niet zal herhalen. 'Er is een structurele verbetering', meent hij.

BSO rekent na rampjaar voor 1994 weer op winst

De bijna 11 miljoen gulden kostende reorganisatie die Mongin vorig jaar heeft doorgevoerd bezorgde de Nederlandse tweede leverancier van informatietechnologie over 1993 een verlies van 9,3 miljoen gulden. Het jaar daarvoor noteerde BSO een winst van 14,9 miljoen. De omzet steeg over 1993 gemiddeld met 15 procent tot een bedrag van 694 miljoen gulden.

In een toelichting op de cijfers schrijft BSO/Origin dat problemen - onder andere projectverliezen - zich met name hebben voorgedaan in Engeland, Frankrijk, Zwitserland, Spanje en Taiwan. De kosten voor herstructurering van deze lokale organisaties zijn in één keer ten laste gebracht van resultaat.

Hoewel 1993 een dieptepunt voor het bedrijf betekent, spreekt het bestuur van BSO/ Origin van een succesvolle strategie van intenationalisatie die ongewijzigd zal worden voortgezet. Directievoorzitter Henk Cohen verwacht het lopende boekjaar met een positief resultaat te kunnen afsluiten. Soortgelijke verwachtingen zijn door zijn voorganger Eckart Wintzen - die zich als president nu op het strategisch beleid richt eerder uitgesproken, zonder dat ze werden waargemaakt. Cohen meent echter dat het dieptepunt gepasseerd is. Het eerste kwartaal van het boekjaar 1994 laat een positief nettoresultaat zien. Opmerkelijk daaraan is dat de buitenlandse activiteiten voor het eerst aan deze winst hebben bijgedragen. Dat zal vooral de Nederlandse medewerkers goed doen, die jarenlang hebben moeten toezien hoe het geld dat zij verdienden in de activiteiten over de grens werd geïnvesteerd.

In Nederland heeft BSO/Origin het over 1993 goed gedaan. De omzet steeg met 8 procent tot ruim 398 miljoen gulden, met een bedrijfsresultaat van 40 miljoen gulden. De reorganisatie in Nederland - 35 gespecialiseerde cellen worden teruggebracht tot 17 full service vestigingen, ondersteund door 7 competence centers - wordt begin 1995 afgerond.

De omzet in de andere Europese landen steeg met 4 procent tot 165 miljoen gulden. In de rest van de wereld werd 131 miljoen gulden omgezet waarbij met name de activiteiten in Brazilié sterk zijn gestegen. Het Amerikaanse continent en het Verre Oosten ziet BSO/Origin als sterke groeimarkten waarin men blijft investeren.

In het gisteren verschenen jaarverslag, traditiegetrouw ludiek uitgevoerd met ruimte voor 'inlegboekjes' in 17 verschillende talen, maakt de onderneming melding van een versterking van zijn balanspositie met 25 miljoen gulden. Dit geschiedt met een achtergestelde lening van ABN-Amro en Rabobank die grotendeels in aandelen omgezet kan worden.

AUTOMATISERING GIDS/WAW/17-06-'94

Softwarebedrijf BSO diep in de rode cijfers

Het Utrechtse softwarebedrijf BSO/Origin heeft vorig jaar voor het eerst in zijn geschiedenis een groot verlies geleden. Een winst van bijna fl 15 min in 1992 sloeg m in een verlies van fl 9,3 mln.

Oorzaak van de slechte resultaten zijn de, aanhoudende problemen bij de buitenlandse vestigingen (Origin), die alleen al goed varen voor een operationeel veries van 'iets meer dan fl 18 mln'. In Nederland boekt BSO nog altijd riante winsten.

Dat heeft BSO donderdagmiddag bekendgemaakt tijdens een persconferentie in het Utrechtse hoofdkantoor. Het verlies komt als een verrassing, omdat BSO eerder had voorspeld dat de winst dit jaar tot 'praktisch nul' zou wegzakken. Over een verlies werd niet gerept.

Dit jaar zal er spraken zijn van en 'sterke resultaatverbetering', zo stelde de nieuwe bestuursvoorzitter Henk Cohen tijdens een toelichting. Over het eerste kwartaal heeft BSO alweer een positief resultaat behaald van fl 9 mln, in vergelijking met fl 4 mln vorig jaar. Ten aanzien van het tweede halfjaar blijft Cohen echter 'zeer voorzichtig'. Nieuwe herstructureringsvoorzieningen zijn 'niet uit te sluiten'.

BSO heeft de overname van hilins-dochter Communication & Processing op de lange baan geschoven. Tot het eind van dit jaar zal hierover 'geen beslissing' vallen, aldus de directie, die stelt het bord al meer dan vol te hebben met het oplossen van de grote buitenlandse problemen.

Verbetering van het resultaat moet vooral komen uit een programma van stringente kostenbeheersing en -discipline. De afgelopen jaren zijn de verkoopkosten bij BSO jaarlijks veel sneller gestegen dan de omzet, hetgeen al vier jaar op rij leidt tot winstdalingen. 'De kostendaling is ingezet', zo stelt Cohen. die echter niet kan zeggen met welk bedrag of percentage de kosten dit jaar zullen worden teruggebracht.

De problemen bij BSO waren vorig jaar zo groot dat het bedrijf in april bijna in liquiditeitsproblemen raakte. Er was toen nog maar fl 3 mln in kas. De verliezen en sterk verslechterde balansverhoudingen noodzaakten het bedrijf het garantievermogen met fl 25 mln te versterken door middel van een achtergestelde lening, die tot 1999 in drie tranches in aandelen kan worden omgezet. Philips is met een belang van 41 % de grootste aandeelhouder in BSO.

Het garantievermogen bedraagt nu weer 33% van het balanstotaal.

Het eigen vermogen als percentage van het totale vermogen daalde vorig jaar van 31 naar 2 1.

De netto-omzet van BSO/Origin is vorig jaar met 15% gestegen van fl 601 mln naar fl 694 mln. Voor dit jaar is de verwachting dat er opnieuw fl 100 mln bijkomt. De omzetstijging van ruim 15% werd overtroffen door 22% hogere kosten, die voor een deel eenmalige opstartkosten van nieuwe vestigingen betroffen. Per saldo daalde de brutomarge daarom van 60% naar 50%.

Oorzaak van het grote nettoverlies is in de eerste plaats een nieuwe voorziening voor herstructureringen van bijna fl 11 mln (fl 2,8 mln in 1992). Dit geld wordt aangewend voor de sanering van de belangrijkste probleemlanden Frankrijk, Engeland, Zwitserland, Spanje en Taiwan. Daar werd in totaal fl 18 mln verlies geleden, het gevolg van 'onderbezetting', 'projectverliezen', acquisitiekosten voor orders en tegenvallende marktontwikkelingen.

Vooral de Franse activiteiten zitten diep in het rood, onder meer door prijsoorlogen en twee mislukte acquisities. BSO verwacht dat deze vestiging begin 1995 weer winstgevend zal zijn.

De grote buitenlandse verliezen staan in schril contrast met de goede performance van BSO in Nederland, het kernbedrijf. De omzet steeg er met 8% tot bijna fl 400 mln. Het bedrijfsresultaat voor belastingen steeg van fl 36 mln naar fl 40 mln.