Doe normaal, dan doe je al gek genoeg.

Doe normaal, dan doe je al gek genoeg. Een oer-Hollandse uitdrukking die past in benepen calvinistische milieus, waarin hei zaak is om zo min mogelijk op te vallen. Toch is de oproep om normaal te doen iets voor alle managers. Het is geen oproep om je niet te uiten, nooit eens uit de band te springen of nooit flink keet te schoppen op kantoor. Doe maar gek, want gek is soms heel leuk. Nee, doe normaal is een oproep om op te houden met ábnormaal te doen, met het spelen van een rol. De rol van de typische functionaris, een gekunstelde en geforceerde apparatsjik. Te veel managers zetten een masker op zodra ze hun kantoor binnenstappen: het masker van de ongenaakbare, de succesvolle, de drukke, de doener of de denker. Pas als ze 1 's avonds in hun auto stappen gooien ze - hèhè eindelijk dat masker af. Management is voor deze schizofrenen gekunsteld en geforceerd handelen. Onnatuurlijke managers doen zoals ze doen, omdat ze denken dat het niet hoort om op het werk te doen alsof je thuis bent. Op het werk moet je werken! Amuseren doe je maar in je vrije tijd. Toch blijkt, uit gesprekken met en door observatie van zeer succesvolle managers, dat hun kracht er vaak in ligt dat ze doen zoals ze zijn. En dat ze juist nooit proberen op hun werk dingen te doen die niet helemaal of zelfs helemaal niet bij hun passen. Wie zich verdiept in succesvolle carrières krijgt al gauw interesse voor - wat NeXT! wil noemen - naturel management.

Naturel management houdt in dat je werkt volgens zeven stelregels:

- doe wat je kunt
- doe wat je wilt
- doe wat je denkt
- doe wat je geleerd hebt
- doe wat je voelt
- doe wat je ziet
- doe wat je doet

Naturel management is schaars, maar wel in. Er zijn nog maar weinig managers die hun gevoel, hun wil en hun ervaring durven volgen. Maar zij die het wel wagen maken veel mee. Never a dull moment kunnen ze elke avond tegen hun partner zeggen. Of ze succes hebben (vaak) of mislukken (hoort er ook bij). ze beleven in eik geval iets. Voor hen is werk niet louter broodwinning. maar avontuur. Dus, doe gewoon. dan wordt het te gek.

DOE WAT JE KUNT

"Ik kan niets anders", zei Michiel Herter (43), algemeen directeur van de investeringsmaatschappij Manaus Holding BV, in een interview in NEXT!. Bedrijven kopen en gezond maken, dat is het gewoon voor hem. En hij kan het als de beste. Want dit vertellen collega's, vrienden en zakenpartners over hem: hij vertikt het om op te geven; als hij zich ergens in vastbijt laat hij pas los als hij succes heeft: hij wil altijd winnen; hij kan nog een emmer stront verkopen; hij kan goed onderhandelen, hard werken is zijn levenspatroon geworden. Herter deed niet altijd wat hij beste kon. Hij rommelde met verschillende handeltjes en werd daarna organisatieadviseur bij een groot bureau. Vervolgens moest hij voor een ander bedrijf op overnamepad en daar ontdekte hij wat zijn passie was: wheelen en dealen in het groot. Wat uiteraard liet beste tot zijn recht komt als je het voor eigen rekening en risico kan doen. Zo gedacht zo gedaan. Michiel Herter is een succesvol voorbeeld van een zakenman die luisterde naar zijn hart en naar zijn bekwaamheden. Ambitie was ook volop aanwezig, maar eigenlijk overbodig. Wart omdat Michiel Herter ging doen wat hem het beste lag, werd hij vanzelf rijk en succesvol. Ontdek bij jezelf wat je het beste kunt. Probeer daarin te excelleren en hou je als een goede schoenmaker bij je leest. Zie er dus achter te komen wat voor een type manager je bent. Ben je eigenlijk het type van de ondernemer? Een pionier, een ideeënman, een vernieuwer, die niet terugdeinst voor grote risico's? Begin dan op een goede dag voor jezelf. Of ben je het type van de bestuurder, iemand die conflicten oplost, compromissen sluit, mensen aan het werk houdt? Werp je zo snel mogelijk op als organisator, die voor anderen de zaken gaat regelen. Of ben je juist het type van de professional? Iemand die wil uitblinken. Vind je het leuk om in je eentje of me* enkele collega's ingewikkelde problemen op te lossen en een kwaliteitsproduct te creëren? Laat je in dat geval niet verleiden tot zware leidinggevende functies. Want dan zul je werk moeten doen dat Ie niet leuk vindt en waarin je dus vroeg of laat onderuit zult gaan. Nee, professional, word jij de allerbeste in je eigen vak!

DOE WAT JE WILT

Leendert Rikker wilde méér. Negen jaar geleden, de dag nadat zijn dochtertje was geboren, fietste hij eerst naar het gemeentehuis voor de aangifte en direct daarna naar de Kamer van Koophandel waar hij zijn eigen bedrijf, Bikker Public Relations BV, liet inschrijven, Dat bedrijf is nu uitgegroeid tot een van de grootste communicatie-adviesbureaus van Nederland, met ruim honderdvijftig man personeel en meerdere vestigingen. Bikker wilde altijd al een eigen zaak. Zijn eigen ideeën verwezenlijken, goed doen voor klanten, medewerkers en de samenleving als geheel. Want Bikker wil niet alleen een grote zaak en keihard weken. maar vanuit een christelijke achtergrond de wereld ook een beetje beter maken. En wat hij in zijn Kop heeft heeft hij niet in zijn kont, zeggen de mensen die hem kennen. Van succesvolle jonge ondernemers hoor je vaak dat ze een eigen zaak zijn gestart omdat ze dat zo graag wilden. Het ondernemerschap is voor hen rock and roll, een levensstijl waar ze niet buiten kunnen. Na school of universiteit hadden ze meestal eerst wat baantjes in loondienst, maar daarin waanden ze zich ai gauw een kat in een vreemd pakhuis. Dus fietsten ze op een goede dag maar raar de Kamer van Koophandel. Ook veel succesvolle topmanagers in dienst van grote organisaties maakten hun carrière omdat ze hun hart volgden. Topman Kees Storm van verzekeringsgigant Aegon - velen zien hem als de briljantste topmanager van Nederland - houdt van keihard werken. Vroeger tachtig uur oer week, nu ietsje minder maar nog altijd de godganse dag. "Ik werk me gewoon - met grote overtuiging er vol plezier - het hawiewawie", zegt Kees Storm in het boek Echte leider van journalist Twan van de Kerkhof, "Ik zit er niet tegenaan te hikken, ik ben er niet trots op, zo is het gewoon. Als je heel hard wilt werken, werk dan vooral heel hard. Zoek een partner die je die lol gunt. Werk maar lekker door, want that's your life. Maar als vrije tijd voor jou belangrijk is, laat je dan niet strikken voor werkzaamheden die alle tijd van je opeisen. Je zou er doodongelukkig door worden, Als je echt wilt ondernemen zeg dan bij de eerste de beste goede gelegenheid je baan op en begin voor jezelf. Maar als je geen risico's wilt aangaan en veel belang hecht aan het maandelijkse afschrift van de bank, laat dan de gedachte aan een eigen zaak gauw varen. Als je graag leiding geef" werp je dan op ais baasje over belangrijke projecten. Maar als je eigenlijk geer gezeur wil van andere mensen, zorg dan dat je geen leidinggevende functie krijgt er blink uit als solist. Kortom: doe wat je wilt en laat je niet verleiden tot taken waar je helemaal geen zin in hebt.

DOE WAT JE DENKT

Sommige managers hebben een vastomlijnd denkkader, waarmee ze hun werk beschouwen. Daar vertrouwen ze op, zo zien ze het. Jan Schouten, baas van Schouten en Nelissen (consultancy, training en organisatie) in Zaltbommel, is psycholoog. "Jan zoekt altijd naar gemeenschappelijkheden. in mensen, gebeurtenissen, ervaringen. Daardoor wordt een gesprek altijd persoonlijk", zei een medewerker van Schouten, in een van de laatste nummers van NeXT!. Hij is niet geïnteresseerd in algemene beleidsverhalen, maar in hoe mensen dingen doen, wat het voor hen betekent. Abstracte zakelijke benaderingen zeggen hem niks. "Jan is in alles een psycholoog. Hij is gedreven, altijd aan het scheppen." Jan Schouten baseerde op die benadering ook zijn bedrijf (nu 266 medewerkers). Volgens hem veranderen arbeidsomstandigheden niet door oeverloze strategische discussies en ingewikkelde planningen. Hij keek naar de onderliggende krachten waardoor problemen In het werk tot wasdom kunnen korren: persoonlijke, psychologische krachten. Schouten: "Er zijn twee werkelijkheden. de formele babbel beven de tafel en de echte gebeurtenissen tussen mensen in bedrijven, Die scheiding is heel schadelijk." Laat je denken niet dwarsbomen door tradities, gebaande paden, betweters, belanghebbenden en andere bemoeials. Richt je naar je eigen overtuiging. Managers met enige ervaring kennen wel het fenomeen dat zij vonden dat iets niet in orde was, onder druk van anderen toch ermee instemden, maar achteraf - bijna altijd - ondervonden dat hun aanvankelijke mening toch juist was. 'ik had voet bij stuk moeten houder' is dan de wrange les. Nou, dan weet je het voor de volgende keer. Gedachten, intuïtie en buikgevoel zijn geen bovennatuurlijke fenomenen. Topmanagers die veel met hun intuïtie werken, verklaren zonder uitzondering dat hun gevoel niet vanzelf komt. "Om je intuïtie goed te laten werken heb je informatie nodig, heel veel informatie", zei oud-FHV-baas Frits Fentener van Vlissingen onlangs in NeXT!. "Naarmate je meer hebt meegemaakt, langer in het vak zit, wordt je intuïtie scherper, Dan ga je patronen herkennen." Martin van Kesteren, directeur van Pink Elephant: "Intuïtie is heel down to earth, staat heel dicht bij de werkelijkheid. Vaak beter dan cijfers. Ik krijg weleens cijfers onder ogen waarvan ik denk: dat kan niet waar zijn. Als de cijfers en mijn gevoel met elkaar op gespannen voet staan, ga ik al op mijn gevoel." Doe wat je geleerd hebt Gedachten en gevoelens zijn in hoge mate het gevolg van informatie en ervaring. Naturel management houdt in dat je vertrouwt op wat je in de loop der tijd geleerd hebt, Laat je niet gek maken door telkens nieuwe zienswijzen. Ga zeker het avontuur aan, probeer nieuwe dingen, maar gooi niet weg wat je al weet. "Ik heb in de oliehandel geleerd dat je marges in een -transactie voor het grootste deel var de inkoop afhangen. Op het moment dat je inkoopt, kun je nog beslissen", zegt bedrijvendokter Michiel Herter, De lessen uit zijn werk als oliehandelaar is hij nooit vergeten en hij zal ook niet gauw iets gaan doen waarin hij die ervaring niet in praktijk kan brengen. Goed inkopen is zijn eerste kwaliteit en daar houdt hij aan vast, Andere managers bogen op hun mensenkennis, -technische kennis of op hun verkoopervaring. Ze weten dat ze daarmee succes kunnen boeken en zouden wel gek zijn om zich ineens tot een ander métier te laten verleiden. Jarenlange ervaring maakt natuurlijk een wijze manager van je, maar het is niet per se nodig om een paar decennia te hebben gewerkt om te weten wat je in je werk moet doen. In het boek Doe altijd wat je moeder zegt grijpt managementadviseur Rhonda Abrams terug op kernwijsheden die ouders hun kroost inprenten. Zoals: doe je huiswerk, niet jokken, morgen is er weer een dag, als iedereen in de sloot springt hoef jij niet ook te springen, kan niet ligt op het kerkhof, en zo meer, Volgens Abrams zijn die elementaire wijsheden, die kleine kinderen goed begrijpen, heel bruikbaar in net managenent, Maar haar valt op dat ze toch heel vaak terzijde worden geschoven. Alsof in het werk ineens andere normen en waarden gelden leven. Doe dus om te beginnen eens wat je as kind geleerd hebt.

DOE WAT JE VOELT

Esther Hendriks, directeur van het mediabureau OMD, volgt nadrukkelijk haar gevoel. Ze doet waar ze het meeste affiniteit mee heeft en mijdt wat ze niet leuk vindt. Ze werkte voor verschillende reclame- en mediabureaus en merkte dat ze een broertje dood had aan advies wat met financiën te maken heeft. In haar banen zat ze daar wel mee opgezadeld Dus begon ze een eigen mediabureau, binnen een jaar al goed voor 35 man personeel. Ook als directeur van dat bedrijf weet ze: financiën laat ik over collega's die daar wel gevoel voor heboen. Wees voorzichtig met werk waar je niks voor voelt of niks bij voelt. Want welk ijkpunt heb je dan nog bij beoordelingen en afwegingen? Cijfertjes? Andermans adviezen? Altijd link. Ad Rietveld is nu risicodragend geldschieter bij startende bedrijven, na een glanscarrière bij Word Perfect. Hoe weet hij welke starters kans van slagen hebben? Waarom zegt 'hij tegen de een nee en tegen de ander ja? "Dat is elke keer anders", vindt Rietveld "Natuurlijk kijk ik naar de cijfertjes, maar uiteindelijk geeft de persoon de doorslag. Ik ken een man waarvan we gezegd het)ben: wat hij ook gaat doen, we moeten in hem investeren. Hij is jong, dynamisch, iedereen vindt hem aardig, en - heel belangrijk - ik vind het leuk om met hem te praten. Hij komt altijd met originele dingen op de proppen. En hij is gedreven. Soms ging het niet goed met hem ei moest er geld bij, maar uiteindelijk loonde de investering." Niet alles beredeneren en uitdenken: vertrouwen op je ingevingen en gevoelens. Ook in het gewone bedrijfsmanagement werkt dat vaak beter dan het rationele leiderschap. Is de sfeer er niet naar om te vergaderen, ga dan niet tegen heug er meug om de tafel zitten. Zit je daarentegen enthousiast met elkaar te praten, smeed dar het ijzer als het neet is en gooi een brandende kwestie in de groep. Grote kans dat er intensief meegedacht wordt. Voel zulke atmosferen aan en profiteer ervan. Vooral bij het selecteren van mensen moet het gevoel nadrukkelijk worden aangesproken. Mensen kiezen is een gevoelszaak. Natuurlijk is het mogelijk om met iemand samen te werken voor wie je geen of zelfs negatieve gevoelens koestert. Maar samenwerken met iemand bij wie je je prettig voelt levert altijd veel méér op, Als je meer plezier in je werk hebt, doe je het beter. "Er gaat een enorme creatieve energie uit van een groep vrienden", zei Eckart Wintzen in zijn BSO-tijd.

DOE WAT JE ZIET

Managers moeten luisteren, wordt altijd betoogd. Naar de klant, naar do medewerkers, naar de samenleving. Mooi! Goed voor de business. Daar komt bij dat luisteren leuk is. Achterovergeleund luisteren naar lekker geleuter. Laat ze maar vertellen wat ze ervan vinden en wat jij allemaal zou moeten doen, Luister en knoop het in je oren. Maar pas op. Doe niet zomaar wat je hoort. Mensen zeggen namelijk wel eens iets anders dan ze vinden. Ze draaien er omheen of proberen je iets op de mouw te spelden. Bedrijfscommunicatie hangt van leugens aan elkaar, zo is in dit blad al vaker uitgelegd. Botsende belangen -naken de werkelijkheid tot een rekbaar begrip Concurrenten proberen je uiteraard het bos in te sturen, klanten willen altijd dat je meer doet voor minder geld, met personeel is het vaak precies omgekeerd. En collega's hebben ook vaak hun eigen agenda. U hoeft er niet meteen paranoïde van te worden, maar een gezond wantrouwen ten opzichte van wat u hoort kan geen kwaad. Slimmer is te vertrouwen op wat u ziet. Philips testte enkele jaren ge eden een nieuwe ontwerplijn voor draagbare afspeelapparaatjes. Aan een testgroep met schooljeugd werden de apparaatjes - uitgevoerd in 'kakelbonte kleuren - getoond. Wat vinden jullie ervan? Cool, vet, gaaf, luidden de antwoorden. Bedankt jongens en voor de moeite mogen jullie een apparaatje mee naar huis nemen. Op een tafel lagen gekleurde exemplaren en traditioneel zwarte en grijze. Iedereen nam een zwarte mee. De Philipsmensen wisten wat ze moesten doen. Een paar jaar geleden zocht Hero naar een uitbreiding van het assortiment, Iets voor het ontbijt. maar geen jam. Marktonderzoeken wezen in de richting van zuivel. Ook de zuivelgiganten werkten aan vloeibare papjes voor de snelle ontbijters. Maar het plan van Hero om een fruit/zuiveldrank (GoodMorning) te lanceren mislukte. De Hero-marketeers geloofden de verhalen over gezonde zuivelontbijters niet meer maar zagen steeds meer vrienden en kennissen verslingerd raken aan Fit for Life en Montignac. En die schrijven voor dat je na het opstaan het beste alleen fruit kunt eten. Hero Fruitontbijt! "ik ben meer een fruittypje", zegt het douchende meisje in de reclame, na een wilde nacht met een nieuw vriendje En wat blijkt: er zijn zeer veel fruittypjes in Nederland. Hero Fruitontbijt slaat alle records wat betreft nieuw geïntroduceerde producten. Kijken naar wat de markt doet, hoe medewerkers werken, naar de reactie van gesprekspartners wat sollicitanten of zakenpartners uitstralen, naar wat mensen aantrekken, lezen, eten, kopen. Naturel managers vertrouwen op wat ze zien en laten verder iedereen maar praten.

DOE WAT JE DOET

Trude Maas is business developer bij Hay Management Consultants. Maar ze zat ook in de Eerste Kamer voor de PvdA, is voorzitter van een HBO-commissie, columnist bij Computable en nog veel meer. Ze was onder meer directeur bij BSO. Ze deed nooit langer dan twee jaar hetzelfde werk ' ze houdt van risico's nemen er, grenzen verleggen. "Nee, ik ben nooit bang. Ik heb gevoel voor wat haalbaar is, ik stel geen gekke doelen, blijf realistisch en praktisch", zei ze tegen NEXT!. "Ze lijkt op een golden retriever", zegt een collega. "Ze is nieuwsgierig, geïnteresseerd, wil overal bij zijn. En maar kwispelen." Trude Maas, het vaak geïnterviewde voorbeeld van een succesvolle carrièrevrouw, doet wat ze doet. Zit er planning achter? Welnee, ze begint gewoon ergens aan, zonder zich af te vragen waar het toe leidt. Als het haar maar boeit, uitdaagt er) jeuk lijkt. Die schijnbare wispelturigheid en ongerichtheid zie je vaak bij toppers. Zoals Ronald Tetteroo, oprichter/directeur van softwarepionier lnfoRay. Hij leidde een popgroep. stortte zich op database-computing, gaat failliet, pakt de draad weer op, vertrekt naar Amerika en heeft daar groot succes. Toevallige gebeurtenissen - naast Roei Pieper in het vliegtuig zitten, een cruciaal telefoontje van KPMG, een gesprekje tijdens een seminar - zijn voor Tetteroo van ingrijpende betekenis voor zijn toekomst. Hij laat het allemaal gewoon gebeuren. "ik denk liever ,niet aan wat er fout kan gaan. Als je langs een ravijn loopt, denk je ook niet hoe diep het is. Je moet gewoon doorlopen", zegt Tetteroo. Managers die het avontuur mijden, komen niet ver. En wie te lang nadenkt, beperkt zich tot de gebaande paden. Loopbaanplanning klinkt vaak mooi, maar zijn loopbanen wel te plannen? Is het niet beter - of in elk geval leuker - om gewoon te doen wat toevallig in je hoofd opkomt? 0Ké, dan ga je een keer op ie smoel. Alle succesvolle voorbeeldfiguren kunnen daarover meepraten. Maar allemaal zeggen ze ook dat ze dáár het meeste van leerden. Naturel management is doen wat je doet. Niet alleen luisteren naar je zin en naar ie impulsen, maar er dan ook voor gaan. Je hebt een idee waar je heel enthousiast over bent: voer het uit en doe dat met volle overtuiging. Doe wat je doet en doe het goed.