Eck z’n tent

In twintig jaar bouwde Eckart Wintzen een van de meest toonaangevende computerbedrijven van Nederland op, een bedrijf met duizenden werknemers. Eind vorig jaar trok hij zich daar volledig uit terug om zich te wijden aan zijn 'kruistocht' tegen economische verspilling en de noodzaak om verantwoord te ondernemen.

BSO heet zijn geesteskind, Buro voor Systeemontwikkeling. Het begon als uitzendbureau voor computerprogrammeurs, maar groeide uit tot een van de belangrijkste ondernemingen in de informatiseringsbranche, met een tiencijferige omzet en duizenden medewerkers. De managementstijl van Wintzen wijkt heel duidelijk af van die van anderen. Hij wordt wel aangeduid als 'de uitvinder van de cel-filosofie': een opdeling van liet bedrijf in kleine zelfstandige eenheden. 'Een cel moet functioneren als een voetbalteam: met z'n allen er tegenaan, en dan samen winnen,' zo legt Wintzen het zelf uit. Voor hem geen "flauwekul" zoals opmerkingen in het jaarverslag: 'Wij danken ons personeelsleden voor hun inzet.' Het personeel heeft het echt wel door als zulke uitspraken niet oprecht zijn."

Verspilling

En toen kwam eind 1995 de verrassing. Wintzen verkocht BSO voor enkele miljarden aan Philips en begon een half jaar geleden niet iets heel anders: Ex' tent, een verbastering van 'Eck z'n tent'. Dit bedrijfje startte hij voor ondernemingen die niet alleen uit zijn op winst, maar die zich ook sociale en milieudoelstellingen hebben gesteld. Beginnende ondernemers krijgen van Ex-tent financiële steun en adviezen. 'Eck' motiveert zijn keuze: 'Vijf, hooguit tien procent van de economische activiteiten in de wereld is voor onze eerste levensbehoeften echt noodzakelijk" De resterende negentig procent is in zijn ogen gewoon een spel, in principe niet nodig.

Duizenden jaren heeft de mens zonder walkman of auto geleefd, en nu kunnen we opeens niet meer zonder? "Onzin," volgens Wintzen. "We richten het leven gewoon zo in dat we niet meer zonder kunnen. Maar het is een schijnbehoefte." Die verspilling kunnen we niet zomaar ongedaan maken, want dan klapt de economie finaal in elkaar." Aan verspilling kun je dan misschien niet volledig een einde maken, ze mag in ieder geval niet ten koste gaan van onze aarde, zo luidt zijn boodschap. "Onze planeet moet ook na ons nog leefbaar zijn."

"DUIZENDEN JAREN HEEFT DE MENS ZONDER WALKMAN OF AUTO GELEEFD, EN NU KUNNEN WE OPEENS NIET MEER ZONDER?"'

Mieren

Wintzen wil een economie waar mensen méér en materie minder tellen.

Revolutionaire ideeën heeft hij over ons belastingstelsel. Hij zet het volledig op z'n kop door belasting op arbeid te verminderen en in plaats daarvan grondstoffen te belasten. Wintzen: -Met andere woorden: hoe meer grondstoffen je gebruikt, hoe meer belasting je betaalt. Zo worden bedrijven gestimuleerd om ( ... ) duurzamere producten voort te brengen en zich meer te richten op dienstverlening.

De idealist Wintzen realiseert zich dat hij is "als een mier die tegen een treinwagon staat te duwen.- Maar ijs hij erin slaagt bij gewone mensen een ander bewustzijn te kweken, zal dat doorwerken in politieke beslissingen, is zijn overtuiging. "Dan staan een heleboel mieren op, en je met z'n allen wel die wagon kunnen verplaatsen.

Waar hij zijn inspiratie vandaan haalt? Zijn antwoord: 1-loe profaan iemand ook is, elk lid van onze westerse samenleving leeft in een cultuur die gegrondvest is in de bijbelse Tien Geboden en in liet Romeins recht. ( ... ) Verantwoordelijkheid is eigenlijk een soort oersentiment. Diepgewortelde gevoelens van verantwoordelijkheid vind je toch overal?

Robjan de Heer. Artikel overgenomen uit Nederlands Dag blad