Elektronische weg of asfaltweg plaveien?

De 'story' van Eckart Wintzen is inmiddels genoegzaam bekend. Hij is bekend geworden als oprichter van BSO/Origin, een internationaal automatiseringsconcern met een markante bedrijfsvoering. Toen hij in 1996 terugtrad als president-directeur had Origin zesduizend werknemers in 21 landen. Daarna zette hij managementbedrijf Ex'tent op. Wintzen maakt zich hard voor een ict-infrastructuur in Nederland.

koploper

Nederland moet breedband ontdekken. Want de wereld gaat veranderen met de mogelijkheden van breedband, zegt Wintzen. Maar eerst moet de overheid ook maar eens wakker worden. Tijdens de Europese top enkele jaren geleden in Lissabon werd een niet onbelangrijk statement gelanceerd, namelijk 'van de Europese Unie de meest concurrentiele en dynamische kenniseconomie maken die in staat is tot houdbare economische groei met meer en betere banen en een hechtere sociale samenhang'. "Een groot en heldhaftig voornemen," zegt Wintzen, "het was ook een goed besluit want men zag wel aankomen dat we anders verpulverd zouden worden tussen de Verenigde Staten en het Verre Oosten. Ook Nederland was het van harte eens met dit statement en deed er zelfs nog een schepje bovenop door heel ambitieus aan te kondigen dat wij koploper op het gebied van kenniseconomie en ICT-toepassingen wilden worden. Daarna is het angstig stil geworden tot de onlangs gehouden troonrede. Daarin is opnieuw aangekondigd om de Nederlandse economie structureel te versterken door te investeren in onderwijs, kennis en innovatie. Maar er gebeurt niets!"

nieuwe wereld

Investeringen van gemeenten om eigen breedband mogelijkheden te creëren door het aanleggen van glasvezelnetwerken juicht Wintzen van harte toe. "Dergelijke initiatieven getuigen van grote moed. Zeker de kleinere gemeenten doen hier straks hun voordeel mee. Ook steden als Amsterdam, Den Haag en Rotterdam willen wel, maar daar gaat het te langzaam. Er wordt daar veel tijd rond de vergadertafels doorgebracht en er is een chronisch gebrek aan geld. En van de regering hoef je ook geen wonderen te verwachten. Op verzoek van het ministerie van Economische Zaken is een groepje gaan nadenken hoe breedband Nederland kan redden. Er is geld voor uitgetrokken, zo'n 340 miljoen uitgesmeerd over vijf jaar. Daar word ik dan niet bepaald vrolijk van. Want als je nagaat dat er over de komende tien jaar 82 miljard euri alleen al voor wegen beschikbaar zijn, en voor de elektronische infrastructuur dus nog geen 4 promille, vraag ik me af waar de prioriteiten liggen. Als je de beste in Europa wilt zijn op het gebied van ICT en innovatie, moet je dan de elektronische weg of de asfaltweg plaveien?"

Wintzen ziet dit als een typisch voorbeeld van inadequaat overheidsgedrag. "Toen we allang door hadden dat zware industrie kansloos was in Nederland, zijn we nog jaren lang doorgegaan de scheepvaart-, luchtvaart- en automobielindustrie miljarden na te werpen. Nu hebben we besloten het imago 'Nederland Distributieland' vaarwel te zeggen en kennisland te worden en wat doen we? Ja, ja tweehonderd maal zo veel geld uitgeven aan asfalt- dan aan elektronische wegen. Snap jij het, dan snap ik het ook. Nieuwe technologieën kunnen weldegelijk voor een impuls zorgen, maar dan moet ook de overheid haar rol serieus gaan spelen. Balkenende zei in een toespraak voor het Amerikaanse bedrijfsleven dat wij aantrekkelijk zijn als vestigingsland door onze internationale atmosfeer, door de goede ict-infrastructuur, het opleidingsniveau van werknemers en het gunstige fiscale klimaat. Met name de goede ict-infrastructuur vind ik in dit kader nogal overdreven. Als wij als vestigingsland willen scoren, moeten we zorgen voor voldoende bandbreedte. Niet alleen voor bedrijven, maar ook voor consumenten. Van overheidswege realiseert men zich onvoldoende dat er zich een hele nieuwe wereld aan het ontwikkelen is, een wereld waar fiber to the home zorgt voor breedband met ongelimiteerde connectiviteit en waar iedereen met iedereen verbonden is. Een wereld waar de fysieke plaats van mensen en computers er niet meer toe doet omdat men op afstand virtueel met elkaar kan werken, leren en spelen. Een wereld, waar afstand geen rol meer speelt en mobiliteit gedeeltelijk wordt vervangen door connectiviteit."

initiatief kwijt

Om dit te kunnen realiseren moeten kabelaars, telecommunicatiebedrijven en gemeenten bij elkaar worden gebracht. Er moeten wetten worden aangescherpt, publiek private samenwerking worden opgezet en financiële impulsen worden gegeven. Nederland voorzien van glas tot in het huis is een omvangrijk en complex project, maar in tien jaar is Nederland immers ook voorzien van een compleet gasleidingennet. "De overheid kan partijen verleiden te participeren door het bieden van incentives waaronder bijvoorbeeld belastingmaatregelen. Ja, als de overheid achterover blijft leunen, komt breedband er ook wel, maar vraag dan niet wanneer. Dan gebeurt het pas als de landen om ons heen er al zijn en we dan klagend 'me too!' gaan roepen en subsidiepotten als mosterd na de maaltijd worden opgebouwd. Maar er zijn gelukkig ook mooie initiatieven van gemeenten, woningcorporaties en dergelijke. Alleen, de overheid kijkt daar naar -als dat al gebeurt - en laat zijn coördinerende rol liggen. De minister vraagt zich ook af of er wel genoeg belangstelling voor is. En die is er, kijk naar GigaPort, het project, waarin een nieuwe generatie internet voor onderwijs en onderzoek wordt gerealiseerd. Het combineert de belangen van wetenschap, overheid en bedrijfsleven. De studenten die 10 Mbit/s tot hun beschikking hebben, gebruiken dit al voor de volle honderd procent. Entertainment zoals films, spelletjes, muziek en vast ook wel porno vormen hierbij ongetwijfeld een groot aandeel, maar so what? Dat is kennelijk wat de aanstormende generatie wil. Het is goed voor de ontwikkeling van nieuwe mogelijkheden die breedband biedt en zal een bron zijn van innovatieve ondernemersactiviteit. Nederland, word eens wakker!", aldus Wintzen.