Frisse winden

Hij heeft al een paar jaar niet gezeild, maar wanneer Eckart Wintzen, president-directeur van het snel groeiende softwarehuis BSO (3500 medewerkers en 530 miljoen geraamde omzet in 1991), over vakantie praat, dringt de ene zeilvergelijking na de andere zich op. 'Als de captain tijdens een zeiltocht naar beneden gaat en jou het roer geeft, maakt zich een zekere opwinding van je meester. Al die verantwoordelijkheid is reuze spannend.' Volgens Wintzen ondergaat de tweede man van een onderneming dezelfde spannende opwinding, wanneer de baas met vakantie is en hij 'de tent' moet runnen.

Elke topmanager kan met vakantie. Wintzen streeft zelf naar minstens twee keer twee weken per jaar. En meestal nog een weekje er bovenop. 'Het is niet een kwestie van tijd, maar een kwestie van neurose waardoor sommige toplui denken dat ze niet weg kunnen. Ze zijn op die plek gekomen door een soort perfectie-neurose. Die mentaliteit verhindert ze met vakantie te gaan. Maar de tent stort heus niet in als je weg bent. Het is heel simpel. Je moet gewoon een paar weken uit je agenda schrappen. 'Wintzen schrapt meestal in de slappe tijd, zo tussen half juli en half augustus en rond kerst. Dan missen ze hem het minst bij de vergaderingen waar hij uit hoofde van zo'n twintig nevenfuncties wordt verwacht.

'Als je met vakantie bent, moet je oprotten en onvindbaar zijn. Dat is voor iedereen het beste. Je vervangers nemen frisse beslissingen die je zelf nooit zou nemen, maar die je moet respecteren en die je nimmer mag terugdraaien. Dat is wat veel mensen niet kunnen. En vakantie is onmisbaar voor je eigen geest. Die moet helemaal worden schoongespoeld. Zeezeilen is daarvoor bij uitstek geschikt. Soms is het echt link en het enige wat je geest dan bezighoudt is dat je heelhuids wilt aankomen. Je kunt dan nergens anders aan denken.'

BSO is befaamd vanwege zijn unieke celstructuur. Het softwarehuis bestaat uit een tachtigtal aparte, bijna volledig zelfstandige ondernemingen. Loslaten ligt derhalve in de aard van Wintzen. 'Wij zijn delegeerders,' beaamt hij. Toch lag dat in de opbouwfase een tikkeltje anders. 'De allereerste twee, drie jaar van BSO ging ik zo nu en dan een weekje met vakantie. En dan vond ik een week knap lang. Het was nog een te wankel kaartenhuis. Boven dien is een entrepreneur een super manusje van-alles, die alles zelf doet. Je bent in het begin ook met te weinig mensen om je op alle punten te laten vervangen. Het is een gevoel alsof je als onervaren zeiler met een nieuw schip vaart, waarvan je niet weet hoe het zal reageren. Daarom wil je er steeds bij zijn.'