Gelukkig met virtuele genoegens
Nederlanders moeten langer doorwerken. In de serie mensen die niets liever willen richt De Financiele Telegraaf deze weken haar blik op ondernemers die er na hun 65ste vol tegenaan blijven gaan. En dan bedoelen we niet een commissariaatje hier of adviesgroepje daar, maar echt ondernemen. Vandaag de beurt aan Eckart Wintzen (68) ook wel de “hippie” van het Nederlandse bedrijfsleven genoemd. Hij werd multimiljonair met het oprichten van automatiseerder BSO, dat hij in twintig jaar tijd liet uitgroeien tot een multinational met 6000 werknemers. Wintzen was toen zijn tijd vooruit en is dat, verscholen in de bossen van Austerlitz, nu nog. Volgens hem is het sprookje nu echt uit dat milieu en economische groei elkaar niet in de weg zitten. Het nieuwe ondernemen gaat met minder grondstoffen en meer inzet van grijze cellen.
De geraniums moeten nog even op U wachten? “Ja, die redden het nog wel even zonder mij, en toevallig vind ik ondernemen leuker dan golfen, zeilen of onder de palmen liggen. Er gaat zoveel om in de wereld waarop je kunt inhaken en de ontwikkelingen gaan razend snel Het is heerlijk om daar mee bezig te zijn. Maar ook, als ik in mijn kist lig wil ik iets zinnigs hebben achtergelaten.
U vaart de laatste jaren een duidelijke koers en investeert alleen nog “groen”? “Het rekensommetje is snel gemaakt. Als de wereldeconomie door wil gaan met twee tot drie procent jaarlijkse groei en de wereldbevolking gewoon blijft groeien moet over 50 jaar de wereldeconomie 4,5 maal zo groot zijn. En als China over 15 jaar ons welvaartsniveau wil hebben, hebben de Chinezen de complete OPEC olieproductie nodig, alleen al voor hun mobiliteit. Dat zijn allemaal in de praktijk onmogelijke cijfers, we hebben de grenzen van de expansie bereikt van wat moeder aarde ons te bieden heeft.
Dus zo kan het niet langer? In 2050 zijn er 9 miljard mensen en de meeste grondstoffen zijn dan uitgeput. Vertaald naar Nederland zou ons land vier a vijf maal zo groot moeten zijn om dan aan al onze behoeftes te kunnen voldoen. Nu al zie je de olieprijs in een jaar tijd verdubbelen, de dollar stort in en de volgende stap is voedselschaarste. De voortekenen zijn duidelijk, op deze voet gaat het gewoon niet meer en het roer moet om.
Daar speelt U op in? “Ja, zo hebben we het project “Green Wheels” opgezet, minder auto’s tegenover het aantal gebruikers. De meeste auto’s staan 90% van de tijd stil. Als je op 12.000 gebruikers 1000 auto’s hebt en een computersysteem waar welke beschikbare auto staat, spaar je aan alle kanten, minder auto’s, minder parkeerplekken, minder kosten etc. In Nederland rijden nu 1000 van die rode auto’s rond, alleen in Amsterdam al 250. Mensen betalen €12,50 lidmaatschap en verder de kosten per kilometer en per uur.
Nog meer goede ideeën voor fileproblematiek? Jazeker. Wat zie je in de file overdag, allemaal mannetjes en vrouwtjes alleen onderweg in een auto op weg naar een afspraak. Daarom zijn wij begonnen met Eye Catcher, een apparaat waarmee je via internet glashelder oog in oog kunt communiceren. Ik gebruik het om te praten met mijn bedrijven in het buitenland, het spaart enorm veel gereis en dus kosten en het milieu. Reizen kost door toenemende drukte en security-maatregelen steeds maar tijd en wordt steeds vervelender. Multinationals beginnen nu de voordelen te zien van de Eye Catcher, je kijkt elkaar recht in de ogen (vaak kijken mensen ergens anders waar de camera is), er is dus weinig verschil met een lijfelijk gesprek. Straks zitten al die mannetjes en vrouwtjes niet meer in de file. Dat kan straks trouwens toch niet meer als we niet omschakelen op biobrandstoffen. Maar ook dat is niet het antwoord, we verbouwen biobrandstof ten koste van voedsel, vooral in de Derde Wereld. Je moet het zo zien, je stopt straks het equivalent van 50 broden in je tank om even op en neer naar Groningen te rijden.”
Het einde van de consumptiemaatschappij is dus nabij? “Jaren lang was het adagium kopen, hebben, weggooien. We willen allemaal vandaag een beetje meer dan gisteren en morgen een beetje meer dan vandaag. Dat is onder meer de drive achter de 2% economische groei die we al die jaren nastreven maar die vlieger gaat nu echt niet meer op. Het is goed en nuttig dat auto’s en verwarmingsketels zuiniger worden. Moet allemaal gebeuren maar dat soort duurzaamheid is niet genoeg. We moeten anders gaan denken. Mensen moeten leren gelukkig te zijn met meer virtuele genoegens.
Hoe doe je dat? Op website Second Life? “Second life is nog maar een primitief beginnetje maar het geeft wel aan wat ik bedoel. Mensen kunnen zich helemaal uitleven en al hun creativiteit kwijt in het inrichten van hun virtuele leven. Een mooi bankstel op second life betekent niet meteen dat er ergens in de wereld een stel bomen omgaan, metalen worden gesmolten en kapok wordt verbouwd in plaats van voedsel. Het is een mooie oefening voor over enkele decennia als de mensheid nog met miljarden is toegenomen en de grondstoffen zijn opgebruikt.” We halen ons plezier straks dus voornamelijk van internet? “Nee, ik weet dat we het echt menselijke contact altijd zullen blijven koesteren, maar deze communicatievorm is in elk geval milieuvriendelijker, spaart transport en grondstoffen. Er zullen daar ook nog hele nieuwe producten en diensten ontstaan, waar wij ons nu geen beeld van kunnen vormen,vooral ook met veel interactiviteit. Het kan heel persoonlijk en dicht bij de mensen blijven.”