Groei BSO vraagt om nieuw type leider

Creatief brein Wintzen maakt plaats voor planner Cohen

Utrecht

Het verschil is meer dan opvallend. links aan de tafel zit Eckart Wintzen, oprichter en creatief brein van het automatiseringsbedrijf BSO/Origin. Zoals te doen gebruikelijk met stoppelbaard, opvallend rode bretels, een nieuwe Swatch en twee vriendschapstouwtjes om de pols. Meer naar rechts, wat terzijde, zit Henk Cohen, de nieuwe baas bij BSO. Gladgeschoren, strak in het donkerblauw en de haren in een strenge coupe. Het type organisatie-adviseur.

De wisseling van de wacht in de top van BSO is de beste illustratie van de nieuwe fase waarin de succesvolle Utrechtse automatiseerder terecht is gekomen. BSO is uit het nationale jasje gegroeid en opereert inmiddels als een internationale onderneming, met vestigingen in veertien landen.

Dat vraagt een andere manier van leidinggeven. Minder op basis van creatieve invallen en meer uitgaande van een strakke planning en financiële doelstellingen. Voor Wintzen was dat niet altijd even gemakkelijk. De laatste jaren bleek hij te vaak te optimistisch in zijn winstverwachtingen en dat is slecht voor het imago van het succesbedrijf.

De van Douwe Egberts (Sara Lee/DE) afkomstige Cohen (hij was er de tweede man, direct onder Cor Boonstra) brengt juist op dat punt zeer veel ervaring mee. Bij het op Amerikaanse leest geschoeide voedings-en genotmiddelenconcern zijn dan ook de (financiële) targets heilig. Een keer per maand worden er de cijfersvan alle divisies doorgespit. Bij BSO zal Cohen vooral de organisatie stroomlijnen of in de woorden van Wintzen "met zachte, doortastende hand zorgen dat gebeurt wat moet gebeuren".

De aanwezigheid van Cohen heeft zich inmiddels al vertaald in de wijze van presenteren van de halfjaarcijfers. Eerst wilde hij ze niet eens publiceren. '"Waarom zouden we?. BSO is geen beursgenoteerde onderneming". Ze zijn toch verschenen, maar niet zonder een noviteit. Voor het eerst wordt een onderscheid gemaakt tussen de omzet in Nederland en in het buitenland. "Alleen op die manier kun ,je ons echt vergelijken met de concurrentie in Nederland".

De behoefte bij BSO aan een proces-manager, een organisator van formaat, werd nog eens versterkt door veranderingen in de markt. Het automatiseringsbedrijf heeft zijn klanten vooral onder de grote, internationale bedrijven. En die hebben de afgelopen jaren een grote verandering doorgemaakt.

Deze multinationals werkten tot dusver wereldwijd met pakweg honderd verschillende automatiseerders. Dat aantal willen ze beperken tot één leverancier die dan wel een totaalproduct levert. Zij willen overal hetzelfde systeem, zodat gegevens uitwisselbaar zijn tussen verschillende divisies en landen. Tegelijkertijd moet het systeem steeds op maat worden gemaakt op basis van de eisen in een land en de behoeften van de daar gevestigde dochteronderneming.

Voor deze nieuwe markt, waar miljarden in omgaan, heeft zich een groot aantal kandidaten gemeld. De bouwers van hardware zoals IBM en Digital hebben al aangegeven zich te zullen storten op de dienstverlening. De grote internationale accountantsbureaus zijn in de markt en hebben met het opkopen van wat kleinere automatiseringsbedrijven de nodige vakkennis in huis gehaald. En ook de PTT's en andere telecommunicatie-concerns hebben interesse getoond, aangezien deze systemen via telefoonlijnen met elkaar communiceren. Wil BSO/Origin een fiks aandeel in deze markt veroveren, en dat wil het concern, dan zal het internationaal moeten opereren en de eigen organisatie daaraan aanpassen. Een eerste stap daartoe werd drie jaar geleden gezet met de aankoop van de automatiseringsafdeling van Philips. Daar werkten verspreid over Europa, Amerika en Azië meer dan 1000 specialisten.

Nu moet de organisatiestructuur nog worden aangepast aan de nieuwe wensen van de klant. En daarvoor is Cohen binnengehaald, andermaal vanwege zijn ervaring bij Sara Lee/DE. Die multinational heeft een groot aantal vestigingen, verspreid over Azië, Amerika en Europa. 'We moeten ons niet beperken tot de lokale markten in de wereld, we moeten global voor local werken", vat Cohen de nieuwe filosofie samen. "De grote op drachtgevers laten de beslissing voor de aanschaf van een automatiseringssysteem over aan de vestigingen zelf, maar stellen wel dat die netwerken met elkaar kunnen communiceren. Dat vraagt een aanpak van twee kanten".

Het automatiseringsbedrijf heeft daarom een nieuwe structuur ingevoerd om de grotendeels zelfstandig werkende 'BSO-cellen te helpen zich te richten op - de dienstverlening aan multinationals. Daar zijn de bestaande vestigingen niet voor geëquipeerd. Maar het zal nog wel enige jaren duren voordat BSO is veranderd ineen internationaal concern.

Oprichter Wintzen zal in het nieuwe BSO een andere rol krijgen, nog steeds als lid van het topteam. Hij reist de wereld rond op zoek naar trends in automatisering en bedrijfsvoering en zal die vertalen in strategische aanbevelingen voor het bedrijf. Bang voorspanningen tussen hem en Cohen, de nieuwe baas van zijn 'kind', is Wintzen niet. Geen seconde overwoog hij het voorbeeld te volgen van zijn evenknie bij Apple. Deze Steven jobs knipte alle banden met zijn geesteskind Apple door toen het concern na een stormachtige groei door een van Pepsi gekomen manager werd gestroomlijnd. '"Waarom zou ik?. Zo gemakkelijk neem je niet afscheid van een kind. Bovendien j krijg ik de leukste baan van de wereld, waarin ik mijn hele soul kan leggen". Minzaam vult Cohen aan: "Eckart zal het aroma in de koffie van BSO blijven". Glimlachend neemt Wintzen het laatste woord. "Als grootaandeelhouder zal ik Henk over anderhalf jaar wel afrekenen op het resultaat van BSO".