Het onthaasten als winkelconcept

NATURE & DECOUVERTES MIKT OP DOORSNEECONSUMENT

Frankrijkgangers hebben waarschijnlijk al kennisgemaakt met de winkelformule Nature & Découvertes. In september word het eerste Nederlandse filiaal geopend in de Kalvertoren in Amsterdam. Initiator Jan Oosterwijk streeft naar tien tot vijftien vestigingen In Nederland en België.

Het ontdekken en promoten van de natuur in al haar geledingen. Dat is in het kort de filosofie achter 'Nature & Découvertes'. Vandaar dat er in de winkel in de Kalvertoren in Amsterdam uitsluitend verantwoorde producten zijn te vinden, die direct of indirect te maken hebben met de natuur. 'We willen de stedelingen verrassen met ons assortiment', vertelt directeur Jan Oosterwijk met een aanstekelijk enthousiasme. 'We willen hen confronteren met de natuur in de breedste zin van het woord. Hen als het ware weer opnieuw laten kennismaken met de natuur.' De Nederlandse entrepreneur is grootaandeelhouder van The Body Shop Benelux via zijn franchise-organisatie Eastwick Trading BV. Nature & Découvertes past binnen zijn filosofie van verantwoord ondernemen.

Het concept van de winkelketen, die in Frankrijk 34 vestigingen heeft, is niet nieuw. Oosterwijk: 'In Amerika had je in de jaren tachtig de keten The Nature Company. Toen de eigenaar daarvan overleed, werden de winkels te koop aangeboden aan The Body Shop. Ik had toen iets van "schoenmaker blijf bij je leest" en ben er niet op ingegaan. François Lemarchand, de oprichter van Nature & Découvertes, zag wel brood in het concept, gezien zijn passie voor de natuur.'

Lemarchand vertaalde het concept en gaf er een Frans tintje aan. Zo'n vijf jaar geleden ontmoette Oosterwijk de Fransman voor het eerst. Het klikte vrijwel meteen tussen beide mannen, temeer omdat ze beiden een passie voor de natuur delen. 'Een paar jaar lang speelden we met de gedachte om ook in Nederland en België dergelijke winkels te openen. Dat heeft uiteindelijk geresulteerd in de opening van deze eerste winkel in De Kalvertoren.' Oosterwijk besteedde het management van The Body Shop grotendeels intern uit om ruimte te maken voor deze nieuwe passie.

CONCEPT Het Franse concept is op enkele kleine punten aangepast aan de Nederlandse winkelbeleving, stelt Oosterwijk. 'De inrichting is gelijk aan de Franse winkels. Maar aan de onderneming zelf zit wel een Nederlands tintje. Er is een aparte bv opgezet onder de naam Nimmer Dor Retail Stores met als aandeelhouders onder meer de Franse bv en ik zelf Bijzonder is dat we Natuurmonumenten als partner hebben. Nature & Découvertes is evenals The Body Shop een commerciële onderneming met een maatschappelijke doelstelling.'

De winkel in de Kalvertoren kent twee niet al te brede ingangen. Daarvoor is bewust gekozen omdat de klant dan het idee krijgt een heel andere wereld binnen te treden. Bij binnenkomst krijgt de bezoeker volgens Oosterwijk het gevoel dat de tredmolen van het leven even wat langzamer gaat. Veel klanten schijnen dat ook als zodanig te ervaren. 'In deze winkel kun je even "onthaasten", even ontsnappen uit de drukke wereld.' Er is in elk geval genoeg te zien om je een tijdje van de buitenwereld te kunnen afzonderen. Het assortiment is deels hetzelfde als dat in de Franse vestigingen. De inrichting bestaat uit een aantal secties die allemaal direct of indirect met de natuur te maken hebben. Zo kan de klant in een bepaalde sectie terecht voor een uitrusting om de natuur in te trekken. Stevige wandelschoenen en junglehoeden ontbreken hier niet.

De sectie 'Natuur rondom uw huis' richt zich op tuin en balkon. Boeken over allerlei aspecten van de natuur zijn in een ander gedeelte van de winkel te vinden. Bij de sectie 'Natuur tussen hemel en aarde' zijn sterrenkijkers, hemelkaarten en publicaties over de sterrenhemel te vinden. Maar ook natuurgeluiden op cd en cassette hebben hun plaatsje vooraan in de winkel. In het gedeelte dat schilderen als onderwerp heeft, vindt de klant onder meer schildersezels en herbariums. Een ander gedeelte van de winkel ligt vol met verantwoord kinderspeelgoed en speciale, op kinderen gerichte artikelen om de natuur van dichtbij te aanschouwen, zoals een verzameldoos en een microscoop. Meest in trek zijn de kinderafdeling, de sectie geuren en de geluidshoek. 'Het is onze doelstelling op een originele, kwalitatief en esthetisch verantwoorde manier artikelen aan te bieden. Nature & Découvertes is in feite een soort ontdekkingsreis', aldus Oosterwijk.

De klantenkring van de nieuwe winkel is heel breed. 'Ik denk dat een doorsnee van de samenleving komt binnenlopen. Hier in Amsterdam komen uiteraard ook relatief veel toeristen binnen. Het zijn toch met name jonge mensen, al dan niet met kinderen, en ouderen met kleinkinderen die zorgen voor omzet.' Oosterwijk benadrukt dat ernaar is gestreefd de winkelformule zo laagdrempelig mogelijk te houden. Het assortiment kent iets voor elke portemonnee, van een kleine caleidoscoop van enkele guldens tot aan sterrenkijkers van enkele duizenden guldens. Maar er zijn ook producten die men beslist niet zal gaan verkopen, zoals etenswaren.

In de winkel mogen de klanten overigens vrij tappen uit een vat met zevenkruidenthee, zodat ze even een moment tot rust komen. Dan zegt Oosterwijk iets opmerkelijks vanuit retailperspectief bezien. 'Het personeel wordt heel dikwijls gevraagd of we die thee ook verkopen, maar dat doen we niet. Dat vind ik niet passen bij de winkel.'

Hoewel de Nature & Découvertes als formule wel overeenkomsten vertoont met New Agezaken, vindt Oosterwijk die vergelijking mank gaan. 'Wij houden ons ook wet bezig met de natuur, maar we blijven met beide benen op de grond staan. Hier zul je dan ook geen esoterische bestsellers als De Celestijnse Belofte aantreffen. Je vindt hier wel mineralen. Die verkopen we omdat ze zo mooi zijn en niet omdat er wellicht een geneeskrachtige werking van uitgaat.'

WINKELGIDSEN De medewerkers van Nature,& Découvertes worden in Frankrijk guides genoemd; in Nederland heten ze gidsen. Oosterwijk: 'Het zijn niet alleen mensen die producten verkopen, maar ze moeten de klanten kunnen adviseren over de eigenschappen van de producten en de toepassingsmogelijkheden in de natuur. Ze zijn gespecialiseerd in de onderwerpen, die je ook in de winkel terugvindt. Zo weet de shopmanager erg veel van vogels; hij heeft jaren gewerkt in de winkel van de vogelbescherming. Laatst heb ik nog een amateur-astronoom aangenomen. En zo heeft iedere gids zijn of haar eigen specialisme.' Het personeel wordt met enige regelmaat op cursus gestuurd naar het eigen Franse opleidingsinstituut La Source, voor bijscholing op het gebied van geologie, astronomie, biologie en ornithologie. 'Zo kunnen ze zich nog beter van hun taak kwijten. Op termijn zal er in Nederland een eigen opleidingscentrum komen.'

Vanwege de nauwe samenwerking met Natuurmonumenten worden in de winkel niet alleen materiële zaken aangeboden. Er wordt ook volop aandacht besteed aan de natuurvereniging. Klanten kunnen zich onder meer inschrijven voor natuurwandelingen. 'Daarbij moet je niet alleen denken aan uitstapjes naar de Veluwe of een ander natuurgebied, maar bijvoorbeeld ook aan een wandeling door het Vondelpark of het Amsterdamse Bos. De deelnemers krijgen dan het gevoel dat de natuur toch heel dichtbij kan zijn, ook al woon je in de stad', stelt Oosterwijk. Een avondje sterren kijken met deskundige uitleg behoort ook tot de mogelijkheden.

Als het aan Oosterwijk ligt, zal het niet bij één vestiging blijven. Zijn streven is te groeien naar tien tot vijftien winkels in Nederland en België. De expansie zal richting grote steden gaan als Rotterdam, Den Haag en Arnhem/Nijmegen. In België is er al winkelruimte gehuurd in Antwerpen en waarschijnlijk zullen er vestigingen hun deuren openen in Gent en Brussel. De ondernemingsvorm van Nature & Découvertes past volgens hem prima in de trend dat commerciële bedrijven ook bepaalde maatschappelijke doelen nastreven. 'Eigenlijk zou elk bedrijf zo te werk moeten gaan. Er is meer in het leven dan alleen winst maken. 'Vandaar dat de ondernemer met privé-kapitaal heeft geparticipeerd in de oprichting van ijssalons van Ben & Jerry's een bedrijf dat op dezelfde leest is geschoeid. 'Ik voel dat steeds meer consumenten deze manier van ondernemen op prijs stellen.'

Ko Floor, retaildirecteur FHV/BBDO, is wel te spreken over het retailconcept. 'Ze hebben producten die voor veel mensen leuk zijn om te kopen, waaronder vogelhuisjes, maar ook cd's met het geluid van spechten. Dat laatste heb je nodig om je formule duidelijk te maken. Je hebt dus een mix van leuke dingen en producten die nodig zijn om de omzet en winstmarge te halen. Natuurlijk moet ook deze speciaalzaak constant vooroplopen en nieuwe producttrends oppikken. Voor je het weet hebben de Blokkers en V&D's van deze wereld het concept gekopieerd.' Volgens de retaildeskundige sluit Nature & Découvertes naadloos aan bij een drietal consumententrends. 'Zo zie je dat steeds meer formules hun assortiment samenstellen vanuit het interesseveld van de consument. Dan krijg je dus een natuurwinkel waar alles verkrijgbaar is over de natuur. Een tweede trend is dat winkelen en entertainment steeds meer in elkaar schuiven. Je ontdekt echt nieuwe dingen hier. En dan is her ook nog zo dat mensen steeds meer geïnteresseerd raken in alles wat er om hen heen gebeurt.'

Floor gaat binnenkort met Jan Oosterwijk een keer door de winkel heen lopen. Waar hij de ondernemer dan zeker op zal attenderen, is dat de winkel van buiten niet uitnodigt naar binnen te gaan. 'Ze zitten nota bene op een plek met veel passanten en pal naast een Hennes & Mauritz. Het feit dat de ingang zo nauw is gemaakt, strookt niet met een aantal retailwetten. Een winkel moet zo uitnodigend mogelijk zijn en zich niet verstoppen.'

Hij denkt wel dat het formuleconcept dupliceerbaar is op tien tot vijftien plaatsen in Nederland. 'De grootste uitdaging is om van kijkers kopers te maken. Amsterdam is natuurlijk redelijk uniek qua koopgedrag en het toeristenpubliek. Een Nature & Découvertes in Zwolle zal het veel moeilijker hebben.'

TEKST: CONRAD JACOBS FOTOGRAFIE: NOILLE VAN DER LENDE M

JAN OOSTERWIJK 'HET IS ONZE DOELSTELLING OP EEN ORIGINELE, KWALITATIEF EN ESTHETISCH VERANTWOORDE MANIER ARTIKELEN AAN TE BIEDEN'