Het zijn verstandige zakenmensen bij Unilever
De smaakmakers van Ben & Jerry's dreigen het ijsbedrijf de rug toe te keren. Zij kunnen zich niet vinden in de door Unilever uitverkozen ceo. `Ach, in een jong huwelijk moet de balans nog worden gezocht', zegt huisvriend Eckart Wintzen.
Al bij de ovemame door Unilever in april klonken er sceptische geluiden. Hoe vergaat het een alternatieve tent als Ben & Jerry's - bekend van Chunky Monkey en jaren zestig- achtige strips op de verpakking - bij deze door krijtstrepen en financiële ratio's gedomineerde gigant. Hoe lang handhaaft de ijsmaker zijn eigenzinnige identiteit?
Binnen het jaar is inderdaad sprake van de eerste serieuze aanvaring. En wat vervelender is: het is geen zakelijk verschil van inzicht over de koers, maar een ruzie over personen. Per definitie zijn dan prestige en macht in het spel en dat maakt het bijleggen van het conflict zonder persoonlijke schade lastig.
Waar gaat het om: Unilever heeft uit eigen gelederen een nieuwe ceo voor de ijsmaker gerekruteerd. Yves Couettes' internationale expertise moet ervoor zorgen dat het premium-ijsmerk ook buiten de VS voet aan de grond krijgt. De oprichters en thans commissarissen Ben Cohen en Jerry Greenfield - samen het gezicht en de ziel van het bedrijf - hadden liever iemand uit eigen gelederen gezien. Nu zwaaien zij met hun portefeuille.
Beide kampen hebben recht van spreken, want Unilever heeft in zijn zorg om de identiteit van het hippie-ijs, Ben & Jerry's een unieke positie in het conglomeraat gegeven. Unilever heeft het voor het zeggen in operationele en financiële zaken, maar een aparte raad van toezicht (met Cohen en Greenfield) heeft het laatste woord als het de identiteit en de goede doelen betreft.
`Ach, het is altijd moeilijk voor een oprichter om de zaken uit handen te geven. De jongens moeten niet in de fout vervallen dat het alleen goed gaat als zij het doen. Ik zal Ben eens bellen', zegt huisvriend Eckart Wintzen luchthartig over de impasse. `Het is net als in een huwelijk. De grenzen worden afgetast, de balans gezocht. Leggen we die tube tandpasta op z'n kant na gebruik of staat-ie op de dop. Dat soort ruzies zal de komende tijd wel vaker gebeuren.'
Wintzen is om meerdere redenen gevoelsmatig bij de zaak betrokken. Hij is commissaris bij de zelfstandige (!) import- en verkooporganisatie van Ben & Jerry's in Nederland. En hij heeft softwarehuis Origin opgezet, grootgemaakt en uiteindelijk verkocht aan multinational Philips. De combinatie werd geen succes. Omdat de `georganiseerde chaos' niet paste bij de bureaucratie?
`Origin is een heel ander verhaal. Philips had nog nooit aan dienstverlening gedaan en wij deden niet anders. Dat bleek een grote kloof. Wij hadden bovendien een heel andere managementstructuur. De verschillen tussen B&J en Unilever zijn veel kleiner. Beiden zijn ijsmaker en de managementprincipes wijken nauwelijks van elkaar af. Vergis je niet, B&J is een goed georganiseerde machine waar jaarlijks 1 miljard potten ijs worden gemaakt.'
Wintzen denkt dat de soep daarom niet zo heet wordt gegeten. 'Je ziet dat er Unilever veel aan is gelegen om het imago van B&J in stand te houden. Daarom is er die aparte raad van commissarissen. Daarom wordt in het cv van die nieuwe ceo apart beklemtoond dat hij niet alleen verstand heeft van ijs maken, maar dat hij onlangs ook een project heeft gedaan voor gehandicapte kinderen. Het zijn slimme zakenmensen daar in Rotterdam. Die wil- len geen klanten verliezen'.
Dat wil niet zeggen dat Wintzen (nu actief als durfkapitalist) verwacht dat Cohen en Greenfield aan het langste eind trekken. `Elk huwelijk is weer anders. Het kan ook breken. Het zou alleen jammer zijn als Ben ervandoor zou gaan. Hij is toch de bewaker van de sociale missie van het bedrijf.'
Ter geruststelling van Unilever. Op de thuismarkt van Ben & Jerry's haalt de ruzie amper de krantenko- lommen. Ingezonden brieven zijn nog niet gesignaleerd. Die komen die pas als het ijs zijn smaak verliest.