HOT MONEY

Een nieuwe techhausse lijkt tot minstens 2004 uitgesloten. Maar de eerste winnaars van morgen worden weer getipt. Vrolijke geluiden uit de technologiesector wekken in het huidige klimaat eerder smalende dan enthousiaste reacties op. 'Ik merk nog weinig van een opleving.'

'Het juiste moment om in te stappen is 26 september, om even over half negen', schampert Bram Zwagemaker, gepokt en gemazeld bij Kempen en BSO/Origin en inmiddels venture capitalist bij Ex'tent. `Het is somberheid troef, de waarderingen gaan nog altijd omlaag. Het spiraal denken heeft de overhand.' Toch wijzen veel insiders nog altijd naar de technologiesector als wordt gevraagd naar de meest kansrijke sector voor hoog rendement in de komende jaren.

Reden? De verwachting dat bedrijven de komende jaren duurzaam in technologie zullen investeren om efficiënter te worden. Want de overtuiging dat de groei van de Amerikaanse economie de laatste jaren vooral werd veroorzaakt door de brede inpassing van informatie technologie in de reguliere bedrijfsvoering, wordt alom gedeeld. Als een soortgelijk proces zich nu in Europa gaat voltrekken - en de recente rapporten van de grote onderzoeksbureaus wijzen in die richting - moet een aantal technologiebedrijven daarvan profiteren. De oude economie die de richting en de winst bepaalt voor de technologiesector: het is wel eens anders geweest.

BUITJES

Ze geven het niet graag toe, maar het leven van venture capitalists (vc's) en ondernemers in de technologiesector wordt gedomineerd door de beurskoersen in hun branche. Vc's pogen hun investeringsvoorkeuren af te stemmen op de vraag van beleggers, want dat zijn uiteindelijk de kopers van hun aandelen als ze de gedroomde exit willen maken. Ondernemers op hun beurt veranderen hun strategie (of verkoopverhaal) al naar gelang de teneur in de markt. De visie van ondernemers en vc's op de beursgenoteerde technologiefondsen is op zijn best te omschrijven als `voorzichtig optimistisch', met de nadruk op `voorzichtig.'

Toon den Heijer geldt, met meer dan een decennium ervaring bij het Gilde IT Fund, inmiddels als nestor van de Nederlandse technologie-vc's. Hij voorziet `toch nog een paar buitjes, met name de telecommunicatiesector zal nog. `In 2002-2003 zal meer geïnvesteerd worden, omdat de vc's dan klaar zijn met de sanering van hun portefeuille' meer moeten afschrijven dan zij tot nu toe heeft gedaan en de banken zullen ook nog wel wat verlies moeten nemen in telecom. Dan speelt ook nog het Enron-effect en is er de kwestie VS-Irak, die gevolgen kan hebben voor de olieprijzen.'

ZIJWAARTSE BEWEGING

Mike Vredegoor van Amstelvision komt bijna tot een technische analyse. `Er zit nog pijn in de koersen, dus er is veel technische weerstand naar boven. Het dieptepunt is wel geweest, maar de komende achttien maanden verwacht ik een zijwaartse beweging, met af en toe een uitschietertje, dat direct gecorrigeerd wordt.' Directeur Ronnie Overgoor van Explainer DC:, een van de weinige website bouwers die de internetmalaise goed heeft doorstaan, denkt eveneens dat `het dieptepunt achter de rug is qua internet gerelateerde ontwikkelingen.' Daarentegen voorziet hij problemen voor de `oude' beursgenoteerde IT-bedrijven, zoals Landis.

Roel de Hoop, voormalig ceo van het ter ziele internetwarenhuis Hot Orange en verbonden aan Prime Technology Ventures, wil daarom wachten op positieve cijfers en stijgende trends in omzet en winst, alvorens weer in te stappen. Bram Zwagermaker van Ex'tent riposteert: `Een ex-collega van mij placht te zeggen dat het goede moment om in te stappen dit jaar op 26 september, om even over half negen is. De beurs heeft altijd gelijk en een bel voor het diepste punt is er niet.'

DEALFLOW

De beste graadmeter voor de toestand bij niet-beursgenoteerde bedrijven, de echte startups, is de zogeheten dealflow bij de vc's. Den Heijer zag in 2000 bij Gilde net als in 2000 achthonderd deals voorbijkomen, waarvan een nog groter gedeelte dan normaal verdween in de prullenbak. Hij verwacht dat in 2002 en 2003 meer geïnvesteerd zal worden, omdat de vc's dan klaar zijn met de sanering van hun portefeuille en de prijsniveaus het punt hebben bereikt van voor de internethype. `Een tot drie miljoen euro per investering zal in early stage investments weer de norm worden.

Het probleem is: er staan talloze goede ondernemingen op de Nasdaq tegen niet meer dan de cash die ze op de bank hebben. Dus hoe kan een nieuw bedrijf zonder enige "proof of the pudding" en met alle groeirisico's dan wel waarde hebben?'

Rick van Boekel, terug onder de vleugels van Bertelsmann na een kortstondig avontuur bij Netventures, betreurt deze houding. `Sommige vc's lijken nog behoudender dan de gemiddelde bank; alleen met een klantenportefeuille van heb ik jou daar en break-even of winst wil men nog instappen. Tenvijl het juist nu slim lijkt om goed in te kopen. Veel vraag naar kapitaal, weinig aanbod.'

ER IS GELD

Roel de Hoop verklaart de conservatieve opstelling van vc's uit de toegenomen druk op de managers van de vc-fondsen om hun aandeelhouders goede resultaten te tonen. `Early stage startups hebben het moeilijk, omdat bij hen de onzekerheidsfactoren het grootst zijn en daar zijn investeerder sinds de recente dip allergisch voor.

De vc's kunnen riskante strategieën niet meer verkopen aan hun aandeelhouders.' Hij verwacht dat een aantal informals en zelfs een aantal vc's de klap niet te boven gaat komen en stil blijft zitten in de ijdele hoop dat een paar goede exits hen weer terug brengt op het speelveld. `Maar er is zeker geld. Prime heeft zojuist haar tweede fonds gesloten met meer dan honderd miljoen euro, dat de komende drie jaar zal worden geïnvesteerd.

Er is geld voor bedrijven die potentie hebben en al dicht aanzitten tegen winstgevendheid: de oudetwetse expansiefinanciering.' Ilja Bobbert zal als partner van Prime Technology Ventures medeverantwoordelijk zijn voor deze investeringen. `Hij bespeurt echte grotere dealflow: maar mist in veel gevallen de benodigde kwaliteit. 'Sommige goede bedrijven zijn nu wel realistisch geprijsd. Ik denk dat de rondes kleiner worden en `De Nederlandse beurs is verpest door bedrijven die als technologiebedrijf naar de beurs gingen en dat in feite niet waren.' vc's vaker samen en dus elk met kleinere brokken in zullen stappen'.

TEER PUNT

Bobbert voorziet een shake-out in de venture-wereld. `Uiteraard zullen er heel wel vc's verdwijnen, misschien wel meer dan we denken. Er zal net a1s in de vs een `league' gaan ontstaan van goede en lange-termijngeoriënteerde, professionele vc's.' Een ondernemer die zelf nog recent miljoenen aan vc-funding wist te verwerven, meent dat Bobbert daar een teer punt van ondernemers aanroert. `Hoezo, "goede venture capitalists" en een "league" van toppers? Is er ooit een vc-markt in Nederland geweest?

Een markt gaat uit van professionele partijen. En die zijn er niet in Nederland: Het verbaal overgooien van de kip-ei kwestie (waar mankeert het aan, de vc's of de ondernemers?) lijkt het enige dat de malaise in de techsector glansrijk heeft doorstaan. Evenals het adagium `Wie betaalt, bepaalt: Volgens Mike Vredegoor geldt onveranderd dat `de uiteindelijke prijs wordt bepaald door de mate waarin je met je rug tegen de muur staat.'

HET TOVERWOORD

llja Bobbert geeft toe dat vc's niet moeten worden overschat. `Maar al slaan ze ook vaak de plank mis, een goede investcerder zal toch al veel analysewerk hebben verricht. Voor ipo's zullen de vc's die erachter zitten een kwaliteitswaarborg zijn: En daarmee noemt hij als een van de weinigen het voormalige toverwoord van de nieuwe economie, oftewel de gedroomde uitstapstrategie door een beursgang.

`De Nederlandse beurs is verpest door bedrijven die als technologiebedrijf naar de beurs gingen en dat in feite niet waren, of die al te verouderd waren. De enige successen zijn bedrijven als Exact, ICT Automatisering en ASML, voorzover je ASML in dat rijtje kunt scharen.

Het is voor het Groter publiek alleen moeilijk om goede van slechte bedrijven te scheiden. Dat is een taak van de analisten bij de banken. Nederlandse investment banks werkten echter graag mee aan ipo's vanwege de fees, maar ze lichtten beleggers daardoor niet goed voor.

Of ze hebben het zelf ook niet echt begrepen. Kortom, tecbnologie- ipo's kunnen best in Nederland, zelfs de komende jaren. Feit is dat alleen eerlijke experts je kunnen vertellen wat een goed technologiebedrijf is, want de materie is complex. Maar feit is ook dat er goede technologiebedrijven zijn.'

HOT SPOTS IN IT

1) Alle revisie van oude systemen (erp, finance) naar `web enabled' oplossingen
2) Electronic payment, met name voor de mobiele sector
3) Nieuwe materialen voor de productie van (optische) netwerken en chips
4) Software-applicaties met een ROI van twaalf maanden, met name in CRM
5) Níeuwe bedríjven, ontstaan uít fusíes van kleinere spelers

HETE TECH-BEDRIJVEN

l. Tridion, content management software
2. Maconomy, professional service automation (PSA)-software, genoteerd aan Deense beurs
3. Siennax, ASP-software
4. Three Five Photonics, optische technologie
S. Speedwise, infrastructuur-software voor mobiele datacommunicatie