Innovation Lecture Revisited

Het is toch frappant en tenenkrommend om te zien dat als we in Nederland proberen de innovatiedrift te stimuleren, het enige waar wij opkomen is nogmaals een paar reeds lang overleden oude koeien uit de sloot te halen en nog eens een paar gemeenplaatsen te debiteren.
"Nederland te klein voor topresearch " (!) Ja als we dat maar hard genoeg blijven roepen, houden we natuurlijk niemand die echt wat kan binnen de grenzen. Jammer om zoiets uit de mond te vernemen van Gerard Kleisterlee, die er toch alle belang bij zou moeten hebben om flink wat talent in de buurt te houden. Verder komen we al vergaderend in de Ridderzaal tot de reeds twintig jaar circulerende conclusie dat we niet alles tegelijk kunnen en ons moeten beperken tot enkele disciplines. Ja natuurlijk is dat zo, alleen moet je als overheid de maatschappij de kans geven die speerpunten spontaan te laten ontstaan. Al vijftien jaren staan de bekende thema's als ICT en biotechnologie op het verlanglijstje. En het woord 'Centre of Excellence', dat toen buzzword of the day was, is kennelijk wegens gêne over de bereikte resultaten weer geschrapt. Toen was trouwens Nederland te groot voor één Centre of Excellence en moesten er onder het motto "wat zij hebben willen wij ook" meteen drie komen. Zonder zich te realiseren dat je voor echte excellentie ook een echte 'goeroe' uit het vak nodig hebt.
Van Biotechnologie heb ik geen verstand maar graag wil ik even mijn boosheid met U delen over de uitkomst van de in het FD van gisteren besproken Innovatielezing, althans met betrekking tot mijn vakgebied de ICT. Staatssecretaris Wijn weet niet verder te komen dan standaard gemeenplaatsen als versnipperd subsidiebeleid tot een paar onderwerpen te focussen (prima idee maar dat proberen we toch al jaren) en gedwongen samenwerking tussen bedrijfsleven en universiteiten. Samenwerking valt niet af te dwingen , maar dat weet mijnheer Wijn ook wel, alleen waarom zegt hij het dan. Als wij meer coherentie tussen onderwijs en bedrijf willen, wordt het eens tijd om niet alleen oogluikend te gedogen dat docenten en hoogleraren ook nog een 'bijbaantje' in het bedrijfsleven hebben maar om het hebben van een functie in het bedrijfsleven als uitgangspunt te nemen. Nee, niet bij het vak middeleeuwse sinologie natuurlijk, maar wel bij praktisch alle vakken in de Informatika. Ook bij andere exacte vakken zou het trouwens niet weg zijn als er eens een paar mensen uit de praktijk zouden rondlopen. Kunnen die faculteiten meteen weer wat verlevendigd worden en kan de dalende belangstelling van studenten voor de bèta -vakken weer een beetje opgekrikt worden en dat hebben we voor echte innovatie ook nodig!
Maar terug naar de ICT, waarbij de C van Communicatie alle gemoederen tegenwoordig fors bezig houdt. Nederland is helemaal niet te klein, Nederland heeft bijvoorbeeld precies de goede maat en de beste uitgangspunten om het land op de internationale kaart van Communicatie Technologie te zetten. Waar zou Nederland internationaal nu staan als wij bijvoorbeeld de beste en snelste breedband communicatie infrastructuur zouden hebben. Tien megabit naar ieder huis en een veelvoud naar onderwijsinstituten en bedrijfsleven. Dat zou niet alleen betekenen dat iedereen zonder wachttijden alle voor hem openstaande netwerken en computers zou kunnen bereiken, maar ook dat we echte innovatieve communicatie technieken zouden kunnen onderzoeken. Ja, we zijn daar wel over bezig, maar dynamisch ter hand genomen projecten als 'Gigapoort' (onderwijs) en 'Kenniswijk', beide bedoeld om honderdduizenden studenten, huizen en werkplekken met deze moderne infrastructuur te verbinden worden terug 'gesaneerd' tot betekenisloze mini experimenten. De aanleg van het echte netwerk is nog nèrgens.
Rotterdam is door zijn infrastructuur op de wereldkaart gekomen. Heel Nederland zou dat qua communicatie technologie ook kunnen. Maar deze keer wordt ons die niet door de geografische ligging geschonken maar moeten we het zèlf doen. Voor innovatieve centra hebben we 'goeroe's' nodig, voor goeroe's hebben we een infrastructuur nodig . Dus Mijnheer Wijn : aan de slag niet langer treuzelen maar doen. Een infrastructuur, waar de hele buitenlandse ICT en andere wetenschap likkebaardend naar staat te kijken, trekpleister voor wetenschappers en techno - goeroe's. Nederland is lekker klein, de hoofdstructuur voor zo'n netwerk ligt er al, het onderwijs niveau ligt hoog genoeg, de industrie die de echte vernieuwers prima kan absorberen is er ook , nietwaar Mijnheer Kleisterlee ? Om weer mee te tellen hebben wij niet zozeer het fraaie klimaat van Silicon Valley nodig maar een supermoderne communicatie -infrastructuur. En de aanleg daarvan naar iedere Nederlander kost ongeveer zoveel als één Betuwelijn. Maar met zo'n goederenlijntje trekken we de echte vernieuwers heus niet aan. Gerard Kleisterlee vraagt om onorthodoxe keuzes: laten we dat dan ook doen!