Jaarverslag voor kinderen: 13-jarige spreekt directeur BSO

Door ESTHER WITTENBERG

BSO, een van de grootste softwarehuizen van Nederland, is vanmorgen de presentatie van de jaarcijfers begonnen met een persconferentie voor kinderen. Esther (13) sprak tevoren met de baas van BSO.

UTRECHT, 19 april—Het automatiseringsbedrijf BSO heeft als eerste bedrijf ter wereld een jaarverslag gemaakt voor kinderen, een jaarverslag zo geschreven dat ook kinderen het kunnen lezen en begrijpen. Het jaarverslag heeft twee delen. Een deel waarin uitgelegd wordt wat nieuw is, omdat BSO altijd bedrijven komt helpen waar ze iets nieuws hebben bedacht maar die niet goed weten hoe ze daarmee om moeten gaan. Dat deel is geschreven door de schrijver Hugo Brandt Corstius en geïllustreerd door de kinderboekentekenaar Mance Post.

Het andere deel bestaat uit voorbeelden van wat BSO eigenlijk doet, bijvoorbeeld dat ze voor het ministerie van onderwijs en wetenschappen een leerprogramma hebben gemaakt, zodat de mensen daar makkelijk kunnen omgaan met hun computer. De baas van BSO heet Eckart Wintzen. Hij ziet er een beetje warrig uit en draagt een professorbrilletje. Verder heeft hij wel iets van een clown door z'n ogen—z'n wenkbrauwen hangen er zo grappig boven en er zitten lichtjes in—en door z'n knalgele stropdas met zwarte dingetjes erop.

Waarom heeft u een jaarverslag voor kinderen gemaakt?

"Jaarverslagen zijn bijna altijd ontzettend saai. Meestal staan er grote foto's van de directeuren in, die voor een portret van Hare Majesteit zitten, en ze vertellen alleen maar over zichzelf. Maar omdat wij een dienstverlenend bedrijf zijn, dus diensten verlenen aan onze klanten, willen we niet over onszelf praten maar over anderen. Daarom doen we altijd iets bijzonders in ons jaarverslag. Deze keer hebben we een jaarverslag voor kinderen gemaakt, omdat die anders nooit betrokken worden bij een jaarverslag en zeker niet bij een jaarverslag dat ze kunnen lezen. Niet alleen kinderen van twaalf, ook kinderen die zijn afgestudeerd, hebben vaak geen idee wat dat is: een jaarverslag."

Vindt u het belangrijk dat ze weten wat er in zo'n bedrijf gebeurt?

"Jaaaah. Kijk vroeger, vijftig jaar geleden, had je een timmerman en een loodgieter en iemand die huizen bouwde. Dat waren beroepen, daar kon je je een beeld van maken. Maar die bedrijven tegenwoordig, je hebt eigenlijk geen idee wat die doen. Een softwarehuis? Ja, wat is dat? Dat hebben wij dus een keertje uitgelegd. Er zijn trouwens ook nog een boel volwassenen, die niet weten wat een softwarehuis is. En we dachten: als we een jaarverslag voor kinderen maken, misschien lezen die volwassenen het ook eens een keer."

Hoe is het 't afgelopen jaar met het bedrijf gegaan?

Het ging goed met ons. We zijn een bedrijf dat heel hard aan het groeien is. Die groei hebben we voortgezet. En we hebben winst gedraaid."

Is dat leuk?

Ja, dat is leuk. Zeker als je bedenkt dat ik 15 jaar geleden met het bedrijf begonnen ben en toen was er niks. Toen moest je nog een naam verzinnen, moest je nog bedenken wat je nou eigenlijk precies wilde doen, en hoe je dat ging verkopen aan de klanten. En er waren 500 andere bedrijven die datzelfde werk deden. Ik vind het natuurlijk een heerlijk gevoel dat we nu een bedrijf zijn dat groot geworden is. En je wordt alleen groter als je ook winst draait. Een bedrijf dat een paar jaar achter elkaar verlies maakt, dat leeft niet lang meer. Dan is het weer terug naar niks."

Wilt u dat uw bedrijf net zo is als alle andere softwarebedrijven?

Ik denk dat ieder bedrijf eigenlijk wel anders wil zijn als alle andere. Maar het lukt ze niet allemaal even goed. Een van de belangrijkste dingen die wij anders hebben gedaan is dat wij onze 1500 mensen hebben opgesplitst in 30 verschillende bedrijfjes, die helemaal zelfstandig mogen werken, die zelf mogen bedenken wat ze gaan doen en hoe ze het doen. In de meeste grotere bedrijven heb je een deftige directeur en daaronder heb je neg allemaal andere directeuren en allemaal secretariaten, een stafdienst voor inkoop, een stafdienst voor verkoop, een stafdienst voor productie en projecten. Meestal is de directie van zo'n bedrijf zo groot, dat de mensen zelfs in de directie elkaar niet meer kennen, laat staan de mensen daaronder. Grote bedrijven hebben ook altijd een centrale Personeelsafdeling die advertenties plaatst, die iemand aanneemt en hem dan naar een van de kantoren stuurt. Nou, die hebben wij dus niet. Als BSO Eindhoven mensen nodig heeft, zetten ze zelf een advertentie, en dat is veel leuker werken, want dan kunnen ze zelf een aardige vent uitzoeken met wie ze willen werken. Bij ons zoekt dus iedereen zijn eigen medewerkers uit."

Waarom vinden jullie dat de mensen van BSO zelf de meerderheid van de aandelen moeten houden?

"In principe mag de directie van een bedrijf zeggen wat er wel en wat er niet gebeurt. Maar, daarboven is nog een hogere macht, dat is de raad van commissarissen, die controleert de directie. En de allerhoogste macht, dat zijn de aandeelhouders die de commissarissen benoemen. Commissarissen en aandeelhouders samen bepalen de koers van het bedrijf. Wij vinden dat die macht van de aandeelhouders, die mogen zeggen wat er gebeurt met het bedrijf, het best in handen kan zijn van de mensen dit er zelf werken. Zodat de BSO'ers zelf kunnen bedenken wat ze willen doen."

En wat doet u eigenlijk als baas?

"Daar was ik al bang voor, voor die vraag. Ik moet controleren of alles wel goed gaat in het bedrijf. En daar waar het niet goed gaat, moet ik ervoor zorgen dat het anders gaat. Soms ook wel door iemand daar weg te halen, ervoor zorgen dat hij een andere baan binnen het bedrijf krijgt of een baan in een ander bedrijf. Dat is een stuk van mijn werk. Een ander werkje wat ik moet doen is ervoor zorgen dat we ook volgend jaar nog werk doen waar vraag naar is, want de wereld verandert. Het werk wat we vandaag doen, is misschien volgend jaar niet meer nodig. Dus moet je kijken, praten met mensen, nadenken, een beetje gevoel krijgen hoe de wereld er over een paar jaar uitziet. En zorgen dat de mensen van BSO daarvan op de hoogte zijn. Dat we bij voorbeeld naar het buiten land gaan, doe ik niet eens zo zeer voor mijn lol als wel omdat de klanten zeiden: jongen, als jullie straks niet internationaal zijn, gaan wij geen zaken meer met jullie doen. Dus moet je tijdig in actie komen. En daar moet ik voor zorgen. Ik zal je zeggen: ik heb de leukste baan binnen het bedrijf. Ik heb niemand die mij dagelijks controleert. Ik mag helemaal zelf bedenken wat ik iedere dag ga doen. Dat is natuurlijk niet echt zo, omdat je een heleboel afspraken hebt, dus je kan toch geen kant op. Maar in principe kan ik zelf bedenken met wie ik ga praten en waarom en waarover."