JAARVERSLAG VOOR KINDEREN

Nadenken over de vraag: wat is nieuw?

Vorige week gaf het bedrijf BSO zijn jaarverslag uit — speciaal voor kinderen geschreven. Dat is nog nooit vertoond. De bazen van het bedrijf lieten zich ook nog ondervragen door een paar brutale klassen van een basisschool.

Een vraag: u schrijft hier op bladzijde drie ‘wat is er nou mooier dan bij het beste bedrijf te werken’? Is dat niet iets te hoog van de toren geblazen? De scholieren moesten lachen om die mooie vraag. Eckart Wintzen, de baas en oprichter van BSO, lachte ook wel wat. Maar hij moest toch erg hard nadenken over een antwoord. Het is onze bedoeling om de beste te zijn, zei hij. ‘Maar de enige die dat kan beoordelen is de klant.’
Bedrijven vinden zichzelf de beste, zeker in hun jaarverslag. Want dat is een soort eindrapport dat je over jezelf schrijft (dat zou op school moeten kunnen. Stel je eens voor, ik schrijf dan: Rob Sijmons was dit jaar weer de beste van de klas). Een bedrijf vertelt in het jaarverslag wat het allemaal aan prachtigs uitgevoerd heeft. Na die tekst volgen er veel bladzijden met cijfers: over het geld. Over geld dat ze binnenhaalden, geld dat ze weer uitgaven, en geld dat ze overhielden (de winst). Is er veel winst, dan is het bedrijf blij. Is er weinig winst of verlies, dan zijn ze verdrietig.
Waarom moeten jaarverslagen altijd zo saai en borstrammerig zijn, vroegen ze zich bij BSO af. En waarom gebruiken ze altijd zoveel moeilijke woorden? ‘Het kan voor kinderen toch ook heel leuk zijn om eens te lezen wat een bedrijf allemaal doet? Tenslotte zijn kinderen net zo belangrijk als grote mensen. En kinderen willen toch ook weten hoe de wereld in elkaar zit?’
Vandaar het jaarverslag ‘helemaal voor kinderen’. Een mooi boek, met plaatjes van Mance Post, bekend van de boeken van Guus Kuijer. Maar ja, de tekst blijft natuurlijk vertellen over het prachtigs dat BSO vorig jaar allemaal verrichtte. En de cijfers blijven saai - om die bladzijden zit dan ook een plakker:

Pas op! Niet leuk voor kinderen!

BSO is wel een gek bedrijf. Het heeft iets met computers te maken, maar je kunt er nog geen stekker kopen —zelfs niet als die lux connector heet. BSO helpt je om stekkers te kopen, bij wijze van spreken: wil je jets met computers doen, dan kun je ze inhuren voor hulp. Zelfs als je een heel systeem wilt opzetten, bijvoorbeeld voor het via een satelliet volgen van ladingen en schepen in de Rotterdamse haven. Een goede business, volgens het jaarverslag: er werkten eind vorig jaar 1382 mensen bij BSO, die diensten verkochten voor 227 miljoen gulden (dat heet de omzet). ‘Nadat alle rekeningen waren betaald en er ook geld apart was gezet voor de belastingen bleef er een winst van 18,5 miljoen gulden over,’ schrijft BSO.
De firma richt zich vooral op nieuwe technieken. Daarom legt de geleerde en schrijver Hugo Brandt Corstius in het BSO-jaarverslag uit wat nieuw is (dr. Hugo schrijft in VN als Piet Grijs, in de Volkskrant als Maaike Helder, en hij heeft nog veel andere, geregeld nieuwe, schuilnamen). Wat Brandt Corstius schrijft is altijd om over door te denken. Neem deze zinnen, over een opgroeiend kind: ‘Ze begrijpt hoe een vliegtuig vliegt, hoe een televisie ziet, hoe een computer werkt. Ze heeft Amerika gezien, en de maan, en een dierentuin vol dieren, en een computer. Ze bekijkt met een microscoop bacteriën, en met een telescoop sterren. Maar ze heeft geen idee hoe ze dat allemaal doet, hoe haar hersens werken. Als ze dat wist, dan wist ze echt iets nieuws.’
Baas Eckart van BSO zei ook nog: ‘Wat pappa op kantoor doet onttrekt zich vaak aan de ogen van de kinderen thuis.’ Ook daarom kwam er het ‘jaarverslag voor kinderen’. Met als gevolg: ‘Ik snap nu eindelijk wat we aan het doen zijn de hele dag.’
Voor hem was dat al nieuw.
We weten dus hoe het verder moet in ons land. De troonrede wordt geschreven voor kinderen — dan snappen de koningin en minister-president Lubbers eindelijk waarmee ze bezig zijn. En Vrij Nederland wordt overgenomen door de redactie van de Blauw Geruite Kiel.