Kweekgeld voor digitale bedrijvigheid

Nog maar vier jaar geleden klaagden jonge ICT-ondememers steen en been over het Nederlandse financieringsklimaat. Niemand durfde geld te steken in hun innovatieve ideeën Nu ontstaat er een heuse broedstoof voor het kweken van softwarebedrijven. Participatiemaatschappijen, business angels, ja zelfs banken richten gespecialiseerde fondsen op en verdringen zich om de nog schaarse zaailingen.

Door: Yvette Chamer

Het broeit in de hightechsector, dus zijn bedrijven in telecommunicatie, internet en nieuwe media ineens heel populair onder geldschieters. Technologie is booming. Daar windt Reinoud van Mierlo, fondsbeheerder van het ABN-Amro Participatiefonds geen doekjes om: "Het ligt voor ons niet voor de hand om in ideeën te investeren, maar in bijzondere gevallen willen we dat nu wel doen. Ia, ook al in de initiële fase, voor seed capital." Zelfs behoudende financiële instellingen zijn er tegenwoordig vroeg bij. Liefst nog als de kwetsbare nieuwe informatie- en communicatieondernemingen vanuit de kweekbedden verspeend worden - op het moment dat ze een groeispurt maken in de richting van de beurs. Anders haken ze aan bij de incubators als Twinning, of het Silicon Polder Fund, waarin 'vrienden' met geld en goede raad kunnen bijdragen. Behalve voor geld, kunnen beginnende ICT-entrepreneurs er terecht voor coaching, ad vies en begeleiding in de management- en marketingsfeer.

In het broeinest van software-incubaties treffen we ook de informals, die zich organiseren in het Nebib, dan wel afficheren als huisvrienden van een van de zaaifondsen, en er anders wel hun eigen lievelingen op nahouden. 'Ons kent ons' komt elkaar dan ook in verschillende initiatieven voor jong talent tegen. De kracht van een initiatief als Twinning is dat we risicogeld kunnen bundelen. Er is genoeg geld in Nederland aanwezig, evenals business partners, huisvesting en adviseurs", zegt Han de Ronde, fondsbeheerder bij Twinning.

Een rekensommetje leert dat er zo'n anderhalf miljard gulden risicokapitaal ligt te blinken in de zon - wachtend op een Nederlandse Rob Wrubel (Ask Jeeves) of Jeff Bezos (Amazon.com). Alleen al de megafondsen van Gilde Investments, NeSBIC Converging Technologies Europe, Atlas Venture, Parnib Converging Technologies en nieuwkomers Prime Technology Ventures, P3 Tech Partners en Human Capital Development Fund hebben tezamen een slordige miljard gulden in kas. Daar komt straks nog ruim een miljard overheidsguldens bij, als de plannen van Jorritsma voor het Digitale Deltaplan doorgaan.

Ondanks het nog magere aanbod van kansrijke internet- en technologiebedrijven, lijkt van een concurrentiestrijd tussen geldschieters geen sprake. "We werken juist veel samen met andere fondsen en business angels, vanuit het gezamenlijke doel de innovatie te versnellen. Dat kost energie, dus open communicatie is noodzakelijk, aldus De Ronde.

We zijn er nog niet: Nederland steekt verhoudingsgewijs nog steeds driemaal zo weinig lefgeld in startende bedrijven als de Verenigde Staten. Als we niet heel snel zoveel mogelijk ICT-bedrijfsplannen economisch leven inblazen, zijn we van poldermodel tot Atlantis-model gedoemd, orakelde Maurice de Hond onlangs op een Goeroe Debat in de tempel van de internetevangelisten, Mediaplaza. De Hond, initiatiefnemer van ICOM. de eerste internet venture kapitalist hoopt met twintig miljoen gulden in kas de voeten in elk geval droog te houden door zoveel mogelijk kansrijke internetinitiatieven aan zich te binden. Inmiddels zijn dat er tien.

Kweekbedjes voor ICT-ondernemers zijn in elk geval gespreid. Niet alleen in Nederland. Zo kijken NeSBIC. Gilde Investment en Atlas met nieuwe, grotere en beter gespecialiseerde fondsen nadrukkelijker over de grens. Israël Portugal en Spanje zijn de veelbelovende greenfields in de ICT, volgens fondsmanager Frank Verschoor van NeSBIC.

Over geld, een pand, financiële en juridische bijstand en een snelle internetverbinding hoeven bazen-in-spe zich in geen geval druk te maken. De advieswereld verdringt zich om de 'administratieve rompslomp' uit handen van de prille entrepreneurs te nemen. ICT is helemaal en vogue. Eigen baas worden in de snelle internet- en telecomwereld is daarmee bijna een kwestie geworden van een enthousiast mailtje sturen aan een invloedrijke informal.

De Fondsbeheerder

Na jarenlang zelf bedrijven te hebben gerund, wilde Carl Bahnmuller wat anders. De directeur van de Stichting Silicon Polder Fund (drie miljoen gulden in kas) mag nu onder zachte voorwaarden leningen van maximaal een ton plus bijbehorende adviezen verstrekken aan software-ondernemers met een veelbelovend, maar nog pril idee. Inmiddels zijn er vijftien bedrijven gehonoreerd, die met het geld een haalbaarheidsstudie doen of hun product verder uitwerken. Vanuit 'pure intuïtie' en 'vakinhoudelijke kennis vanuit de raad van advies' haalt Bahnmuller de interessantste uit de stapel. Zijn belangrijkste criterium daarbij is de mens. "We benaderen al eerste aanmeldingen op een zakelijke manier, maar persoonlijkheid staat voorop. Is het een prettig mens die in zijn zaak gelooft? Succes volgt naar mijn idee uit de persoonlijkheid en het idee."

Een ideale ICT-starter voldoet volgens Bahnmuller aan de volgende kwalificaties: hij is tussen de 32 en 36 jaar, hoogopgeleid, heeft ervaring in een groot bedrijf, gevoel voor de markt, open oor voor aanbevelingen van adviseurs, maar voldoende karakter om de eigen koers te varen.

Bahnmuller ziet zijn fonds als een voorportaal voor de Twinningfondsen in de zaai- en groeifase, waar bedrijven al wat meer vorm moeten hebben om in deel te nemen - en dat is ook de kracht. Voor Bahnmuller is dit de 'leukste baan van Nederland', omdat hij nu meer aandacht aan zijn familie, met jonge kinderen, kan besteden. "Dat is het verschil met eigen baas zijn, Als ik nu op vakantie ga, neem ik geen werk mee."

De Mentor

Alweer vijf jaar bestaat de Starterszone bij Fenit, brancheorganisatie van IT-bedrijven. Beginnende ondernemers, zo'n twintig per jaar, kunnen er terecht voor een mentor/coach die de pupil in het netwerk introduceert en moed inspreekt. Uit deze kweekvijver kwamen onder meer bedrijven voort als DataDistilleries, TamTam en CyberConsult. Afhakers waren er vrijwel niet. Vorig jaar is de Starterszone omgedoopt in Start-lT. Jonge bedrijven kunnen er nog steeds terecht voor een coach en advies, maar ook voor ondersteuning in de vorm van money, marketing of management - de 3M-aanpak, volgens Edith Stouthamer, juriste bij Fenit. Start-lT heeft niet op alle vragen antwoord en werkt daarom samen met De Boer & Croon en Gilde Investments.

Een prototypische kandidaat voor Start-lT moet vooral enthousiast zijn over het eigen idee, vindt Stouthamer. We moeten het idee van het papier af kunnen praten. Wij hanteren minder ambitieuze toelatingsregels dan Twinning, we vragen geen vuistdik ondernemersplan. Yoor ons is het bijvoorbeeld minder belangrijk dat een product internationaal doorbreekt. De ondernemer moet vooral lol in het werk hebben."

Stouthamers specialisme ligt op het vlak van het intellectueel eigendomsrecht. Ze zegt dat veel beginnende ondernemers daar onervaren in zijn. Ze geven hun kennis te snel uit handen, of onderhandelen de voorwaarden met de klant niet goed uit. Met als gevolg dat ze de rechten op hun product soms zomaar weggeven. Met voorlichting is daar veel in te bereiken, denkt ze.

Initiatieven als Start-lT dragen bij aan een beter ICT-startersklimaat, is de overtuiging van Stouthamer. Al die activiteit straalt uit dat het leuk is om in de ICT-sector te werken. Vergeleken met een jaar of twee geleden ziet ze meer 'gekrioel' ontstaan. En dat is goed. Duidelijk is wat starters nodig hebben: ruimte, geld, goede raad. Zelfs externe adviseurs, banken en venture capitalists hebben hun oog laten vallen op deze branche. Voornaamste punt van aandacht is nu om de infrastructuur transparanter te maken. Ik stel het me voor als een soort web, met in het midden de starter. Afhankelijk van zijn behoeftes kan de starter de juiste kanalen aanspreken."

De Starter

Vincent Wiegel, directeur van QBird, kreeg twee jaar geleden zijn 'Eureka-gevoel'. De productontwikkelaar stuitte bij zijn toenmalige werkgever op het probleem dat software-ontwikkeling een moeilijk te beheersen proces is. Daar wilde hij een oplossing voor vinden. Het idee viel buiten de scope van mijn werkgever, dus ik nam ontslag en ging het ei uitbroeden. Op een zolderkamertje werkte hij zijn droom in een paar maanden uit, ging bij collega's langs en zocht medestanders. Daarna kwam het punt geld. Natuurlijk had hij zijn eigen 'pensioenvoorzieningen en spaargeld' er doorheen gejaagd, maar om sneller te groeien had hij meer geld nodig.

Lefkapitalisten heeft hij niet overwogen, die waren 'te groot' voor het stadium waarin zijn bedrijf verkeerde. Uit de krant kende hij het Silicon Polder Fund. Hij belde gewoon op. "Ik mocht op gesprek komen, en toen nog eens." In drie maanden was de zaak rond, kreeg hij van het fonds geld in tranches en een mijlpalenplan om zijn bedrijfsplan verder uit te werken. "Achteraf vrij snel, maar ik was toen wel ongedurig."

Vanuit het huis van partner Leon Gommans begon de klantenwerving, het zoeken naar partners en productontwikkeling. Ondertussen deed QBird in 1998 mee aan de New Venturewedstrijd, waar ze bij de laatste tien projecten eindigden. Geeft vertrouwen, omdat het bedrijfsplan nog eens bekeken wordt."

Halverwege vorig jaar was QBird toe aan de tweede stap: uitbouwen van het bedrijf. Daar was weer geld voor nodig en ze moesten een prototype kunnen laten zien. Wiegel overwoog verschillende mogelijkheden. De bank viel af omdat die geen partij zijn om investeringen te doen. Voor lefkapitaal was zijn bedrijf nog steeds te klein. Informals dan maar, hoewel de meeste business angels niet goed bekend zijn met de ICT-sector. De wetmatigheden in de ICT zijn toch duidelijk anders, merkte Wiegel. Andere mentaliteit ook. "In Amerika is het hip om bij een start-up te werken, hier zit je met je pensioen, de auto van de zaak en de vakantiedagen.

Twinning kwam precies op het juiste moment voor QBird. Faciliteiten, financiën en een netwerk van ingewijden. Als een van de eerste Twinning-aanmeldingen kregen ze hun aanvraag er na vier maanden door. Hoe presenteer je je nu bij zo'n club? "Je moet goed tegen kritiek kunnen, goed luisteren en open kaart spelen. Weet wat je wilt en wees heel direct. Zij zeggen wel of ze overtuigd zijn." Wiegels bedrijf zit nu in het Amsterdamse Twinning Centrum met uitzicht over de weilanden.

Terugkijkend denkt Wiegel dat zijn bedrijf zonder al die fondsen veel minder ver ontwikkeld was geweest, en het had veel meer moeite gekost. Waar ze nu staan? Moeilijke vraag, vindt Wiegel. 'Waar begint de doorstart en eindigt de start? Bij het los van de grond komen. Dat zijn we net. Nu moeten we nog stijgen."

ICT is hot. Om eigen baas worden in deze snelle wereld is het voldoende om een enthousiast mailtje te sturen aan een invloedrijke investeerder.

Het NeXT!-overzicht van geld & goede raad voor techno-starters

Participatiemaatschappijen:
Fondsen die een (aandelen)belang in een (meestal grotere) onderneming nemen Human Capital Development Fund

ABN-Amro Partitipaties I
http://www.abnamro.nl
Participaties: Avalix
Limiet: boven 4 miljoen
Voor: groeifinanciering, buy-outs, incidenteel seed capital
Contact: Desiree van Boxtel, desiree.van.boxtel@nl.abnamro.com

ABN-Amro Participaties II
http://www.abnamro.nl
Limiet: tot 4 miljoen
Voor: groeifinanciering, buy-outs
Contact: Reinoud van Mierlo, reinoud.van.mierlo@nl.abnamro.com

Antea Participaties (voorheen Staal Participaties)
http://www.antea.nl
Participaties: ETA, Incaa Datacom
Limiet: 250.000 tot 4 miljoen
Doelgroep: jonge en doorgroeiende bedrijven
Contact: Robert de Boeck, info@antea.nl

Atlas Venture
http://www.atlasventure.com
Doelgroep: doorgroeiersen starters met Internationale ambities
Participaties: Carmax Online, Orchestream Ltd.
Fonds: ruim 1,7 miljard
Limiet; 900.000 tot 22 miljoen
Contact: Gerard Montanus, gmontanus@atlasventure.co.uk

Alpinvest
http://www.alpinvest.nl
Participaties: Interchain Holding, SCM Microsystems
Respons: 'enkele maanden'
Limiet: 1 miljoen tot 15 miljoen
Contact: Frank Dutman: fdutman@alpinvest.nl

Gilde Investment
http://www.gilde.nl
Doelgroep: doorgroeiers en bedrijven met expansiedrift
Participaties: Supernova, Amyyon
Fonds: 200 miljoen, IT2-fonds is 550 miljoen
Contact: Albert Bokma, bokma@gilde.nl

Human Capital Development Fund
Bestaat sinds: april 1999
Doelgroep: ICT-bedrijven tussen servet (Twinning) en tafellaken (Venture CapitalistsX, ook absolute beginners met een goed idee Participaties: zitten in de pijplijn
Biedt: geld, expertise, coaching
Contact: Gard van Hoof, gvanhoof@baernstede.nl

Holland Venture
http://www.hventure.nl
Voor: vermarkten, buy-outs
Participaties: Digiflyer
Fonds: 100 miljoen
Limiet: 8 miljoen
Contact: Steven Tan, adventure@hventure.nl

Nederlandse Participatie Maatschappij
http://www.npm-capital.com
Doelgroep: doorgroeiers, bedrijven met expansiedrift
Partitipaties Versatel, PC Dynamics
Limiet: 5 miljoen
Contact: Frans Wouters, mails@npm-capital.nl

NeSBIC CTE Fonds
http://www.nesbic.com
Doelgroep: ICT, telecom- en mediabedrijven in snelgroeiende markten, met bewezen prototype in Europa
Participaties: The Internet Applications Groep, Consul Risk Management, Versatel Fonds: 110 miljoen
Limiet: 11 miljoen
Contact: Frank Verschoor, fverschoor@nesbic.com

Paribas Deelnemingen
http://www.pbd.nl
Doelgroep: groeiers met hoge potentie
Participaties: Bibit
Limiet: 2 miljoen, geen seed capital
Respons: twee weken
Procedure: twee maanden
Contact: Maran Hogeslag, Marian_Hogeslag@pbd.nl

Parnib Converging Technologies
http://www.dnib.com/parnib
Doelgroep: early-stage (eerste groeifase) en later early-stage (internationale groeifase)
Participaties: TransNet Communications, Eagle Vision Systems, No Wires Needed Fonds: in principe oneindig
Limiet: in principe geen, in de praktijk - meestal in meedere rondes- 1 tot 22 miljoen
Contact: Paul Zekveld, Paul.ZekveldWdnib.com

P3 Tech Partners
http://www.p3techpartners.com
Doelgroep: bedrijven in expansiefase
Participaties: Metrix, Inc. Data Software Solutions
Limiet: 15 miljoen
Contact: Toon Nagtegaal, toon@p3techpartners.com

Prinne Technology Ventures
http://www.ptventures.com
Doelgroep: superbe technologisch georiënteerde bedrijven met internationals aspiraties. Ook in de vroege fase, hoge rendementseisen.
Sleutelwoorden: draadloze Communicatie internet en e-commerce
Fonds: wordt 220 miljoen
Limiet: 15 a 20 miljoen
Contact: Ilja Bobbert, info@ptventurss.com

Business Angels:
Particuliere beleggers die in een vroege fase van het bedrijf geld en goede raad beschikbaar stellen

Pieter Adriaans Participaties: Syllogic
Contact: p.adriasns@syllogic.nl

John Kimmel Participaties: Parkgraef Participaties, Ondernemersfonds Rotterdam
Contact: info@ofr.nl

Jeroen Mol Participaties: Tornado-insider.com
Contact: jerome_mol@europe.com

Roel Pieper Participaties: BitMagic, LostBoys
Contact: roelpieper@email.msn.com

Ad Rietveld Participaties: InfoRay
Contact: ad@dennenhoef.com

Max Ten Dam Participaties: ICOM, Stirr IT up
Contact: amrit@euronet.nl

Eckart Wintzen Participaties: happypoint.com
Contact: eckart@extent.nl

Studie

Arthur D. Little Instituut voor Jong ondernemerschap, Management van Innovatief Ondernemen
http://www.wtm.tudelft.nl/index2.htm
Doelgroep: technisch studenten die een eigen bedrijf willen beginnen
Voorbeeld: Greenvalley
Contact: adl@tudelft.nl

Wedstrijden

Broos van Erp Prijs
http://www.broosvanerp.nl
Hoofdprijs 100.000 gulden
Doelgroep: internetbedrijven
Procedure: inschrijven via de site aan de hand van criteria innovatief, origineel, economisch haalbaar.
Contact: Marieke van Kruiningen, mariekek@mediaplaza.nl

De Baak New Venture
http://www.newventure.nl
Hoofdprijs: drie maal 50.000 gulden
Doelgroep: echte starters, niet alleen in de ICT, ook uit bedrijfsleven en van universiteit
Procedure: drietraps-raket. Beschrijving van innovatief idee, haalbaarheidsstudie en ondernemersplan
Extra: uitgebreide begeleiding van ruim vijftien bedrijven, speciale seminars
Prijsuitreiking: voorjaar
Contact: Saskia Braakman, info@newventure.nl

PriceWaterhouseCoopers E-business Stimuleringsprijs
http://www.pricewaterhousecoopers.nl
Hoofdprijs: 25.000 gulden
Doelgroep: aansprekende Internetwinkel
Prijsuitreiking gekoppeld aan de Broos van Erp-Drijs
Contact: Henk van Witteveen, henk-jan.witteveen@nl.pwc.com

Vosko Trofee voor Jonge Netstrijders
http://www.huizen.dds.nl/-vantill
Prijzengeld: 25.000 gulden
Doelgroep: jonge, creatieve internetstrijders
Procedure: opgeven via de website van innovatieve, opmerkelijke internettechnologieën, diensten of maatschappelijke discussies over internet
Prijsuitreiking: juni
Contact: professor Jaap van Till, vantill@dds.nl

Staatshulp

Senter http://www.senter.nl Voor: subsidie-, krediet- en fiscale regelingen en programma's op o.a. ICT-gebied zoals KREDO Fonds: 1,4 miljard Extra: Digitale Adviseur adviseert over specifieke regelingen Contact: KMO-informatieSenter@senter.nl

Syntens
http://www.syntens.nl
Voor: innovatienetwerk voor ondernemers, vijftien vestigingen in Nederland Partitipaties GrafiData, De Digitale Advocaat
Contact: Peter Koudstaal, pko@syntens.nl

Informe
http://www.informe.nl
Voor: informatie over de elektronische snelweg, onderdeel van Senter
Contact: info@informe.nl

Digitale regio's:
Regionale ontwikkelingsfondsen die leningen en participaties verstrekken

BOM
http://www.bom.nl
Participaties: MDT, SPC Beheer, SmarTech, regionaal TecnnoStartersfonds
Limiet: 4 miljoen
Contact: bom@bom.nl

GOM
http://www.nvgom.nl
Participaties: Webtec, Idan
Limiet: 4 miljoen
Contact: post@nvgom.nl

Innofonds Twente
http://www.innofonds.nl
Doelgroep: jonge starters in regio Twente, via Twinning in ICT-starters
Contact: info@innofonds.nl

Liof
http://www.liof.nl
Participaties: Cadac Groep, Tritone Telecom, WebTec, initiatiefnemer van Regitel, regionaal ICTplatform
Limiet: 4 miljoen
Contact: Henk Burks, hburks@liof.nl

NOM
http://www.nom.nl
Participaties: AmWon, Metaware software, regionaal TechnoStartersfonds
Limiet: 10 miljoen
Contact: K. Keestra, keestra@nom.nl

Ondernemersfonds Rotterdam
http://www.ofr.nl
Doelgroep: doorstartende hlghtechbedrijven regio Rotterdam
Participaties: R'telean
Contact: John Kimmel info@ofr.nl

Incubators:
Organisaties die met geld, faciliteiten en kennis nieuwe bedrijven helpen opzetten

ICOM
http://www.icom.nl
Doelgroep: innovatieve internetbedrijven
Fonds: 20 miljoen
Limiet: 2 miljoen
Respons: binnen een week
Biedt: netwerk, coaching en begeleiding, marktentree en deelname ICOM-netwerk Participaties: Advalue, TIE International, Macropolis, Wish en ProActive
Contact: Ruud Smeets, rsmeets@icom.nl

Twinning
http://www.twinning.com
Doelgroep: startende innovatieve ICT-bedrijven met internationale potentie Respons: binnen drie weken Financiering: vanuit het Twinning Seed Fund of Twinning Growth Fund
Netwerk: Twinning Network is opgezet om ondernemers sneller en succesvoller te laten starten. Het bestaat uit Network Partners (vooraanstaande ondernemers, Advisers (coaches) en Business Partnews (grote consultancybedrijven). Twinning Business Partners: Arthur Andersen, Ernst & Young, Houthoff Advocaten & Notarissen, Internaional Data Corporation XIDC), ING, MCI Worldcom er Voung Executive Recruitment (YER) Faciliteiten: huisvesting, bedrijfsfaciliteiten, informatiebijeenkomsten, trainingen en gebruikmaking van het lokale netwerk van IT-bedrijven en onderwiis, wekelijkse Twinningborrels. Twinningcentra in Amsterdam, Twente, Eindhoven. In Silicon Valley komt een 'foothold' voor Twinning-bedrijven
Contact: Marije Gielens, marije.gielens@twinning.nl

Twinning Seed Fund In het Seed Fund worden de bedrijven ondersteund en voorbereid op faciliteiten en kennis nieuwe bedrijven helpen de volgende financieringsronde (Twinning Growth Fund)
Doelgroep: startende, innovatieve ICT-bedrijven met internationale groeimogelijkheden die een snelle time-to-market willen realiseren
Fonds: 22.500.000
Limiet: 300.000
Participaties: Eidetica. Flex Training, In2Sports, Information InnDvation, Tryllian, UMX Technologies

Twinning Growth Fund
Doelgroep: doorstartende innovatieve ICT-bedrijven met internationale groeimogelijkheden, die een snelle time-to-market willen realiseren
Limiet: maximaal 2 miljoen, co-investor van Venture Capitalist(s)
Participaties: Bibit Internet Billing Services

Silicon Polder Fonds
http://www.siliconpolderind.nl Doelgroep: ICT-s-arters in de ideeenfase Limiet: 100.00C Participaties: DecideWise International, Infound
Contact: Carl Bahnmuller, cbahnnnuller@vanenburg.com

Flanders Language Valley Fund
http://www.techfarming.com
Doelgroep: doorstarters in taaltechnologie
Fonds: 130 miljoen dollar
Limiet: 5 miljoen dollar Participaties: ViA 'nc, Mindmaker
Contact: info@techfarming.com