MENSEN VOELEN ZICH NIET LANGER THUIS BIJ PARTIJEN

Topondernemers maken zich grote zorgen over de politiek

Topondernemers die zich zorgen maken over de afnemende belangstelling van het Nederlandse volk voor de politiek: de wonderen zijn de wereld nog niet uit. Mijn collega's volstaan er meestal mee om via het Verbond van Nederlandse Ondernemingen VNO wat klagerig te doen in de richting van de politiek, maar ik vind dat we bereid moeten zijn, zelf vuile handen te maken, " zegt in vesteerder Johan Schaberg. "Schaberg is lid van de Club van Schiermonnikoog, een gezelschap, bijeen geroepen door NRC-journalist Jurriaan Kamp, dat zich presenteert als politieke beweging. Het moet geen partij worden. maar een inspiratiebron voor 'het politieke debat'.

DEN HAAG - De veronderstelling is dat iedereen In Nederland het ondertussen wel voor elkaar heeft. Immers, het is nu wel mooi geweest met al dat geregel, zo wordt gesteld. Wij mondige burgers willen zelf verantwoordelijk zijn voor elkaar.

door Geert Dekker

Wie heeft de overheid nodig om te bepalen op welke tijd de winkels open zijn? Wie heeft de overheid nodig om een huis te zoeken, of een baan? Wie wil de bemoeienis van dat machtige apparaat als het gaat om zorgen voor oma die zichzelf niet meer kan wassen? Niemand toch? Want dat willen we allemaal zelf doen, met de hulp van anderen natuurlijk. maar In ieder geval niet onder dwang van dat stel Haagse regelneven.

De Club pleit voor een minimale overheid, een idee dat teruggrijpt op het aloude concept van het vrije spel der maatschappelijke krachten, de onzichtbare hand die het allemaal wel zal regelen. Maar de Club wil politiek niet 'geplaatst' worden. wat in dit geval neer zou komen op een beschut plekje ter rechterzijde van het spectrum. Het gaat erom dat collectieve verantwoordelijkheid is verworden tot collectieve onverschilligheid en dat tij moet worden gekeerd.

Dat idee, ook de betrokkenen noemen het 'nog redelijk vaag', wordt in een manifest (de Duinrede genoemd) door 21 mensen ondertekend. Door Eckart Wintzen bijvoorbeeld grootaandeelhouder en algemeen directeur van het florerende software-bedrijf BSO/Origin. En door Wiet de Bruijn, bedenker en eigenaar van Boedelbak en sinds kort mede-eigenaar van Van Dijks Boekhuis in Kampen. En door Johan Schaberg dus, ondernemer en investeerder, die zichzelf Inmiddels 'financieel onafhankelijk' kan noemen: "Ik ben In de gelegenheid mijn tijd te besteden aan zaken van publiek belang." De betrokken zakenlieden wijken in hun ondernemersschap af van de traditionele, centralistische organisatie. "Dat zouden we bij de overheid nou ook zo graag zien." zegt Schaberg. volgens wie 'de arbeider' die slechts zijn spierkracht verhuurt niet meer bestaat. "Werknemers zijn medewerkers," zegt hij.

Jurriaan Kamp, chef van de economieredactie van NRC Handelsblad, riep de Club bij elkaar. "Hij is de initiatiefnemer," zegt Schaberg. Het gevoel van bezorgdheid en onvrede over de samenleving dat ons verenigde, was vooral zijn gevoel."

De 33-jarige Jurriaan Kamp heeft 'zijn gevoel' inmiddels omgezet in een daad: dit voorjaar geeft hij zijn baan bij NRC Handelsblad op ("Een prachtige baan! echt."), om zich volledig te kunnen wijden aan de uitwerking en verspreiding van het gedachtegoed van de Club. "Het is wel een hele stap, Ik heb ook een gezin waar Ik voor wil zorgen. maar ik vind het heel spannend om dit te gaan doen," aldus Kamp.

Centraal In de boodschap van het Waddeneiland staat de verstoorde verhouding tussen burger en overheid. Een heleboel mensen herkennen zich niet (meer) In overheidsmaatregelen. Jurriaan Kamp: .,Dat komt omdat mensen zich niet meer kunnen Identificeren met politieke partijen, met partijen die een vast, staand standpunt hebben over allerlei vragen. Wij zijn veel te veel individuen met eigen meningen geworden om ons aan te sluiten bij één partij." Het Is hetzelfde mechanisme dat de kerken heeft doen leegstromen. vindt hij: "De kerk dwingt tot religieuze beleving in groepsverband. dat past gewoon niet meer."

In de nieuwe samenleving die de Club van Schier op het oog heeft. moeten mensen 'alles' kunnen snappen, bijvoorbeeld ook waar ze belasting voor betalen. Volgens Jurriaan Kamp weten mensen dat niet. Wat er moet gebeuren. om mensen dat wel te la. ten snappen. weet hij nog niet. .,Onze vaagheid is voorlopig nog noodzakelijk. We willen eerst het fundamentele debat voeren over de rol van de overheid."

Een medicus kan het een en ander vertalen naar de gezondheidszorg, een onderwijskundige kan de Schier-blik richten op zijn terrein. We hopen op het effect van olievlek."

Bombardement

Waar de Club van Schiermonnikoog zelf wel aan te houden is, moet blijken als Jurriaan Kamp aan het werk gaat. Bij voorspelt een bombardement van Schierproducten op de opiniepagina’s van kranten en in andere media. De uitwerking van onze ideeën kan door iedereen gebeuren die zich aangesproken voelt door de Duinrede.