Na het kantoor is nu de netwerkwoning aan de beurt
Een volledig ingerichte netwerkwoning kost gemiddeld 250.000 gulden. Dan hebben we het niet over de stenen maar over de technologische infrastructuur. En dat is inderdaad veel geld voor een nette doorzonwoning in Vlaardingen. Het zal nog een poos duren voordat een gezin besluit om een netwerkwoning compleet te installeren voor een bedrag dat wellicht uitstijgt boven de totale waarde van de woning. En dat is ook begrijpelijk want het hoge bedrag daalt gestaag waarbij technici verwachten dat op den duur de netwerkwoning niet meer dan 50.000 gulden kost.
Waarom is die netwerkwoning zo belangrijk? Ten eerste omdat de bewoner er voordeel van heeft. En ten tweede vanwege de maatschappelijk economische ontwikkeling. Het oorspronkelijke idee van Larry Ellison is om eenvoudige netwerkcomputers overal in te zetten als ideaal model voor een onbezorgde nieuwe informatie-eeuw. Gevolg is dat steeds meer bedrijven hun server-activiteiten buiten de deur hebben. Waaruit eerst het filiaal en vervolgens de thuiswerker evolueerde want de standplaats van de server doet er niet meer toe. Als een visionair begreep exDatex ex-Ordina-topman Willem Smit dat toen hij outsourcer Internoc oprichtte. Iedereen heeft erom gelachen maar weten nu hoezeer hij gelijk had. Immers de EDP afdelingen in bedrijven zijn een aflopende zaak. In toenemende mate zijn organisaties bezig hun kernactiviteiten scherper te stellen en daarop nieuwe managementmethodes inclusief flexibele en derhalve goedkopere arbeidsplaatsen.
Lange tijd was de inrichting van een thuiswerkplek een actueel item. De ergonomie van het zittend werken inclusief computerpols en het voorkomen daarvan werden in de media ongelooflijk uitgemolken. Tegenwoordig is de thuiswerkplek geen issue meer. Tegelijkertijd is de behoefte om overal en altijd de beschikking te hebben over elektronische diensten is wel aanzienlijk toegenomen. Onderbouwd door het idee van de netwerkcomputer.
Al in 1996 leefden er bij Unisys vooruitstrevende gedachten om universele smartcards zodanig uit te rusten dat er eenvoudig overal elektronische diensten te verkrijgen waren. Het bedrijf was z'n tijd te ver vooruit en het enige dat het kan doen is in stilte te wachten op een beter 'time-to-market' De basis van het idee legt een platform onder een methodiek waar de huidige energiebedrijven, GSM providers of telecombedrijven veel voordeel van kunnen hebben. Sterker nog, het zou ze een briljante voorsprong geven op de concurrentie. Unisys vormt zich intern snel om van een technisch bastion tot een marktgerichte organisatie met een scala aan electronische hulpmiddelen.
In de Lijn van deze ontwikkeling, die overigens samen met KPN wordt vormgegeven, wordt er een soort meta repository ontwikkeld. Een centrale database met daarin links naar of verbindingen met allerlei services. Te denken valt aan toegang tot bedrijfscomputers, kabeltelevisieprogramma's, de kas van de voetbalclubs, seksnummers, incentive program ma's via Intranets, interactieve GSM-WEB telefonie en uiteindelijk de allesomvattende satellietcommunicatie. Zowel een totaal als gespecificeerd aanbod. Zou er in de toekomst een centrale provider ontstaan als beheerder van die meta-repository, dan kon die een uniek integraal elektronisch dienstenaanbod leveren. De consument of zo u wilt, de gebruiker van de toekomst is uitsluitend geïnteresseerd in een gecombineerde elektronische meerwaarde en een klantvriendelijke behandeling. Daar Ligt de kip met de gouden eieren met de pootjes omhoog te wachten op z'n baasje. Maar een monopolist zou te dure diensten bieden en uiteindelijk de technologische ontwikkeling afremmen, nietwaar Microsoft?
Nieuwe markt
Wie van de huidige providers en ondernemingen die gespecialiseerd zijn op 'slechts' een deelaspect van (tele)communicatie, gaat zich richten op het totale aanbod van elektronische diensten? Wie gaat die ene factuur produceren voor die tevreden klant die zich geen nummer meer voelt? Zijn dat de enterprises van mannen als Eckart Wintzen die zelfs met een Canadese ijsfabriek succes weten te boeken? Of is het de visie van Interoute die sinds kort in handen is van de Sandoz Familiy Foundation en met miljarden investeringskapitaal de overvolle, door telecommunicatie verziekte beursmarkt op rent? Niet om te concurreren op prijs maar louter op mensgerichtheid en elektronische diensten. Het idee van Unisys en KPN en talrijke partners er om heen, bleef bijna een technisch geheim. Gelukkig ontwikkelt de mensheid zich snel genoeg om 'ere wie ere toekomt', de beschikbare techniek in begripvolle handen te zien van de strategen van de toekomst.
Mensen die de toekomst van elektriciteitsbedrijven en GSM providers moeten overzien. Bezorgd vraag ik me af of die adviseurs trouwens al bestaan. U zult nee schudden. De merge van Debitel en Cellway in de telecom markt is misschien een ogenschijnlijke uitbreiding van activiteiten, maar in de toekomst gemeten een marginale samensmelting. Immers, de markt vraagt niet om meer en groter en alleen maar lagere tarieven, maar om een gevarieerd aanbod. Het enige dat beide telecombedrijven kunnen bereiken is een groter overnamekapitaal voor bedrijven in de 'andere diensten sectoren: Wat dat betreft zou Interoute in deze ondernemingen een slag kunnen slaan of omgekeerd een van beider markten kunnen uitbreiden.
Het hoeft trouwens niet met overnames gepaard te gaan. Samenwerking is ook mogelijk, maar de telecom markt is door de kapitaalkracht nauwelijks het cowboy stadium ontgroeid en hier en daar doolt nog een lonesome rider onder de professionele ondernemers. Het onderscheid ertussen maken is moeilijker dan bedrijven kopen of ermee fuseren.
Voordat we de lijnen samentrekken naar het principe van de netwerkwoning nog even de volgende opmerkelijke ontwikke ling: ook heeft Unisys met KPN in het smartcard project voorzien in een inteLLigente versleuteling. Het is al geruime tijd mogeLijk 99% waterdicht elektronische betaLingen te verrichten. Technologisch ligt het niet aan de inteLligente versleuteling die de veiligheid van een smartcard garandeert. De interpretatie van de eLektronische betaling is vooral politiekjuridisch gestoeld, edoch technisch aL verantwoord mogeLijk. Ook dat geheim bleef tot heden binnenskamers. Er is dus een intelLigente smartcard, een veilig elektronisch netwerk en bundeLing mogeLijk van taLrijke eLektronische diensten. Rest nog de acceptatie der mensheid, waartoe de netwerkwoning de definitieve aanzet moet geven.
Geen 'pappa plek' meer
Door al deze ontwikkelingen werd de thuiswerkplek eerst een 'pappa plek' om vervolgens te integreren als een gemaksapparaat van het hele gezin. Als eerste waren het de kinderen die ook op die computer gingen surfen, vaak onder begeleiding van vader. Vervolgens werd de computer overvol spelletjes 'downgeloaden'. Het ging zover dat sommige concerns aan vader een domme terminal meegaven met een directe toegang tot de zowel internet als bedrijfscomputer. Hiermee werd het netwerkcomputing principe een cruciaal onderdeel in het functioneren. Er is op de werkplek zelf geen lokaal opslaggeheugen nodig. Met een toetsenbord krijgt men als het ware toegang tot de bedrijfscomputer en afhankelijk van de diensten die in de meta-repository zijn toegewezen kan men surfen over het net. Inmiddels is de scepsis over de huiscomputer afgenomen en wordt het computeren voor de kinderen al algemeen geaccepteerd, mede onder druk van het onderwijs. Vervolgens moeten ook andere gezinsleden eraan geloven en is de computer niet langer een Luxe apparaat die onzichtbaar gordijnen dicht doet. In 1996 heeft een beveiligingsbedrijf al serieus naar het Unisys systeem gekeken om te onderzoeken of het beveiligen van het woonhuis niet daarin kon plaatsvinden. Zo zou vanaf elk systeem dat de smartcard interpreteert, dus ook een GSM telefoon met smartcardreader, direct toegang kunnen worden verkregen tot de camera's thuis en zicht kunnen worden gehouden op mogelijke inbrekers. Binnenkort worden dergelijke diensten in het pakket van de grootste leveranciers aangeboden.
De man die de technicus verder brengt, van scepsis tot woonkamer, is de Amerikaan Levon Mitchell. Hij is engineer bij Sun Microsystems en woont even buiten San Francisco. In zijn huis verzorgt een robuust Sun werkstation allerlei centrale functies. De functie van de werkcomputer is in zijn woning uitgegroeid tot een onmisbaar object bij slapen, eten, ontspannen en huiswerk maken. Zijn thuiscomputer biedt toegang tot het Internet en is tegelijkertijd een commandopost voor allerlei elektronische thuisdiensten. De computer in de keuken houdt alle etentjes bij, regelt de recepten voor elke dag en biedt een compleet boodschappenoverzicht. Het systeem houdt en passant van alle relaties bij of de mensen vegetarisch eten of voedsel-intolerant zijn.
De computer in de garage houdt overzicht over de bodemdroogte en beheert volautomatisch het sprinklersysteem in de tuin dat s avonds om 21.00 uur aanfloept. De computer in de garage controleert ook alle sensortechnieken aan de auto en stelt reparatietijdstippen voor zodra de auto daarom vraagt. Mitchell is een techneut, dus heeft hij vele extra s aan het systeem toegevoegd. Via de computer in een muziekkamer kunnen complete muziekcomposities worden bedacht, en afgespeeld in willekeurig elke andere kamer en remote via laptops tijdens audienties of bij familie. De ochtend heeft bij de familie een vast ritueel. Iedereen zendt vanaf z n digitale organizer of laptop alle agenda-gegevens naar de server, die ze verwerkt en centraal beschikbaar stelt. Zo weet iedereen, ook mobiel, van elkaar waar ze de komende uren verblijven. Mitchell raadpleegt het thuisnetwerk ook regelmatig wanneer hij onderweg is, en treft notities aan van de gezinsleden of agendawijzigingen indien dat nodig is. De grote wens van Mitchell is om zijn fuchias beter te kunnen kweken. Hij is doende een Java programma te schrijven om via het sprinklersysteem zijn planten te bewaken. Fuchsia s hebben veel schaduw en vocht nodig. Met het programma controleert hij niet alleen automatisch de fuchias, maar kan ook afstemmen op weersverwachtingen en voorspellingen die online via Internet binnenkomen. Ook heeft hij integraal een bewakingssysteem dat zonodig onderweg in de auto waarschuwt als er onraad is. Ook zijn televisieprogramma's, pay TV, radio en standaard ochtendgroet met CNN op het beeldscherm daarbij inbegrepen.
Diverse toepassingen
In Nederland wordt serieus naar deze ontwikkelingen gekeken. In een werkgroep van de Spierziekte Vereniging VSN, kortweg HMSN, is al eens gesproken over al deze features gekoppeld aan volautomatische systemen voor gehandicapten. Sensoren die deuren openen en camera s die de loop naar de voordeur bekorten, zouden er in kunnen worden opgenomen. Vanuit het bed kunnen alle lichten in huis bediend worden, en indien er iemand Laat aan de deur staat kan hij eerst bekeken worden, voordat de deur automatisch geopend wordt. Een Lego Freak met spierziekte heeft zelfs een legotreintje dat koffie komt brengen als hij wakker wordt. Een computer, mits voorzien van de juiste programmatische en zonodig fysieke inhoud, kan centraal tot een onmisbaar gezinslid gaan behoren. Nog een stap verder in de netwerkwoning is het benutten van oude 486 processoren in koelkasten en ovens. Een recept kan daarmee direct gekoppeld worden aan een oven. Na het inbrengen van de ingredienten kan een ovenschotel geheel op afstand worden bereid en via een zaktelefoon aan iemand worden gemeld als het klaar is. De inhoud van een koelkast kan aan de hand van een barcode volautomatisch in een computersysteem worden opgenomen, en gecombineerd met de dagelijkse boodschappen leiden tot het ultieme boodschappenlijstje dat zelfs met een lichtkrant op de koelkastdeur is te lezen. In voorraad/ niet in voorraad. De was- en droogmachines zullen hun werk grotendeels zelfstandig kunnen doen. Spraakgestuurde computernetwerken zorgen ervoor dat de hele familie met de computer kan praten over de vakantiebestemming. Op een plat beeldscherm vertoont het huissysteem vervolgens via Internet aangereikte doelinformatie over vakantiebestemmingen. Met een smartcard kan de uiteindelijke bestemming volledig worden geboekt en per direct betaald. Daarmee verplaatst de thuiscomputer zich van de computer voor arme eenzame mensen naar een volledig geintegreerde Levensstijl.
Prijskaartje
Ik moet toegeven dat het SUN systeem dat bij Mitchell ronkt, een type is dat met het hele netwerk meegerekend ongeveer twaalfduizend gulden kost inclusief personeelskorting. Maar dat is voor de technische doe het zelfer. De echte netwerkwoning is een fractie duurder. Er zijn wel projecten in opbouw waarbij de netwerkwoning bijna volledig is uitgerust. Maar het blijft een hebbe-woning voor de duurdere prijsklasse. In de zeer nabije toekomst wordt het een statussymbool. Laat je niet opjutten, er komen goedkopere mogelijkheden, net als bij de introductie van een zaktelefoon. Ooit kostte een echte Nokia al gauw 6000 gulden, en tegenwoordig nauwelijks 1200 gulden. De netwerkwoning komt eraan, en het is hoog tijd dat sommige providers van diensten zich dat gaan realiseren. Ooit zal een onderneming in de VS zoveel succes hebben dat wij daarin zoveel aandelen nemen dat het net lijkt of we al die tijd wisten wat er aan zat te komen. In werkelijkheid wacht Nederland als een Amish van de wereld op de aahs en oohs uit de digitale cyberspace alias de Verenigde Staten.