Origin kan nu zelfstandgheid bewaren

Origin is onder de pannen. De automatiseerder gaat fuseren met het Franse Atos. Volgens directeur Wilbert Kieboom van Ongin Nederland de beste keus. 'Het klikte vanaf het begin.'

Toen Wilbert Kieboom (41) in mei zijn baan bij de British Telecom dochter Syntegra verruilde voor die van bestuursvoorzitter van Ongia Nederland, stapte hij een onzekere toekomst tegemoet. Philips wilde van zijn automatiseringsdochter ar dat stond vast. Aanvankelijk stond een beursgang gepland voor fina de zomer', maar die werd afgelast omdat Ongin last had van de windsdlte in de automatiseringen sinds de millennium wisseiing. Philips zocht naar een strategische partner.

Wat was de stand van zaken toen u bij Origin binnenwandelde?
'In de IT-sector zijn continu gesprekken gaande over mogelijke allianties, maar ik denk niet dat er in mei al werd onderhandeld met Atos', zegt Kieboom. 'Ik hield er rekening mee dat er op termijn, en dat moet je ruim zien, iets kon gebeuren Zo bekijk je de organisatie: hoe zijn afdelingen gestructureerd, hoe lopen de communicatielijnen, is de zelfstandigheid gewaarborgd? Onbewust ben je al bezig om het fusieproces naadloos te laten verlopen. Je kunt er niet op zitten wachten'

De zaak is dus snel beklonken Wanneer heeft u de Fransen voor het eerst ontmoet?
'Een kleine week voordat de fusie een feit werd. Bernard Bourigeaud, de bestuursvoorzitter van Atos, heeft per individu ruim een uur genomen om de raad van bestuur van Origin te leren kennen.'

Zo ontmoet je je nieuwe baas? In een uurtje?
'Is dat zo raar? Ik vind het redelijk normaal in deze business. Het klikt of het klikt niet. Als je een sollicitatiegesprek voert, beslis je toch ooit na een of twee uur of je voor die baas wilt werken? Dit is in wezen niet anders. Ik ben in de raad van bestuur van Atos/Origin gaan zitten, dus is het duidelijk dat ik graag aan deze fusie wil meewerken'

Het had ook anders kunnen lopen. Naar verluidt stonden er grote Amerikaanse bedrijven klaar om het kleine Origin op te slokken.
Kieboom lacht. 'Als je afgaat op geruchten dan wordt ieder IT-be drijf meerdere keren per jaar uitgehuwelijkt. Er waren andere opties. Origin had kunnen worden ingelijfd, maar dan ben je je identiteit kwijt. Het gaat niet zozeer om wat ik er zelf van vind, maar de Origin-medewerker is een zelfstandig entrepreneur. Daar put hij kracht en inzet uit. Als dat wordt ingeperkt, iets dat je vaak ziet bij Amerikaanse bedrijven, dan kan dat negatief uitpakken. Atos heeft dezelfde houding ten opzichte van werk. Je merkt vrij snel of je dezelfde taal spreekt. Met Atos klikte het vanaf het begin.'

Atos en Ongin houden niet op te benadrukken hoe geweldig de bedrijven eUkaar aanvullen. Atos is goed in de financiële markten en telecom, terwijl Origin de hightech en de industrie voor zijn rekening neemt. Atos heeft er vanaf met econunerce, Origin met ERP-software voor bedrijfsprocessen. Ook Kieboom ziet alleen maar voordelen. 'Atos en Origin zijn van vergelijkbare omvang. Toen ik hoorde om welk bedrijf het ging, dacht ik onmiddelijk: dat scheelt me een zwaar integratietraject in Nederland. Atos Nederland telt veertig man, d us e r is gee n groot afbreukrisico. Op corporatie niveau hebben de bedrijven samen een grotere geografische spreiding. Dat is voor ons een grote pre. We hebben het idee dat we onze zelfstandigheid bewaren. En we zijn direct beursgenoteerd.'

Sinds oprichter Eckart Wintzen zijn bedrijf in 1996 liet fuseren met de automatiseringsafdeling van Philips is de glans verdwenen van de parel die Origin heet. De leidinggevenden wisselden elkaar als weermannetjes af. De prestaties bleven onder de maat. Volgens ingewijden is er binnen het bedrijf nog immer een verschil tussen de creatieven uit de stal van Wintzen en de boekhouders uit Eindhoven.

Kieboom noemt Origin een 'typisch Nederlands bedrijf met menselijke waarden'. Op de vraag of de medewerkers opgelucht zijn dat ze eindelijk onder het juk van de ambtenaren bij Philips uit zijn, reageert hij vinnig: 'Ik ga niet mee in die verhalen over Philips. Dankzij de samenwerking met Philips hebben wij mondiale ervaring kunnen opdoen. Philips heeft ons altijd alle vrijheid gelaten. Ik denk wel dat men opgelucht is dat er eindelijk een antwoord is op de vraag wat we gaan doen. Dat is een duidelijke nuance.'

Ook van een bloedgroepenstrijd binnen Origin wil hij niets weten. 'De cultuur is Origin. Punt. We willen die cultuur vasthouden, alleen zul je als beursgenoteerde onderneming dirigerender moeten optreden. De manier waarop zaken worden aangepakt, wordt formeler. Een voorbeeld? Nou, dat er niet langer gezellig op de gang afspraken worden gemaakt. Dat tijdperk is voorbij. We putten nog steeds uit de kennis en kunde van iedereen, maar minder vrijblijvend. Vroeger zat Origin in cellen over het hele land verspreidt, en dat was prachtig. Maar toen waren de marges ook prachtig. In deze tijd vragen klanten om een kamerbrede totaaloplossing en daarvoor moet je bij elkaar zitten.

Hoe verklaart u het verschil tussen de resultaten van Atos en van Origin in het afgelopen half jaar? Het bedrijfsresultaat als percentage van de omzet is bij Atos licht gestegen tot 9,596, terwijl Origin gekelderd is van 7, 9% in 1999 tot 3,4% nu.
'Het is niet aan mij om cijfers te verklaren, dat moet Philips doen Maar ik wil wel vooropstellen dat de Nederlandse tak van Origin goed winstgevend is. Wie in de ERP markt werkt, heeft het zwaar gehad na het millennium. Atos zit meer in de outsourcing en e-business Ze hebben een gezonde spreiding, ze doen het gewoon goed. Wij hebben een paar landen waar het minder is gegaan, Duitsland en de Verenigde Staten. Daar hebben we actie op ondernomen Omdat je investeert moet je accepteren dat de marges tijdelijk laag zijn. Of je doet, zoals de concurrentie, aan 'bodyshopping', of je biedt dienstverlening met een toegevoegde waarde, zoals wij.'

Terugkomend op de eerste vraag, werd u werkelijk pas een week voorde fusie op de hoogte gesteld?
Waarom is dat zo belangrijk? Laat ik het zo zeggen: ik was goed op de hoogte van de strategische opties die er lagen voor Origin.'

Maar je wordt toch niet in met directeur van een bedrijfrompje in augustus zonder overleg te laten uithuwelijken?
'Ho, nu snap ik het. Ik ben bestuursvoorzitter van Origin Nederland, niet van de onderneming wereldwijd. De onderhandelingen zijn helemaal door de aandeelhouder gedaan. Jan Hommen, financieel directeurvan Philips en voorzitter van de raad van commissarissen van Origin, heeft de gesprekken gevoerd.'