Politieke New Age stoot door
De Club vin Schiermonnikoog, de denktank van zakenlieden, New Age-typen en mediapersoonlijkheden die zich hebben gestort op de noodzakelijke spirituele en politieke aardverschuiving binnen Nederland, komt steeds dichter bij het ideaal van een eigen politieke partij. Deze week werd bekend dat Jurriaan Kamp, de chef economie van NRC-Handelsblad, per 1 mei ontslag neemt om zich functie te leggen op het leiderschap van de 'maatschappelijke en politieke beweging'. De 33-jarige Kamp zal in zijn levensonderhoud worden voorzien door een speciaal daartoe opgericht fonds van enkele ondernemingen die achter de Club staan. Een van die financiers is softwarebedrijf BSO/Origin. President-directeur van deze firma is E. Wintzen, die volgens de personaliarubriek van NRC Handelsblad binnenkort waarschijnlijk ook tot de dagelijkse leiding van de beweging zal toetreden.
Het is kennelijk menens met de Club van Schiermonnikoog. Verleden jaar baarde de groep - waarin naast Kamp en Wintzen namen opduiken als die van RTL4-nieuwschef Rick Rensen, tv-producent Thijs Chanowski (van de Fabeltjeskrant) en astroloog Peter Delihay - enig opzien met de publicatie van het manifest De Duinrede. Deze rede, een intrigerend ethisch reveil gericht tegen enerzijds excessief individualisme en consumptiedrang en anderzijds tegen het anonieme status van de verzorgingsstaat, moet als basis dienen voor een politieke vernieuwing in Nederland, met als inzet niet minder dan een hernieuwde zingeving aan het bestaan. Hoewel de Club zich officieel nog op de vlakte houdt, stellen insiders dat Kamps vertrek bij NRC een indicatie is dat de beweging misschien al bij de kamerverkiezingen van 1994 een gooi naar de kiezersgunst zal doen. Het breedgezaaide New Age-gevoel in de Nederlandse samenleving zou dan eindelijk een politieke vertaling krijgen.
Of dit zo'n verheugende gebeurtenis is, is nog de vraag. De leer van de Club van Schiermonnikoog kan naar alle kanten uitschieten, zoals eerder in deze rubriek werd gesignaleerd. De Duinrede kan worden gelezen als een poging om het aloude corporatisme nieuw leven in te blazen, terwijl de boutades tegen de depersonaliserende verzorgingsstaat makkelijk zijn te bewerken tot een terugkeer naar negentiende-eeuwse liefdadigheid. Wellicht dat een vervolg op De Duinrede enige helderheid kan verschaffen.
Het Vlijms: Blok begint zich ook in Nederland te roeren. Onlangs dreigde advocaat Oderkerk de in Breda opererende uitgeverij De Papieren Tijger met een rechtszaak indien zij het boek Daar komen ze aangemarcheerd van de Antwerpense advocaat Jos vander Velpen niet onmiddellijk uit de handel nemen. Dit gebeurde op verzoek van de Antwerpense hoofdinspecteur van politie Marc Buytiert, tevens voorzitter van de vakbeweging Nationale Sector van de Belgische Politie (NSBP). Vander Velpen schrijft in zijn boek dat er warme sympathieën bestaan tussen Buytaerts onafhankelijke vakbond en het Vlaams Blok. Zo mocht Buytaert zijn hardhandige law en order-opvattingen breed uitmeten in de partijkrant van het Vlaams Blok. De voorzitter van de Brusselse afdeling vin het Vlaams Blok was zo in zijn nopjes met dat interview dat hij het nog eens extra groot liet drukken en gratis verspreiden onder Brusselse politieagenten. Het Vlaams Blok-gemeenteraadslid Neel, voorheen socialistisch raadslid, ging in een speech over ordehandhaving zelfs zo ver de hele wensenlijst van Buytaerts bond te declameren. Reden genoeg dus om een warme band te signaleren tussen de politiebond en het Vlaams Blok.
Buytaert denkt daar anders over. Volgende week maandag dient er in de rechtbank van Antwerpen een kort geding tegen Vander Velpen en zijn Belgische uitgever Epo. De eis is dat de gehele oplage van het boek uit de handel wordt genomen, tenzij de betreffende pagina over de politiebond uit het boek wordt gescheurd. Daarnanst wil Buytaert een schadeloosstelling voor ieder exemplaar dat de lezer heeft bereikt. Indien de rechter in Antwerpen de eis honoreert, zal de zaak worden herhaald in Nederland, zo heeft Buytaerts Nederlandse advocaat gemeld aan De Papieren Tijger.
Het is een vaste Vlaams Blok-gewoonte om iedere onwelgevallige publicatie in de media af te straffen met een kort geding. Zo werden eerder het weekblad Humo en het radioprogramma Voor de dag juridisch gedwongen om een repliek van het Vlaams Blok zonder commentaar over te nemen. Vander Velpen houdt het hoofd koel: 'Er is bij mijn weten maar één keer een boek in België op last van de rechter uit de handel genomen, en dat ging over de praktijken van Moboetoe in voormalig Kongo.'
Bovendien blijken Buytaerts advocaten niet erg zeker van hun zaak. Ze vroegen uitstel van het proces toen Vander Velpen nieuwe bewijzen aandroeg voor zijn stelling. Vinder Velpen: 'Ik zeg slechts dat Buytaerts bond en het Vlaams Blok op dezelfde golflengte zitten. Ik zeg niet dat de politiebond een mantelorganisatie van het Vlaams Blok is, alleen dat er een pv de gelijkgestemdheid bestaat. Zo hebben de twee organisaties zij aan zij gestaan in een opmerkelijk harde actie tegen het drugsgebruik in België. Toen bleken er opeens allerlei zeer vertrouwelijke politierapporten over de afkomst van drugshandelaren in handen te zijn gekomen van Dewinter. Het Vlaams Blok fungeert vaak als megafoon van Buytaerts bond.'
RENE ZWAAP