Signalen

Als lange termijn planning tot je takenpakket behoort, moet je je ogen open hebben voor signalen. Ik bedoel daarmee: meestal, kleine subtiele veranderingen in je omgeving, die indicatief zijn voor algemene structurele wijzigingen in de samenleving. Vorige week werd ik weer eens met m'n neus op zo'n signaal gedrukt. Dit keer overigens niks "klein en subtiel" maar oorverdovend als een scheepshoorn in de vette mist.

's Ochtends was ik gaan kijken in de RAl om op de Firato eens poolshoogte te gaan nemen van het in eigen kring veelbesproken maar nog nooit aanschouwde 7e wereldwonder: het Jumbotron. Een nieuwigheid van Sony, waarvan wij plannen gebruik te maken op ons lnfolutie congres op 17 oktober. Een soort supergroot televisiescherm van 4,5 bij 6 meter dat zo'n grote helderheid heeft dat het beeld in de open lucht bij daglicht bekeken kan worden.

Het beeldscherm zelf viel een beetje tegen door het nogal grove raster, waardoor details moeilijk te onderscheiden zijn. Jammer, want ik had mij er veel van voorgesteld als technisch highlight op onze "grote dag" voor de buitenwereld. Niettemin veel poeha bij de officiële onthulling, die temidden van alle Japanners werd verricht door onze wat overjarige Japans-Nederlandse volksheld Anton Geesink, die ook kwa formaat nogal toepasselijk was voor de lancering van dit jumbo-apparaat. Temeer daar Anton zo te zien kennelijk de laatste tien jaar wél het adres van de weight watchers was kwijtgeraakt. Het feestelijk moment was overigens een fantastische opeenhoping van klungeligheid en stunteligheid waarbij technisch alles zo'n beetje mis ging en een rijgketting van parels in de collectie van officiële niets zeggende en veel te lange openingswoorden, culminerend in de officiële handeling, waarbij Anton de stekker in het stopcontact stopte om het scherm tot leven te verwekken, maar ja dat flitste 20 seconden daarvoor reeds op, inclusief de schetterende muziek dwars door Anton's toespraak heen.

Maar ik laat mij afleiden, want daar wilde ik het helemaal niet over hebben. Wat mij weer eens op viel op deze Firato is de alles overheersende aanwezigheid van Japanners. De hele Firato is letterlijk vol geplet met Japanse apparatuur. Amerikanen schitteren door afwezigheid, alleen Philips probeert nog de westerse eer een beetje hoog te houden. Tenminste voorzover je maar niet achter of onder de apparatuur kijkt want daar zitten de plaatjes made in vul maar in: Japan, Taiwan, Korea maar zelden Nederland of zo.

En nou zie ik je al schamper end denken: "Gosje, Eckart, wat knap dat je dat door hebt, dat er zoveel elektronica uit Japan komt", maar ook dat was niet het signaal waar ik het over wilde hebben. Dat kwam pas over mij op mijn aansluitende missie naar Bonn, waar deze keer "Coling", het jaarlijkse congres van Computer Linguistics werd gehouden, en waar onze researchploeg de eerste resultaten van het "DLT" vertaalproject presenteerde en demonstreerde.

Een massaal gebeuren waar de "gehele computer linguïstische wereld" bij elkaar komt, d.w.z. dat staat in het programmaboekje. Maar als dat waar is dan bestaat driekwart van de wereld uit Japanners. Ongelooflijk (en beangstigend), hoe in een korte tijd dit hele vakgebied ook al beheerst wordt door de rijzende zon. Ik moet daar wel erg aan wennen en dan bedoel ik niet alleen wennen aan de toesplaken dool mensen, die het velschir tussen "r" en "l" niet kunnen maken, maar die bovendien zo'n afwijkende tongval in het Engels hebben dat ze in het geheel niet te verstraan zijn terwijl überhaupt presentatie techniek niet iets is waar veel yens aan worden uitgegeven.

Zoals gezegd, niet alleen dat: het is ook wennen aan de gezichten. Ik had een afspraak met ene Katsuhiko Fujita, met wie wij al enkele keren contact hadden gehad, maar we waren weinig specifiek geweest over de locatie van onze ontmoeting op dit warrig georganiseerde congres in een totaal onoverzichtelijk universiteitsgebouw. Vandaar dat Toon en Dirk en ik op het afgesproken moment de trappen op en af renden alle lokalen, kantoortjes en koffiekamers afschuimend op zoek naar mr. Fujita. En ja hoor, daar hadden wij hem gevonden.

Daar zat hij aan tafel met een paar landgenoten in een koffiekamer, ook merendeels gevuld met Japanners, dus ik er op af. Maar hij reageerde helemaal niet op mij, keek bij mijn nadering wat verdwaasd op, wat deze Europeaan hier in dit gezelschap in Bonn deed, zo midden in het hol van de leeuw eigenlijk. Tot Toon riep: "...'t is hem niet!". Enfin een paar minuten later vonden wij hem geheel verloren, eenzaam zittend aan een minuscuul tafeltje in de gigantische ontvangsthal, gelaten wachtend op zijn Nederlandse contact bij BSO.

Een bijzonder volk, de Japanners ze lijken zo gedwee en meegaand, maar voorlopig zijn ze bezig na de consumenten elektronica nu ook nog het uitdagende gebied van de computer linguïstiek te gaan beheersen. Een signaal dat wij niet over het hoofd mogen zien.

Eckart

PS: Bart papegaay's presentatie en Kïaus Schubert's demonstratie waren voorlopig wel verreweg het beste van alles wat ik op "Coling 86" gezien heb.