Top 5 goeroe onzin

Bedrijven reorganiseren en herstructureren zich een slag in de rondte. Managers die het niet meer weten kunnen kiezen uit vierentwintigduizend managementboeken. Jaarlijks gaat er wereldwijd zo'n twintig miljard om in de consultancy. Veel daarvan, beweren de critici, is gebakken lucht. Daarom schept Quote orde in de chaos. Wat moet u weten? Wat moet u lezen? En vooral: wat moet u niet lezen?

Uit verontwaardiging over de onzin die sommige goeroes uitkramen, schreven twee Australische academici, Frederick Hilmer en Lex Donaldson, Management redeemed. Hun Ergernis Top 5 richt zich tegen de volgende modegrillen:

1 Platte structuur

Bedrijven kunnen alleen overleven als ze alle managementlagen overboord gooien. Allemaal heel aardig, maar sinds Nick Leeson is het duidelijk dat werknemers ook weer niet te veel vrijheid mogen hebben. Er blijven managers nodig om controle uit te oefenen. Vooral de manager uit het middenkader is al jaren de gebeten hond. De vervolging van 'bourgeoisie-elementen' onder het communisme was kinderspel vergeleken bij de klopjacht die de managementgoeroes op hem hebben ingezet. Hij heet verantwoordelijk te zijn voor alle ellende: bureaucratie, stroperigheid, gebrekkige communicatie, ontevreden werknemers, verspilling en ieder ander denkbaar probleem in bedrijven. Het bedrijf van de toekomst heeft een leider met een inspirerende visie die uitsluitend omringd wordt door enthousiaste, empowered, medewerkers. Tussenlagen zijn gedoemd uit te sterven. Als de 'giganten niet leren dansen', zullen ze als mammoeten in de teerputten eindigen, aldus Tom Peters en zijn geestverwanten. In werkelijkheid zal het zo'n vaart niet lopen. De bureaucratische abcessen uit de vette jaren zestig - bedrijven met veertien managementlagen - zijn allang weggesneden. Wie dan ook vandaag de dag op zoek gaat naar succesvolle bedrijven zonder managementlagen, zal teleurgesteld worden. Vanaf een zekere omvang is hiërarchie onvermijdelijk. IBM, in de ogen van veel whizzkids een ernstig verkalkte dinosaurus, bestaat nog steeds. Sterker nog: het gaat goed. Het veel hippere Apple kwakkelde de afgelopen jaren aanmerkelijk meer. Ook de revolutionaire cellenstructuur van BSO/Origin-grondlegger Eckart Wintzen is inmiddels bijgezet in het rariteitenkabinet van de managementwetenschap.

2 Actie!

Weg met de planning. Weg met de ratio. Niet denken, maar doen. De ware ondernemer vertrouwt op zijn gutfeeling en intuïtie. Vooral Tom Peters schreeuwt dit van de daken. De kritiek erop is gelijk aan die - op nummer 1: leuk voor kleine bedrijven, maar een multinational valt op die manier niet te runnen.

3 Corporate clan

Vergeet structuren, vergeet de planning, zolang de bedrijfscultuur maar goed is. De onderneming van de toekomst is een clan, een soort familie met een sterke cultuur en gedeelde waarden. Het wordt eentonig maar zie voor de kritiek nummer 1 en 2

4 Methodes Er bestaan zaligmakende methodes die iedereen Kan toepassen.

Het is misschien wel de kern van wat goeroes verweten wordt: hun geloof in omni-toepasbare methodes. En inderdaad heeft het kortzichtig toepassen van modieuze technieken tot rampzalige toestanden geleid.

5 Sterke top

Managers deugen niet; als ze niet scherp in de gaten gehouden worden door de aandeelhouders en de commissarissen, verliezen ze het bedrijfsbelang uit het oog en gaan ze hun eigen zakken vullen. Een aanvechtbare stelling. Wie garandeert dat de commissarissen en de aandeelhouders het beter weten?

Wat te doen als het ma management de zoveelste reorganisatie aankondigt? Bohica, weten doorgewinterde Amerikaanse werknemers die eerdere slachtingen al overleefd hebben: Bend Over Here It Comes Again. Reorganisaties zijn de plaag van deze tijd. Grote ondernemingen passen gemiddeld dertien zogenaamde 'managementtechnieken' toe. Dat cijfer komt uit een enquête van boardroomconsuitant Bain & Company en gold voor 1994. Het ligt inmiddels hoger, ondanks dat zeventig procent van de ondervraagde managers stelde dat de technieken meer beloven dan ze kunnen waarmaken.

Het is nu moeilijk voorstelbaar, maar de stortvloed aan theorieën en kreten is pas op gang gekomen na 1982, toen In search of

excellence van Tom Peters en Robert Waterman verscheen. Sindsdien is het hek van de dam. Het duo heeft talloze navolgers gekregen, van wie de meesten Amerikanen. Hun populariteit is ook in Nederland groot. Die fixatie van Nederlandse managers en consultants op het Angelsaksische model is opvallend. Duitsland is onze grootste handelspartner en bovendien lijkt de bedrijfscultuur sterk op de Nederlandse, maar de aandacht voor het Duitse management is desondanks nihil. Blijkbaar zit de oorlog ons - onbewust - nog dwars. Bovendien gaat het nu niet bepaald goed met het Duitse bedrijfsleven. En misschien zijn Duitsers ook wel te saai om een hippe theorie te pluggen. Want marketing is heel erg belangrijk in goeroeland. Zeker in de Verenigde Staten geldt: publish or perish. Een goeroe die een tijdje niets van zich laat horen, wordt vergeten. Het is vergelijkbaar met de zeepfabrikanten die eens in de zoveel tijd hun wasmiddelverpakking restylen en er 'revolutionair verbeterde werking' op zetten. Business Process Re-engineering is de Omo Power-affaire van de managementwetenschap: zeven van de tien bedrijven die geherstructureerd zijn, kwamen gerafeld uit de was.

In de jaren tachtig leek het er even op dat 'de Japanners' het westerse bedrijfsleven van de kaart zouden vegen. De boeken over de geheimen van het Japanse management waren niet aan te slepen. Inmiddels is gebleken dat ook Aziatische landen niet onkwetsbaar zijn voor economische malaise en is de hype overgewaaid. Zoals zovele hypes. En ze waaien niet alleen snel over, veel van de modieuze wondermiddelen zitten elkaar danig in de weg. Alsof een patiënt de ene dag een laxeermiddel krijgt toegediend en de volgende dag een dubbele dosis Norit. Niet voor niets is Dilbert, de sukkelige techneut uit de gelijknamige strip, de held van de murw gebeukte man op de werkvloer. Door en door cynisch en tegelijkertijd doodsbang voor zijn baas met het duivelse kapsel en voor consultant Ratbert. De wereldwijde populariteit van de strip moet consultants en goeroes te denken geven.

Inmiddels is de tegenaanval geopend. In Fortune verscheen het zeer kritische 'Confessions of an ex-management consultant'. Ook het boek Dangerous company, van twee journalisten van de Chicago Tribune, heeft behoorlijk wat stof doen opwaaien in de consulcancy. Het pakt de boardroomconsultants stevig aan. AT&T is het meest afschrikwekkende voorbeeld. Het telecomconcern verspijkerde in een paar jaar tijd voor een slordige half miljard dollar aan consultants, eerst vooral bij McKinsey en later bij Monitor. Echt geholpen heeft het allemaal niet volgens de auteurs. Het boek somt nog een aantal voorbeelden op van mislukte adviesklussen en concludeert vervolgens dat consultancy grotendeels onzin is. Nu gaat er natuurlijk veel mis in de advieswereld, maar om daarom een hele bedrijfstak in de beklaagdenbank te zetten, is sterk overdreven. Het zijn tenslotte de dikbetaalde topmannen die zonder protesteren de declaraties tekenen. Wie na advies ter waarde van een half miljard nog steeds in de problemen zit, is zelf incompetent.

Desondanks ligt de adviesbranche voortdurend onder vuur. Alleen al de omvang wekt bij veel critici, en ook bij buitenstaanders, agressie op. Volgens een schatting van de Gartner Group (een Amerikaans adviesbureau) zullen adviseurs aan het eind van deze eeuw wereldwijd 21 miljard dollar omzetten. Weggegooid geld, vinden de critici. Maar is dat zo? Het besturen van een bedrijf is er de laatste eeuw niet eenvoudiger op geworden. Vergelijk de moderne manager met zijn voorganger van een eeuw terug. Kinderarbeid, milieuvervuiling, stoffige fabriekshallen, het uitbuiten van arbeiders? Geen enkel probleem. Tegenwoordig kan de minste of geringste misstap van een manager fataal zijn voor zijn carrière. Alleen al om die reden is het niet onbegrijpelijk en niet onverstandig dat moderne managers zich permanent omringen met een leger adviseurs, niet alleen consultants, maar ook advocaten, PR-mensen, accountants en IT-experts.

Het bekendste verwijt aan het adres van goeroes en consultants is dat ze op de angst van managers inspelen, om ze vervolgens overbodige adviezen te kunnen verkopen. En zodra ze het advies gegeven hebben, verzinnen ze weer wat nieuws om bedrijven op stang te jagen. Maar is dat erg? Is er iemand die artsen verwijt dat ze voortdurend nieuwe, verbeterde technieken gebruiken? Wie iets te verwijten valt zijn de managers, die soms verslaafd zijn aan hypes; zij lijken op de patiënten die op maandagochtend in de wachtkamer van hun huisarts zitten omdat ze in het weekend naar Vinger aan de pols hebben gekeken.

Door al het kabaal dat goeroes en consultants maken wanneer ze hun nieuwe theorieën introduceren, verliezen hun critici nog wel eens de vooruitgang uit het oog die dankzij die theorieën geboekt is. Bedrijven zijn nu sneller, efficiënter en wendbaarder dan tien of twintig jaar geleden. Talloze producten zijn beter of goedkoper geworden. Dat is, hoeveel er ook fout gegaan mag zijn bij reorganisaties, deels te danken aan TQM, just-in-Time, benchmarking en zelfs BPR. Al moet de critici worden nagegeven dat er voor de gewone werknemers - en trouwens ook voor veel managers - die in de frontlinie hebben gelegen, de 'zegeningen' van de elkaar opvolgende management-rages minder duidelijk zijn.

Het probleem met managementtheorie is dat het zo'n jong vak is, stellen twee redacteuren van The Economist in hun boek The witch doctors. Kwakzalvers en echte professionals krijgen evenveel aandacht. Rijp en groen worden even klakkeloos de wereld ingeslingerd. Het jargon werkt natuurlijk ook niet mee. Het managementbargoens dient vaak maar één doel: verhullen dat er eigenlijk niets staat. Van de tienduizenden managementboeken die inmiddels over het bedrijfsleven zijn uitgestort zijn er maar een paar honderd echt de moeite waard. Zal de managementtheorie ooit volwassen worden? Nee, net zomin als de economische wetenschap. Voor iedere econoom die iets beweert, zijn er vijf te vinden die het tegendeel kunnen bewijzen. En zo hoort het ook. Ook goeroes en consultants zullen tot het einde der tijden blijven bakkeleien. En dat hoeft evenmin een probleem te zijn. De kunst is alleen om in de enorme modderstroom de klompjes goud te ontdekken.

Wie na advies ter waarde van een half miljard nog steeds in de problemen zit, is zelf incompetent

Groter, flexibeler, lolliger

De 5 belangrijkste goeroethema's

Groei

Na jaren van lean & mean staat nu alles in het teken van de groei. Waren directies tot voor kort vooral bezig om alles wat niet tot de kernactiviteiten behoorde de deur uit te werken, nu zijn ze druk doende met fusies en overnames. Groot mag weer, consultants en goeroes verdienen goed geld aan het begeleiden van de groeistuipjes.

Personeel

Dilberts baas spreekt het personeel toe: 'Wij hebben ontdekt dat mensen onze belangrijkste asset zijn. Iedere keer als we er een paar duizend ontslaan, stijgt de aandelenkoers.' De grap is inmiddels een beetje achterhaald, want het gaat al weer enige tijd goed met de economie. Bedrijven hebben nieuwe mensen nodig, dus wordt het personeel nu gepaaid. De grote vraag is: hoe kweek ik loyale werknemers, zonder voorgoed aan ze vast te zitten? Het toverwoord is employability - een redelijk doorzichtig eufemisme voor flexibiliteit. Reden waarom Amerikanen al spreken van empty loyalty. Een trendje dat in dit verband hier en daar de kop opsteekt is 'fun'. Het belang van lol in het werk was blijkbaar zo voor de hand liggend dat de goeroes de pret geheel onder al het reorganisatiegeweld bedolven hebben. Tip: als over een paar jaar administratiekantoren in de provincie het woordje ook in hun mission statement gaan opnemen, is de trend definitief voorbij.

Corporate governance

Of: wie heeft het eigenlijk voor het zeggen binnen het bedrijf? De klanten, de aandeelhouders, de directie, het personeel, de commissarissen, de actiegroepen, de vakbonden of de politiek? De aandeelhouders rammelen aan de poorten en ook de commissarissen beginnen eindelijk hun werk te doen (zie KNP BT of KBB). Verwante trend: ethiek. Hoe moeten bedrijven met hun omgeving omgaan?

De Balance scorecard

Een methode die op Harvard is ontwikkeld door David Norton en Robert Kaplan. Zij publiceerden hun eerste artikel al in 1992, maar de Balance scorecard (BSC) bleef lang onzichtbaar in de stofwolken die Business Process Re-engineering (BPR) opwierp. Inmiddels is BSC sterk in opkomst. Het is een methode om eisen van klanten, innovatievermogen, financiën en interne processen in kaart te brengen en vervolgens op elkaar af te stemmen. BSC lijkt op de oude, vertrouwde Swotanalyse, maar gaat verder omdat het de doelstellingen ook meetbaar maakt.

Weg met de tussenhandel

McKinsey voorspelt een revolutie in interacties, dat wil zeggen alle handelingen die te maken hebben met het uitwisselen van informatie en goederen. Iedere generatie computers en communicatienetwerken heeft een verdubbelde capaciteit in vergelijking met de vorige, tegen gehalveerde kosten. Dat is een open deur, maar de conclusies die McKinsey eruit trekt zijn boeiend. Ten eerste zal de productiviteit van werknemers sterk stijgen. En ten tweede - minstens zo belangrijk - gaan bedrijven die een intermediaire rol hebben, het zwaar krijgen. Wie heeft er nog een bank nodig als geld ook via internet kan worden overgemaakt? In de Verenigde Staten maakt Auto Nation nu al korte metten met de traditionele autodealers. Het is een soort warenhuis dat de consument een keuze biedt tussen verschillende automerken. Een ander bedrijf, Amazon, verkoopt uitsluitend boeken via internet en is nu al de grootste boekhandel ter wereld. Kortom: iedereen die zich tussen de producent en de consument bevindt moet zich zorgen gaan maken.

Over de top

7 uitgeraasde management-rages

Chaostheorie

Ordening van boven werkt niet, volgens de chaosprofeten. Het management moet de juiste omstandigheden scheppen; dan ontstaat er spontaan een natuurlijke ordening. Of zoiets. De chaostheorie kreeg veel aandacht, maar is nooit echt aangeslagen.

De lerende organisatie

De grote profeet is Peter Senge, tegenwoordig werkzaam bij Arthur D. Littie. Hoewel de hype voorbij is, blijft de lerende organisatie een belangrijk thema. Essentie van de lerende organisatie is dat bedrijven niet alleen van hun fouten leren, maar ook 'leren leren'.

Benchmarking

Het vergelijken van de eigen prestaties met die van de concurrent, om vervolgens de beste elementen over te nemen. Ook hier geldt dat hoewel de hype voorbij is, er maar weinig serieuze bedrijven zijn die niet op de een of andere manier de concurrent in de gaten houden. Als vervolg erop is nu in opkomst: business intelligence. Geen spionage, maar een slimme methode om de buitenwereld te volgen.

JIT, Just-in-time

Een simpele strategie: niet langer grote voorraden erop nahouden, maar pas onderdelen bestellen als ze echt nodig zijn. JIT heeft geen magazijn onberoerd gelaten.

TOM, Total Ouality Management Net als JIT afkomstig uit Japan en van grote invloed.

Back to the core business

Vrijwel alle ondernemingen van enige omvang hebben de afgelopen jaren wel een paar niet-passende bedrijfsonderdelen verkocht. 'Terug naar de kernactiviteiten' is overigens ook een fraaie schaamlap die vaak misbruikt wordt om er een mislukte acquisitie mee te verhullen. Inmiddels vervangen door: back to the core competencies.

BPR, Business process re-engineering

De meest invloedrijke managementhype aller tijden. BPR, richt zich niet op structuren en organisatieschema's, maar ontwerpt vanaf een blanco tekentafel alle bedrijfsprocessen opnieuw. De theorie is zo vaak misbruikt en mislukt dat BPR praktisch in zijn eentje verantwoordelijk is voor de haat die tegen goeroes bestaat. Geestelijk vader is Michael Hammer.

Alles gaat steeds sneller

Zes visionair-trends Geen managementboek zonder een rijtje 'megatrends'. Meestal trappen de auteurs flink wat open deuren in, doorgaans verpakt iedere goeroe ze anders, maar in grote lijnen zijn dit de trends die ze allemaal noemen:

1 De klant wordt kritischer Een stelling die altijd zonder meer wordt geponeerd en die iedere manager braaf beaamt. Terecht? Iedere rechtgeaarde foodie gruwt van het vlees en de groente die in de supermarkten liggen uitgestald. Toch rukt bijna iedereen gedachteloos uit de schappen wat zijn grootouders bij de slager of de groenteboer geweigerd zouden hebben. Wel eens een jongere gezien die zich afvraagt waarom hij driehonderd gulden moet betalen voor een paar sportschoenen die voor drie tientjes in Thailand in elkaar zijn gezet?

2 Bedrijven moeten klantgerichter worden Het lijkt een waarheid als een koe, maar is het dat ook? Het computerbesturingssysteem van Apple is altijd gebruikersvriendelijker geweest dan dat van Microsoft. Toch is Bill Gates succesvoller dan Steve Jobs. De marketing van Microsoft is altijd beter geweest. Dat wil echter allerminst zeggen dat Microsoft beter naar de klant luistert. En de vraag is of dat nodig is. Uit marktonderzoek is bijvoorbeeld nog nooit een belangrijke technische doorbraak voortgekomen. Echte innovaties - radio, auto, computer en internet - komen niet voort uit de vraag- maar uit de aanbodkant. 'Het zogenaamde gat in de markt moet er vaak eerst ingeramd worden', zoals de laatste stelling van een proefschrift ooit eens nuchter luidde.

3 Informatietechnologie wordt steeds belangrijker Spreekt voor zich.

4 De ontwikkelingen gaan steeds sneller en zijn steeds moeilijker te voorspellen Een gouwe ouwe die hardnekkig blijft terugkomen. Iedere generatie lijdt onder dit misverstand. Henry Mintzberg heeft er eens korte metten mee gemaakt: 'Try and tell that to the people who survived Stalingrad.' De toekomst is altijd al onvoorspelbaar geweest en de ontwikkelingen gaan al eeuwen lang steeds sneller. Wat te denken van de generatie die kort achter elkaar de uitvinding van de radio, de telefoon, de auto en het vliegtuig voor haar kiezen kreeg?

5 We leven in een staat van permanente verandering 'Het enige dat niet verandert is de verandering', aldus de paradox die visionairs ons tot vervelens toe voorschotelen. Het klopt wel, maar ook hier geldt: is het ooit anders geweest?

6 Globalisering Spreekt voor zich.

Noodzakelijke Newspeak

Adminisphere De managementlagen die onmiddellijk boven de werkvloer beginnen en van waaruit onbegrijpelijke maatregelen en regels neerdwarrelen op de gewone werknemers.

Betamaxed Als een superieur product met behulp van grof marketinggeweld wordt verdrongen door een slechter. Apple is gebetamaxed door Microsoft.

Chain saw consultants Adviseurs die binnengehaald worden voor het betere hak- en breekwerk.

CLM. Career Limiting Manoeuvre Blunder, zoals het per ongeluk versturen van een kritisch memo naar de baas. Dat laatste wordt ook wel een Scudmemo genoemd, een memo dat vooral de afzender beschadigt.

Crash test dummies Klanten die betalen voor de ongeteste eerste versie van nieuwe software.

Dead tree edition De papieren versie van een elektronisch medium.

Decruitment Ontslag.

Dilberted Belazerd en/of uitgebuit door de baas.

Flight risk Risico dat werknemers op korte termijn het bedrijf verlaten. Market-leninism Combinatie van vrije markt en dictatuur (Singapore, Hongkong). Plug and play Nieuwe werknemer die direct aan de slag kan.

Uninstall Ontslaan. Onlangs gehoord op de voicemail van een reorganiserend Amerikaans softwarebedrijf: 'You have reached the number of an uninstalled vicepresident.'

Consuitancytest

Bent u wellicht al te lang werkzaam in de consultancy? Of gaat u in uw werk al te lang met consultants om? Onderstaande test circuleert - per e-mail - in consultantkringen. Als de volgende zaken u vertrouwd voorkomen, wordt het tijd om een andere baan te zoeken.

1 U vraagt de ober wat de core competencies van het restaurant zijn;

2 besluit om uw familie te reorganiseren als een team-based organization;

3 noemt uw eerste afspraakje met een nieuwe liefde testmarketing;

4 kunt 'paradigma' spellen;

5 begrijpt wat een paradigma is;

6 begrijpt de tariefstructuur van uw luchtvaartmaatschappij;

7 schrijft executive summaries bij uw liefdesbrieven;

8 denkt dat u geen problemen heeft in uw leven, alleen uitdagingen en improvement opportunities;

9 kent alle plaatjes in Powerpoint;

10 legt aan de bank uit dat u helemaal niet diep in de schulden zit, maar dat u highly leveraged bent;

11 kunt het verschil uitleggen tussen reengineering, down-sizing, right-sizing en gewoon 'mensen de straat op schoppen';

12 gelooft oprecht in deze uitleg;

13 noemt het ontbijt uw ochtend consumptiefunctie, de lunch uw middagconsumptiefunctie en het diner uw avondconsumptiefunctie;

14 hebt medelijden met Dilberts baas;

15 gelooft dat de beste sheets een uur vergen om begrepen te worden;

16 noemt een scheiding een desinvestering;

17 noemt de portrettekenaar van de Wall Street Journal favoriete kunstenaar is;

18 doet eerst marktonderzoek voordat u besluit om nog een kind te nemen;

19 overweegt een huis te kopen en stuurt een mailing naar uw mede-alumni met de vraag of u een kamer in het nieuwe pand naar ze mag vernoemen, in ruil voor een forse vergoeding;

20 geeft constructieve feedback aan uw hond.

Veel Amerikaanse auteurs denken dat de lezer debiel is

Managementboeken Beslist niet lezen

* Vliegveldboeken' waarvan de cover in de kiosk al pijn doet aan de ogen.

* Boeken die beloven dat uw hele leven zal veranderen als u ze uit heeft.

* Boeken die beloven dat u iets in zeven stappen kunt leren. Wantrouw in principe alle zelfhulpboeken die op het individu zijn gericht. Zonde van het geld. De strekking is meestal dat u met goed plannen, zelfbewustzijn en stevig doorzetten uw dromen kunt verwezenlijken.

* Boeken waarvan de inleiding begint met: 'Vergeet alles wat u tot nu toe geleerd heeft.' Er worden maar zeer, zeer zelden echt nieuwe dingen ontdekt. Als het woord 'paradigma' opduikt, zet dan alle signalen op rood. Paradigma is het chique broertje van 'wereldbeeld'. En dat moet de lezer natuurlijk volledig omgooien.

* Boeken die parasiteren op grote denkers uit het verleden, zoals Machiavelli, Sun Tzu, Shakespeare of Von Clausewitz. De auteurs leggen de oorspronkelijke filosofie op de pijnbank, prutsen net zo lang tot ze er een boodschap voor de hedendaagse manager uitgetreiterd hebben en slagen er meestal in om er nog een paar blunders bij te verzinnen. Lees Von Clausewitz gewoon zelf.

* Boeken zonder literatuurlijst, bronvermelding en alfabetische index. Deze zijn bijna gegarandeerd onwetenschappelijk en onpraktisch.

* Boeken met religieuze, meestal new-age dan wel holistische inslag. Geneuzel over dolfijnen of geheime levenslessen uit de Peruaanse jungle en dergelijke.

* Vertaalde boeken. Het oorspronkelijke Engels is altijd bondiger en geestiger. Als u de aankoop van een vertaald boek overweegt, lees dan even een paar paragrafen in de winkel. Vaak valt uit de onbeholpen vertaling op te maken hoe pakkend de oorspronkelijke tekst moet zijn geweest.

* Tot slot nog een tip: veel Amerikaanse auteurs denken dat de lezer debiel is en herhalen daarom alles minimaal tien keer. Als u derhalve dezelfde stelling voor de derde keer tegenkomt, mag u ervan uitgaan dat u de essentie van het boek te pakken hebt en dat verder lezen weinig nieuws meer oplevert.

Managementboeken Beslist wel lezen

De top honderd aller tijden

Een bespreking van de honderd belangrijkste managementboeken, door Aernout Witteveen en Kees Visser (Mainpress, 1997). De lijst is gebaseerd op een enquête onder zeventig experts. Wie alle honderd boeken gelezen heeft mag zichzelf rustig expert noemen. Maar wie heeft daar tijd voor? De samenvattingen ervan in dit boek geven een voldoende idee van de belangrijkste denkers.

Top 20 trends in strategisch management

Onder redactie van Aernout Witteveen (Management Press, 1994). Twintig vrij technische en gedegen essays over de belangrijkste trends. Al weer iets ouder, dus de allerlaatste snufjes staan er niet in. Toch een nuttig naslagwerk.

Management redeemed

Door Frederick Hilmer en Lex Donaldson. (Simon & Schuster, 1996). Felle aanval op schadelijke hypes en een pleidooi voor het weer serieus nemen van de managementkunst.

The witch doctors

Door John Mickiewait en Adrian Woofdridge (William Heinemann, 1996). Geeft een goed overzicht van het goeroewereldje en biedt daarnaast een nuchtere kijk op het bedrijfsleven.