Wintzen wil de wereld redden

Bevlogen BSO-topman reist als zendeling rond

(Door Ad Moerman)

UTRECHT—Menig president-directeur zakt op een persconferentie verveeld achterover wanneer er eens een vraag wordt gesteld die niet direct met de jaarresultaten te maken heeft. Die van het Utrechtse automatiseringsbedrijf BSO/Origin lijkt dan pas op te veren. De grote hobby van E. Wintzen is niet voor niets het redden van de wereld.

Ook gisteren bij de presentatie van het jaarverslag komt de oprichter en grootaandeelhouder pas echt goed op gang in de wandelgangen van de bijeenkomst. De kern van zijn verhaal: het gaat goed verkeerd met de wereld, van de politiek hoeven we niet veel te verwachten en daarom kan alleen het bedrijfsleven redding brengen.

"De politiek is totaal verlamd. Er gebeurt niets in deze maatschappij waar het bedrijfsleven niet achter staat. Alleen bedrijven hebben dus de macht om die veranderingen te bewerkstelligen die nodig zijn," aldus Wintzen, die ook nog een dertigtal nevenfuncties heeft, veelal op ecologische gebied.

Volgens Wintzen is de huidige moderne Westerse samenleving in al haar facetten en regelingen er op gericht dat we zoveel mogelijk willen produceren met zo min mogelijk mensen. Hierdoor wordt er op mensen en het milieu een enorme roofbouw gepleegd. Met alle overbekende problemen vandien. Als oplossing pleit Wintzen ervoor om deze roofbouw te belasten. Hij wil de belasting op de toegevoegde waarde (btw) vervangen door een heffing op de onttrokken waarde. Vorig jaar onttrok BSO voor 3,4 miljoen gulden aan het milieu.

Vorig jaar voegde BSO al een milieujaarrekening bij het jaarverslag over 1990 waarin was berekend voor hoeveel waarde aan moeder natuur was onttrokken. Wat toen werd aangekondigd als een eenmalige actie, lijkt een definitieve plaats te hebben gevonden in het jaarverslag. "Vanuit de hele wereld hebben we positieve reacties gehad. Een dergelijke manier van boekhouden is een eerste stap om de belasting op de onttrokken waarde te kunnen berekenen. En dit jaar zijn wereldwijd al vijf tot tien bedrijven die onze methode hebben overgenomen."

Volgens eigen zeggen trekt Wintzen als een soort zendeling rond de wereld om topmensen in het bedrijfsleven voor zijn ideeën te winnen. "En bij vele directies vinden ze ook gehoor. Het zijn vaak de oudere commissarissen van bedrijven die nog niets van dit soort nieuwlichterij moeten hebben," aldus de bevlogen directeur Van pessimisme wil Wintzen niet horen. "Als er eenmaal genoeg 'kritische massa' is dan gaan veranderingen zeer snel. Toen ik mijn eerste baan bij Philips kreeg, ging alleen de directeur met de auto en de rest peddelde op de fiets. Het is toch onvoorstelbaar wat er in een generatie allemaal niet kan veranderen."

Bij BSO blijft het niet alleen bij mooie woorden. Het bedrijf claimt als eerste bedrijf in Nederland een lease-auto te hebben geïntroduceerd voor het gros van de werknemers. Wintzen leek daar gisteren enige sput van te hebben, omdat de auto de grootste post is op zijn milieujaarrekening. Om deze post te rug te dringen staat bij BSO de 'heilige koe' van de automatise ring stevig ter discussie. En dal deze discussie ook serieus wordt genomen mag blijken uit het feit dat 'managers bij ons ook worg den afgerekend op hun milieu prestaties," aldus Wintzen.

Om nog- eens aan te tonen dal we in het westen verkeerd bezig zijn, had Wintzen gisteren de Brits Amerikaanse antropoloog David Maybury-Lewis uitgenodigd, de grote man achter de door een aantal bedrijven gesponsorde tv-serie 'Millennium' die dit najaar wereldwijd wordt uitgezonden en die laat zien wat er wereldwijd al verloren is gegaan, wat al bijna weg is en wat we zouden moeten behouden. Maybury-Lewis bracht een groot deel van zijn leven door tussen Braziliaanse indianenstammen en deed daar de wijsheid op dat we niet zonder elkaar en de natuur kunnen. Een wijsheid die in het westen verloren is gegaan maar die we volgens de professor blijkbaar wel missen, want 'we waren nog nooit zo rijk echter ook nog nooit zo ontevreden'.

En of het tot nu toe allemaal nog niet bijzonder genoeg is voor een persconferentie ter toelichting op het jaarverslag van een bedrijf, kregen de dames en heren bij het verlaten van het pand allemaal een pak door Indianen met de hand geoogste 'wilde rijst' mee. Weer eens wat anders dan al die oersaaie stropdassen, pennen en dasspelden die meestal bij de uitgang liggen.

Internationalisering en deelnemingen leiden tot winstval voor BSO

(Van onze redactie economie)

UTRECHT—Voor het eerst sinds de oprichting heeft het Utrechtse automatiseringsbedrijf BSO/Origin vorig jaar te maken gehad met een 'dip' in de winstontwikkeling. De terugval wordt geweten aan de 'internationalisering' van het bedrijf en door tegenvallende resultaten bij deelnemingen, zoals bij het bedrijf Impact, een dochter van BSO en PTT Telecom. Impact zette eind vorig jaar een kwart van het personeel op straat nadat ruim vier miljoen verlies was geleden.

Ook bij BSO-vestigingen, met name in Engeland, moesten 75 medewerkers afvloeien. Dit was volgens de directie een rechtstreeks gevolg van de operatieCenturion, waarmee Philips het bedrijf weer gezond wil krijgen.

BSO nam de afgelopen twee jaar stapsgewijs de interne automatiseringsafdeling van Philips, die nu Origin heet, over. Origin had Philips als enige klant en omdat Philips op grote schaal ging reorganiseren (Centurion), kwam er minder werk af dan verwacht, waardoor Origin eerder op eigen benen moest staan dan gepland.

De reorganisatie heeft BSO 9,2 miljoen gulden gekost. Daardoor ging de nettowinst omlaag van 21 naar 14,3 miljoen gulden op een volgens verwachting gestegen omzet van 392 naar 542 miljoen gulden. In Nederland steeg de omzet met 14 procent tot 352 miljoen gulden.

BSO is volop bezig de 'intern gerichte Philips-organisatie' om te vormen tot slagvaardige extern gerichte organisatie. Met d overneming van deze Philips-organisatie wilde BSO tegemoet komen aan de wens van multinationale klanten dat automatiseerders ook internationaal moeten kunnen opereren. Dit lijkt te lukken. Het aantal multinationals dat Origin als klant heeft, lijkt zich dit jaar te verdubbelen tot ruim veertig.

Ook voor dit jaar verwacht BSO nog dat de resultaten gedrukt zullen worden door de integratie van Origin. Niettemin verwacht de directie dat de omzet boven de 600 miljoen uit zal komen en dat de winst 'aanzienlijk' zal stijgen. Voor 1994 handhaaft de directie een omzetverwachting van 1 miljard gulden. Of een eerder voorspelde nette winst van 8 procent zal worden gehaald, is volgens de directie minder zeker.

De aandelen BSO worden niet verhandeld aan de beurs en zijn voor 46,1 procent in bezit van directie en personeel, voor 11 procent van de NPM, voor 17,2 procent van de Rabo en voor 25,7 procent van Philips. Volgend jaar geeft BSO als afronding van de overneming van Origin nog nieuwe aandelen uit, waardoor Philips een belang zal krijger van 40 procent.