Zijn we nog wakker?

Je kunt iedere willekeurige BSO-er 's nachts wakker maken en hem vragen "Wat vind je van het celindelingprincipe?" en je loopt een goede kans dat hij het internationale teken van de omhoog gestoken rechterduim zal maken en een slaperig "OK" zal laten horen.

Tenminste, dat is wat ik altijd beweer in mijn spreekbeurten over onze organisatiefilosofie. De bij alle BSO-ers bekende celdeling presentatie blijkt een ware bestseller in het spreekbeurten circuit van ondernemersland. En zonder dat zij het weten, acteren de BSO-ers dus ook mee - in hun pyjama nog wel - in het wereldje van congressen en seminaria.

Vorige week overkwam mij ook weer de eer om te mogen optreden met dit verhaal. Deze keer ter gelegenheid van het feestelijk ingeklede vertrek van het hoofd organisatie en efficiency bij onze nationale gloeilampentrots. Bij die gelegenheid waren 250 leidinggevenden staffunctionarissen opgetrommeld voor een congres over complexe organisaties. Nu kan ik in principe de celpresentatie blind geven en treed ik meestal een zaal tegemoet met het veilige gevoel dat het wel een aardig verhaal is met prima cartoons.

Maar deze keer deed ik het toch licht tot middelzwaar in m'n broek. Het verhaal bevat immers, ook een nogal heftige tirade tegen het fenomeen staffunctionaris. Verder kun je BSO nou niet bepaald een complexe organisatie noemen, atlhans niet in de ogen van een doorsnee gloeilampen functionaris.

Bovendien mocht ik optreden in het gezelschap van een RvB-lid van "deze lichtverkopers, een heuse generaal, een secretaris generaal" een directeur van een écht groot Nederlands bedrijf (DAF) en een professor in de (dieren) gedragsleer. Deze jongen was zoals gewoonlijk weer de enige zonder academische titel en de enige met een echt oncomplexe organisatie. Gelukkig had de bewakingsdienst alle aanwezigen gefouilleerd en daarbij voor minstens een heel weeshuis aan voor mij bedoelde tomaten en rotte eieren opgehaald.

Maar zonder gekheid, deze keer was ik echt behoorlijk zenuwachtig, had de volgorde van de slides ook tien keer veranderd (om uiteindelijk op de oorspronkelijke rangschikking uit te komen) en uiteindelijk besloten mijn tirade tegen stafdiensten tóch te houden.

En de reactie viel dik mee! Toch in de pauze nog flink wat mensen die mij bezworen dat mijn groeiende vrees dat wij onze elektronicagigant voorgoed als klant zouden verliezen ongegrond was. Ook twee RvB leden kwamen enthousiast op mij af ("fris verhaal, jonge man"). Maar... in zo'n geval weet je natuurlijk nooit wat er in de hoofden omgaat van de mensen die in de pauze met je spreken. En nou nog even die gewetensvraag: kan je een BSO-er 's nachts wel wakker maken over de celdeling?

Liever niet natuurlijk, maar wat zal hij doen? Duim omhoog? Ik denk van wel, maar hij zal, als hij een beetje rechtgeaarde BSO-er is ook meteen daar achteraan roepen "Ja, maar..." en vul dan in het bezwaar van deze organisatievorm dat hij op dat moment voelt. En zo overkwam het mij dat ik 3 dagen later zonder enige schroom die ook maar in de verste verte vergelijkbaar was met mijn optreden in de lichtstad, de celstructuur nog eens "verdedigde" voor de leden.

Man, ik heb nog nooit zoveel peentjes zitten zweten. Een directe confrontatie met de mannen uit de praktijk. Positief natuurlijk, maar de bezwaren die ik elders met een schril lachje van tafel kan vegen klinken hier natuurlijk veel ernstiger na. Niet dat iemand ook maar een seconde serieus overweegt om het concept overboord te gooien, maar de weg naar de volledig "zuivere" leer blijkt dan toch een smal pad met veel doornen en bezaaid met schier onoverkomelijke problemen.

Binnen BSO een kritisch gezelschap dat, gelouterd door de praktijk, met steekhoudende argumenten komt maar toch zeker niet een - so far - winnend concept wil veranderen. Een gezelschap dat zichzelf vragen stelt waar een goed antwoord nog op bedacht moet worden.

Zou de BSO organisatie nu toch in de volgende fase van complexheid terecht gekomen zijn? Wees niet bang, we zullen de concepten nooit nodeloos wijzigen, maar op sommige vragen zullen wij het goede antwoord nog moeten bedenken.

Daar heb je wakkere BSO-ers voor nodig en daar hebben wij er meer dan duizend van! Ja toch?

Eckart